Bản chất của tia vũ trụ là các hạt proton

Tia vũ trụ là gồm các hạt proton – đó là kết quả mà các nhà khoa học vừa tìm thấy khi họ sử dụng một ma trận lớn gồm nhiều kính thiên văn bố trí trên khắp sa mạc Utah ở Mĩ. Mỗi chiếc kính thiên văn trong ‘dàn trận’ 67 đơn vị ngắm bầu trời với một con mắt đa diện. Cho nên chẳng có gì ngạc nhiên khi các nhà khoa học gọi nó là Mắt Ruồi.

alt

Tia vũ trụ, có nguồn gốc bên ngoài Dải Ngân hà của chúng ta, bắn phá vào bầu khí quyển của chúng ta, trong đó chúng gây ra một cơn mưa hạt sơ cấp. Ảnh: NASA

Các nhà khoa học tại máy dò Mắt Ruồi Phân giải Cao, tên gọi tắt là HiRes, đặt trong sa mạc Utah, đã xác định được các thành phần tích điện dương tìm thấy tại trung tâm của mỗi nguyên tử là cái cấu thành nên tia vũ trụ. Trước đây, họ đã không đảm bảo rằng các tia năng lượng cao đó không phải là cái gì đó nặng hơn, thí dụ như hạt nhân của một nguyên tử sắt.

Các tia vũ trụ, có nguồn gốc từ bên ngoài Dải Ngân hà của chúng ta, bắn phá vào bầu khí quyển của chúng ta, trong đó chúng gây ra một cơn mưa hạt sơ cấp. Những hạt này làm cho các phân tử nitrogen trong không khí hơi lóe sáng. Năng lượng của lóe sáng đó được ghi lại trong các máy dò quang nhạy gắn trên các kính thiên văn. Các hạt đó tạo ra một hình ảnh dạng nón và một nhánh năng lượng đặc trưng trong các máy dò.

Các tia vũ trụ có năng lượng có thể cao hơn nhiều so với bất cứ thứ gì mà các nhà vật lí tạo ra được. HiRes khảo sát thành phần của các tia vũ trụ với năng lượng lớn hơn một triệu lần năng lượng tạo ra trên Trái đất, thí dụ như trong máy gia tốc tại Máy Va chạm Hadron Lớn.

Máy dò HiRes còn có thể xác định cả hướng của tia vũ trụ đến. John Belz, một thành viện đội nghiên cứu ở trường Đại học Utah, cho biết việc thiết lập hai bộ kính thiên văn mang lại “cái nhìn” nổi lập thể cần thiết để theo vết quỹ đạo đến của các tia vũ trụ. Hai ma trận kính thiên văn, mỗi ‘đội’ chiếm diện tích vài acre, cách nhau khoảng 7 dặm. Nguồn gốc của tia đến có thể định vị đến một vùng to cỡ bằng mặt trăng tròn.

Các nhà thực nghiệm đã giữ số liệu trong vài năm từ tháng 5/1997 đến tháng 4/2006 và gần đây mới công bố công trình của họ trên tạp chí Physical Review Letters.

  • Xuân Nguyễn (theo PhysOrg.com)

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Lực ma sát bất ngờ xuất hiện ở helium-3 siêu chảy
11/02/2018
Helium-3 là một chất siêu chảy được cho là có thể chảy tự do không ma sát. Nhưng theo Jere Mäkinen và Vladimir Eltsov tại Đại
Lần đầu tiên tìm thấy hành tinh trong một thiên hà khác
10/02/2018
Khám phá đầu tiên được xác nhận về một hành tinh nằm ngoài Hệ Mặt Trời của chúng ta (ngoại hành tinh) là một sự kiện
Bản đồ Miền đất Vô hình - Phần 3
10/02/2018
2 Sóng biển Từ bến đậu của chúng ta ở Cảng Electron, ta muốn phác họa hải trình tiến về phía đường bờ biển mà ta nhìn
Bản đồ Miền đất Vô hình - Phần 2
10/02/2018
CHUYẾN THÁM HIỂM I Đứng cho vững, đừng say sóng Một con thuyền, nó làm bằng gì chứ – Hải âu, cá heo và nhiễu động –
Bản đồ Miền đất Vô hình - Phần 1
10/02/2018
VỀ QUYỂN SÁCH Vũ trụ thật ra được làm bằng gì? Làm thế nào chúng ta biết được? Hãy theo dõi bản đồ thế giới vô hình
Phải chăng bí ẩn moment từ muon đã được giải?
04/02/2018
Các nhà vật lí ở Nhật Bản cho biết họ đã có lời giải cho một vấn đề đã thách đố các nhà vật lí hạt trong gần hai
Nguyên tố cơ bản nhất của vật chất là gì?
04/02/2018
Trong phần này, bạn sẽ thấy chúng ta hiểu biết ít ỏi như thế nào về những thứ nhỏ nhoi nhất mà chúng ta thấy Việc biết
Tìm thấy ngôi sao già nhất Ngân Hà
02/02/2018
Theo các mô hình vũ trụ học hiện đại, Vũ trụ đã ra đời trong một sự kiện đại biến động gọi là Vụ Nổ Lớn (Big Bang).

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com