Kỉ lục mới về năng lượng tia gamma vũ trụ

Những tia gamma vũ trụ với năng lượng cao đến 450 TeV (1012 eV) vừa được quan sát thấy bởi đài thiên văn ASgamma ở Tây Tạng – cơ sở nghiên cứu được điều hành chung bởi Trung Quốc và Nhật Bản. Kết quả này phá kỉ lục trước đây là 75 TeV được lập bởi cơ sở nghiên cứu Thiên văn học Tia Gamma Năng lượng Cao trên quần đảo Canary.

ASgamma phát hiện 24 tia gamma với năng lượng trong mức 100-450 TeV. Các hạt có vẻ đến từ Tinh vân Con Cua, một tàn dư siêu tân tinh ở xa 6.000 năm ánh sáng. Đó là quê hương của một pulsar – một sao neutron đang quay nhanh phát ra một chùm mạnh bức xạ điện từ.

Các nhà thiên văn tin rằng các tia gamma trong mức 100-450 TeV được tạo ra khi các electron năng lượng cao hơn nhiều trong mức peta-electronvolt (1015 eV) tương tác với phông nền vi sóng vũ trụ – bức xạ được giải phóng ngay sau Vụ Nổ Lớn (Big Bang) tràn ngập vũ trụ. Người ta tin rằng các electron này được gia tốc đến năng lượng cao như thế bởi từ trường xoáy tít do pulsar tạo ra. Thật vậy, các nhà nghiên cứu ASgamma mô tả Tinh vân Con Cua là “cỗ máy gia tốc electron thiên nhiên mạnh nhất được biết từ trước đến nay trong thiên hà của chúng ta”.

Ảnh ghép về đài thiên văn ASgamma

Ảnh ghép về đài thiên văn ASgamma cho thấy các detector trên mặt đất và dưới lòng đất.

ASgamma tìm kiếm các tia gamma năng lượng cao bằng cách dò tìm cơn mưa hạt thứ cấp tuôn xuống trên Trái Đất khi một tia vũ trụ tương tác với khí quyển. Bằng cách phân tích thành phần của một cơn mưa, các nhà vật lí có thể suy luận ra loại tia vũ trụ nào gây ra cơn mưa đó (tia gamma hay hạt tích điện) và năng lượng của tia vũ trụ đó. Nằm ở độ cao 4300 m trên mực nước biển, ASgamma thực hiện nhiệm vụ này bằng hai kiểu detector – chất phát sáng nhấp nháy plastic trên mặt đất và detector Cherenkov chôn dưới lòng đất.

Giờ thì những tia gamma với năng lượng trên 100 TeV đã được tìm thấy, các nhà khoa học ASgamma đang tập trung tìm kiếm những vùng khác có các electron được gia tốc đến mức năng lượng peta-electronvolt. Điều này có thể giúp giải quyết một trong những bí ẩn quan trọng nhất của thiên văn vật lí học – đâu là nguồn gốc của các tia vũ trụ năng lượng cao ngất ngưỡng?

Bài báo công các quan sát trên sắp được đăng trên tạp chí Physical Review Letters và bản thảo bài báo có tại arXiv.

Nguồn: physicsworld.com

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


Chốt đáp số cho bài toán bán kính proton
20/09/2019
Vào năm 2010, các nhà vật lí ở Đức báo cáo rằng họ đã thực hiện được phép đo đặc biệt chính xác về kích cỡ proton,
Tranh cãi vẫn chưa dứt về chuyện tìm thấy sóng hấp dẫn
18/09/2019
Nhóm hợp tác giành giải Nobel LIGO vừa công bố một bài báo mô tả chi tiết hơn bao giờ hết về cách nhóm này phân tích các tín
Lần đầu tiên nghe được ‘tiếng khóc chào đời’ của một lỗ đen mới sinh
17/09/2019
Nếu thuyết tương đối rộng của Albert Einstein vẫn đúng, thì một lỗ đen ra đời từ sự va chạm chấn động vũ trụ của hai
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 7)
16/09/2019
Nhà nguyên tử luận đầu tiên Cuộc hành trình của chúng ta đã xuất phát từ đâu? Tôi cho rằng “vật lí hạt” đã khởi
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 6)
16/09/2019
Tìm kiếm mã code Richard Feynman vĩ đại (1918-88), người cùng nhận Giải Nobel Vật lí cho những đóng góp của ông cho triết học
Giải được bí ẩn nhiễm điện do cọ xát
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com