Kỉ lục mới về năng lượng tia gamma vũ trụ

Những tia gamma vũ trụ với năng lượng cao đến 450 TeV (1012 eV) vừa được quan sát thấy bởi đài thiên văn ASgamma ở Tây Tạng – cơ sở nghiên cứu được điều hành chung bởi Trung Quốc và Nhật Bản. Kết quả này phá kỉ lục trước đây là 75 TeV được lập bởi cơ sở nghiên cứu Thiên văn học Tia Gamma Năng lượng Cao trên quần đảo Canary.

ASgamma phát hiện 24 tia gamma với năng lượng trong mức 100-450 TeV. Các hạt có vẻ đến từ Tinh vân Con Cua, một tàn dư siêu tân tinh ở xa 6.000 năm ánh sáng. Đó là quê hương của một pulsar – một sao neutron đang quay nhanh phát ra một chùm mạnh bức xạ điện từ.

Các nhà thiên văn tin rằng các tia gamma trong mức 100-450 TeV được tạo ra khi các electron năng lượng cao hơn nhiều trong mức peta-electronvolt (1015 eV) tương tác với phông nền vi sóng vũ trụ – bức xạ được giải phóng ngay sau Vụ Nổ Lớn (Big Bang) tràn ngập vũ trụ. Người ta tin rằng các electron này được gia tốc đến năng lượng cao như thế bởi từ trường xoáy tít do pulsar tạo ra. Thật vậy, các nhà nghiên cứu ASgamma mô tả Tinh vân Con Cua là “cỗ máy gia tốc electron thiên nhiên mạnh nhất được biết từ trước đến nay trong thiên hà của chúng ta”.

Ảnh ghép về đài thiên văn ASgamma

Ảnh ghép về đài thiên văn ASgamma cho thấy các detector trên mặt đất và dưới lòng đất.

ASgamma tìm kiếm các tia gamma năng lượng cao bằng cách dò tìm cơn mưa hạt thứ cấp tuôn xuống trên Trái Đất khi một tia vũ trụ tương tác với khí quyển. Bằng cách phân tích thành phần của một cơn mưa, các nhà vật lí có thể suy luận ra loại tia vũ trụ nào gây ra cơn mưa đó (tia gamma hay hạt tích điện) và năng lượng của tia vũ trụ đó. Nằm ở độ cao 4300 m trên mực nước biển, ASgamma thực hiện nhiệm vụ này bằng hai kiểu detector – chất phát sáng nhấp nháy plastic trên mặt đất và detector Cherenkov chôn dưới lòng đất.

Giờ thì những tia gamma với năng lượng trên 100 TeV đã được tìm thấy, các nhà khoa học ASgamma đang tập trung tìm kiếm những vùng khác có các electron được gia tốc đến mức năng lượng peta-electronvolt. Điều này có thể giúp giải quyết một trong những bí ẩn quan trọng nhất của thiên văn vật lí học – đâu là nguồn gốc của các tia vũ trụ năng lượng cao ngất ngưỡng?

Bài báo công các quan sát trên sắp được đăng trên tạp chí Physical Review Letters và bản thảo bài báo có tại arXiv.

Nguồn: physicsworld.com

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com