Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 27)

VƯỢN, GEN VÀ THIÊN TÀI

Nghiên cứu của Tiến sĩ Pollard tập trung vào các khu vực trong bộ gen của chúng ta mà chúng ta chia sẻ với tinh tinh, nhưng đó là đột biến. Cũng có thể có những khu vực trong bộ gen của chúng ta chỉ tìm thấy ở người, độc lập với loài vượn. Một gen như vậy đã được phát hiện gần đây, vào tháng 11 năm 2012. Các nhà khoa học, dẫn đầu bởi một nhóm tại Đại học Edinburgh, đã phân lập được gen RIM-941, đây là gen duy nhất được phát hiện được tìm thấy nghiêm ngặt ở Homo sapiens chứ không phải ở các loài linh trưởng khác. Ngoài ra, các nhà di truyền học có thể chỉ ra rằng gen xuất hiện từ một đến sáu triệu năm trước (sau thời điểm con người và tinh tinh tách ra khoảng sáu triệu năm trước.)

Thật không may, phát hiện này cũng tạo ra một cơn bão lớn trong các bản tin khoa học và blog khi các tiêu đề sai lệch được thổi phồng lên trên Internet. Các bài báo nghẹt thở xuất hiện tuyên bố rằng các nhà khoa học đã tìm thấy một gen duy nhất có thể, về nguyên tắc, làm cho tinh tinh thông minh. Bản chất của "tính nhân văn – humanness" cuối cùng đã bị cô lập ở cấp độ di truyền, các tiêu đề hét toáng lên.

Các nhà khoa học có uy tín đã sớm bước vào và cố gắng làm dịu mọi thứ. Trong tất cả khả năng có vẻ là, một loạt các gen, hoạt động cùng nhau theo những cách phức tạp, chịu trách nhiệm cho trí thông minh của con người. Không có gen duy nhất làm cho một con tinh tinh đột nhiên có trí thông minh của con người, họ nói.

Mặc dù các tiêu đề này rất phóng đại, nhưng họ đã đặt ra một câu hỏi nghiêm túc: câu chuyện kiểu như "Hành tinh của loài khỉ" thực tế đến mức nào?

Có một loạt các biến chứng. Nếu các gen HAR1 và ASPM được điều chỉnh sao cho kích thước và cấu trúc của não tinh tinh đột nhiên mở rộng, thì một loạt các gen khác cũng sẽ phải được sửa đổi. Đầu tiên, bạn sẽ phải tăng cường cơ cổ của tinh tinh và tăng kích thước cơ thể của nó để hỗ trợ cái đầu lớn hơn. Nhưng một bộ não lớn sẽ vô dụng trừ khi nó có thể điều khiển những ngón tay có khả năng khám phá các công cụ. Vì vậy, gen HAR2 cũng sẽ phải được tu chỉnh để tăng sự khéo léo của chúng. Nhưng vì tinh tinh thường đi trên đôi tay, một gen khác sẽ phải được thay đổi để xương sống thẳng ra và một tư thế thẳng đứng sẽ giải phóng đôi tay. Trí thông minh cũng vô dụng trừ khi tinh tinh có thể giao tiếp với các thành viên khác trong loài. Vì vậy, gen FOX2 cũng sẽ phải được đột biến để có thể nói được tiếng người. Và cuối cùng, nếu bạn muốn tạo ra một loài vượn thông minh, bạn sẽ sửa đổi đường sinh sản, vì nó không đủ lớn để chứa hộp sọ lớn hơn. Bạn có thể thực hiện ca mổ để lấy ra bào thai chưa sinh (fetus) hoặc biến đổi gen của ống sinh sản để chứa bộ não lớn hơn.

Sau tất cả những điều chỉnh di truyền cần thiết này, chúng ta chỉ còn lại một sinh vật trông rất giống chúng ta. Nói cách khác, có thể về mặt giải phẫu không thể tạo ra loài vượn thông minh, như trong phim, mà chúng cũng không biến đổi thành một thứ gì đó gần giống với con người.

Rõ ràng, tạo ra loài vượn thông minh không phải là vấn đề đơn giản. Những con vượn thông minh mà chúng ta thấy trong các bộ phim Hollywood thực sự là những bộ đồ khỉ với con người bên trong, hoặc là đồ họa do máy tính tạo ra, vì vậy tất cả những vấn đề này được chải cho mượt mà bên dưới tấm thảm che. Nhưng nếu các nhà khoa học có thể nghiêm túc sử dụng liệu pháp gen để tạo ra loài vượn thông minh, thì chúng có thể giống với chúng ta, với bàn tay có thể sử dụng các công cụ, dây thanh âm có thể tạo ra lời nói, xương sống có thể hỗ trợ tư thế thẳng đứng và cơ cổ lớn để hỗ trợ đầu lớn như những gì chúng ta có.

Tất cả điều này đặt ra vấn đề đạo đức kèm theo. Mặc dù xã hội có thể cho phép các nghiên cứu di truyền về loài vượn, nhưng nó có thể không chịu đựng được sự thao túng của các sinh vật thông minh thứ có thể cảm thấy đau đớn và cùng khổ. Rốt cuộc, những sinh vật này sẽ đủ thông minh và rõ ràng để phàn nàn về tình trạng và số phận của chúng, và quan điểm của chúng sẽ được lắng nghe trong xã hội.

Không có gì đáng ngạc nhiên, lĩnh vực đạo đức sinh học này còn quá mới đến nỗi nó hoàn toàn chưa được khám phá. Công nghệ chưa sẵn sàng, nhưng trong những thập kỷ tới, khi chúng ta xác định tất cả các gen và chức năng của chúng, thứ tách chúng ta khỏi loài vượn, việc hành xử với những động vật được tăng cường này có thể trở thành một câu hỏi quan trọng.

Do đó, chúng ta có thể thấy rằng đó chỉ là vấn đề thời gian trước khi tất cả những khác biệt di truyền nhỏ giữa chúng ta và tinh tinh được trình tự giải mã, phân tích và giải thích cẩn thận. Nhưng điều này vẫn không giải thích được một câu hỏi sâu sắc hơn: các lực tiến hóa nào đã cho chúng ta di sản di truyền này sau khi chúng ta tách khỏi loài vượn? Tại sao các gen như ASPM, HAR1 và FOX2 lại phát triển ngay từ đầu? Nói cách khác, di truyền học cho chúng ta khả năng hiểu làm thế nào chúng ta trở nên thông minh, nhưng nó không giải thích tại sao điều này xảy ra.

Nếu chúng ta có thể hiểu vấn đề này, nó có thể cung cấp manh mối về cách chúng ta có thể phát triển trong tương lai. Điều này đưa chúng ta đến trung tâm của cuộc tranh luận đang diễn ra: nguồn gốc của trí thông minh là gì?

NGUỒN GỐC CỦA TRÍ THÔNG MINH

Nhiều giả thuyết đã được đề xuất là tại sao con người phát triển trí thông minh lớn hơn, tất cả đều quay trở lại với Charles Darwin.

Theo một thuyết, sự tiến hóa của bộ não con người có thể diễn ra theo từng giai đoạn, với giai đoạn sớm nhất được bắt đầu bởi sự thay đổi khí hậu ở châu Phi. Khi thời tiết mát mẻ, các khu rừng bắt đầu suy thoái, buộc tổ tiên của chúng ta phải đến đồng bằng và thảo nguyên rộng mở, nơi chúng tiếp xúc với động vật ăn thịt và phạm vi hoạt động. Để sống sót trong môi trường mới, thù địch này, họ buộc phải săn bắn và đi thẳng đứng, điều này giải phóng đôi tay và ngón tay cái đối nghịch của họ để sử dụng các công cụ. Điều này đến lượt nó đưa ra một phần thưởng để có một bộ não lớn hơn hòng phối hợp chế tạo công cụ. Theo lý thuyết này, con người cổ đại không chỉ đơn giản là chế tạo công cụ - “công cụ tạo ra con người".

Tổ tiên của chúng ta đã không đột nhiên nhặt các công cụ và trở nên thông minh. Đó đã là các cách khác quanh điều ấy. Những người nhặt được dụng cụ có thể sống sót trên đồng cỏ, trong khi những người không thì dần chết đi. Những người sau đó sống sót và phát triển ở đồng cỏ là những người, thông qua các đột biến, ngày càng trở nên lão luyện trong việc chế tạo công cụ, đòi hỏi một bộ não ngày càng lớn hơn.

Một lý thuyết khác đặt ưu tiên cho bản chất xã hội, tập thể của chúng ta. Con người có thể dễ dàng phối hợp hành vi của hơn một trăm cá thể khác liên quan với nhau trong săn bắn, trồng trọt, chiến tranh và xây dựng, những nhóm ấy lớn hơn nhiều so với những loài linh trưởng khác, giúp con người có lợi thế hơn các loài động vật khác. Theo lý thuyết này, cần một bộ não lớn hơn để có thể đánh giá và kiểm soát hành vi của rất nhiều cá nhân. (Mặt bên kia của lý thuyết này là nó đã tạo nên một bộ não lớn hơn để lập kế hoạch, âm mưu, lừa dối và thao túng những sinh vật thông minh khác trong bộ lạc của bạn. Những cá nhân có thể hiểu được động cơ của người khác và sau đó khai thác chúng sẽ có lợi thế hơn những người không thể. Đây là lý thuyết về trí thông minh Machiavellian.)

Một lý thuyết khác cho rằng (đó là) sự phát triển của ngôn ngữ, xuất hiện sau đó, đã giúp thúc đẩy sự phát triển của trí thông minh. Với ngôn ngữ là tư duy trừu tượng và khả năng lập kế hoạch, tổ chức xã hội, tạo bản đồ, v.v ... Con người có vốn từ vựng phong phú không thể so sánh với bất kỳ loài động vật nào khác, với số lượng từ hàng chục nghìn cho một người bình thường. Với ngôn ngữ, con người có thể phối hợp và tập trung các hoạt động về thành tích của các cá nhân, cũng như thao túng các khái niệm và ý tưởng trừu tượng. Ngôn ngữ có nghĩa là bạn có thể quản lý các nhóm người trong việc đi săn, đó là một lợi thế lớn khi theo đuổi voi ma mút. Điều đó có nghĩa là bạn có thể nói cho người khác biết nơi có nhiều trò phong phú hoặc nơi nguy hiểm rình rập.

Một giả thuyết khác nữa là "chọn lọc tình dục", ý tưởng cho rằng con cái thích giao phối với con đực thông minh. Trong vương quốc động vật, chẳng hạn như trong bầy sói, con đực alpha gom bầy lại với nhau bằng vũ lực. Bất kỳ kẻ thách thức nào đối với con đực alpha đều phải bị gầm gừ dữ tơn răng và móng vuốt. Nhưng hàng triệu năm trước, khi con người dần trở nên thông minh hơn, chỉ riêng sức mạnh (cơ bắp) không thể giữ bộ lạc lại với nhau. Bất cứ ai có mưu trí và trí thông minh đều có thể phục kích, nói dối hoặc lừa gạt hay thành lập phe phái trong bộ tộc để hạ gục người đàn ông alpha. Do đó, thế hệ mới của con đực alpha không nhất thiết phải mạnh nhất. Theo thời gian, nhà lãnh đạo sẽ trở thành người thông minh và xảo quyệt nhất. Đây có lẽ là lý do tại sao phụ nữ chọn con đực thông minh (không nhất thiết phải thông minh kiểu học trò, nhưng "thông minh kiểu sáu múi"). Chọn lọc tình dục lần lượt đẩy nhanh quá trình tiến hóa của chúng ta để trở nên thông minh. Vì vậy, trong trường hợp này, động cơ thúc đẩy sự mở rộng bộ não của chúng ta sẽ là những người phụ nữ chọn những người đàn ông có thể lên chiến lược, trở thành thủ lĩnh của bộ lạc và đánh lừa những con đực khác, đòi hỏi một bộ não lớn.

Đây chỉ là một vài trong số các thuyết về nguồn gốc của trí thông minh, và mỗi thuyết đều có ưu và nhược điểm. Chủ đề chung dường như là khả năng mô phỏng tương lai. Chẳng hạn, mục đích của người lãnh đạo là chọn con đường chính xác cho bộ lạc trong tương lai. Điều này có nghĩa là bất kỳ nhà lãnh đạo nào cũng phải hiểu ý định của người khác để hoạch định chiến lược cho tương lai. Do đó, mô phỏng tương lai có lẽ là một trong những động lực thúc đẩy sự phát triển của bộ não và trí thông minh lớn của chúng ta. Và người có thể mô phỏng tốt nhất tương lai là người có thể vạch ra, lên kế hoạch, đọc suy nghĩ của nhiều thành viên trong bộ lạc của mình và giành chiến thắng trong cuộc chạy đua vũ trang với người đàn ông của mình.

Tương tự, ngôn ngữ cho phép bạn mô phỏng tương lai. Động vật sở hữu một ngôn ngữ thô sơ, nhưng nó chủ yếu ở thì hiện tại – present tense. Ngôn ngữ của chúng có thể cảnh báo chúng về một mối đe dọa ngay lập tức, chẳng hạn như một kẻ săn mồi ẩn mình giữa những tán cây. Tuy nhiên, ngôn ngữ động vật rõ ràng không có thì tương lai hay thì quá khứ (no future and past tense). Động vật không liên hợp hay chia thì cho động từ của chúng. Vì vậy, có lẽ khả năng diễn tả những gì trong quá khứ và tương lai là một bước đột phá quan trọng trong sự phát triển của trí thông minh.

Tiến sĩ Daniel Gilbert, nhà tâm lý học tại Harvard, viết: "Trong vài trăm triệu năm đầu tiên sau khi xuất hiện lần đầu tiên trên hành tinh của chúng ta, bộ não của chúng ta bị mắc kẹt trong hiện tại dường như vô tận, và hầu hết bộ não ngày nay thì vẫn thế. Nhưng không phải của bạn chứ không phải của tôi, bởi vì hai hoặc ba triệu năm trước, tổ tiên của chúng ta đã bắt đầu cuộc tẩu thoát vĩ đại từ cái bẫy ở đây và bây giờ - here and now ... "

TƯƠNG LAI CỦA SỰ TIẾN HÓA – THE FUTURE OF EVOLUTION

Cho đến nay, chúng ta đã thấy rằng có những kết quả hấp dẫn chỉ ra rằng người ta có thể tăng trí nhớ và trí thông minh của một người, phần lớn bằng cách làm cho bộ não hoạt động hiệu quả hơn và tối đa hóa khả năng tự nhiên của nó. Một loạt các phương pháp đang được nghiên cứu, chẳng hạn như một số loại thuốc, gen hoặc thiết bị (ví dụ TES) có thể làm tăng khả năng của các tế bào thần kinh của chúng ta.

Vì vậy, khái niệm thay đổi kích thước não và khả năng của loài vượn là một khả năng khác biệt, mặc dù khó khăn. Liệu pháp gen trên quy mô này vẫn còn nhiều thập kỷ nữa. Nhưng điều này đặt ra một câu hỏi khó khăn khác: điều này có thể đi bao xa? Người ta có thể mở rộng trí thông minh của một sinh vật vô hạn? Hoặc có một giới hạn để sửa đổi bộ não áp đặt bởi các định luật vật lý?

Đáng ngạc nhiên, câu trả lời là có. Các định luật vật lý đặt giới hạn trên cho những gì có thể được thực hiện với chỉnh sửa gen của bộ não con người, với những hạn chế nhất định. Để thấy giới hạn này, trước tiên, cần kiểm tra xem liệu tiến hóa có còn làm tăng trí thông minh của con người hay không, và sau đó có thể làm gì để đẩy nhanh quá trình tự nhiên này.

Trong văn hóa đại chúng, có quan niệm rằng sự tiến hóa sẽ cho chúng ta những bộ não lớn và những cơ thể nhỏ, không có lông trong tương lai. Tương tự như vậy, người ngoài hành tinh từ không gian, vì họ được cho là sở hữu một mức độ thông minh vượt trội, thường được miêu tả theo kiểu này. Đi đến bất kỳ cửa hàng mới lạ nào và bạn sẽ thấy cùng một khuôn mặt ngoài trái đất, với đôi mắt bọ lớn, cái đầu khổng lồ và làn da xanh.

Trên thực tế, có những dấu hiệu cho thấy sự tiến hóa thô của con người (tức là, hình dạng cơ thể và trí thông minh cơ bản của chúng ta) phần lớn đã dừng lại. Có một số yếu tố hỗ trợ cho điều này. Trước hết, vì chúng ta là động vật có vú hai chân đi thẳng đứng, nên có những hạn chế về kích thước tối đa của hộp sọ của trẻ sơ sinh có thể đi qua kênh/ống sinh sản. Thứ hai, sự phát triển của công nghệ hiện đại đã loại bỏ nhiều áp lực tiến hóa khắc nghiệt mà tổ tiên chúng ta phải đối mặt.

Tuy nhiên, sự tiến hóa trên cơ sở di truyền và phân tử vẫn tiếp tục không suy giảm. Mặc dù khó nhìn bằng mắt thường, nhưng có bằng chứng cho thấy sinh hóa của con người đã thay đổi để thích nghi với các thách thức môi trường, như chống lại bệnh sốt rét ở vùng nhiệt đới. Ngoài ra, con người gần đây đã tiến hóa các enzyme để tiêu hóa đường lactose khi chúng ta học cách thuần hóa bò và uống sữa. Các đột biến đã xảy ra khi con người điều chỉnh chế độ ăn uống được tạo ra bởi cuộc cách mạng nông nghiệp. Hơn nữa, mọi người vẫn chọn giao phối với những người khỏe mạnh và hình thể đẹp, và vì vậy tiến hóa tiếp tục loại bỏ các gen không phù hợp ở cấp độ này. Tuy nhiên, không có đột biến nào trong số này đã thay đổi kế hoạch cơ thể của chúng ta hoặc tăng kích thước não của chúng ta. (Công nghệ hiện đại cũng đang ảnh hưởng đến sự tiến hóa của chúng ta ở một mức độ nào đó. Ví dụ, không còn bất kỳ áp lực lựa chọn nào đối với những người cận thị, vì bất kỳ ai ngày nay cũng có thể được trang bị kính hoặc kính áp tròng.)

TƯƠNG LAI CỦA TÂM TRÍ - MICHIO KAKU
BẢN DỊCH CỦA ĐỖ BÁ HUY

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 60)
11/11/2019
Định luật Coulomb về Tĩnh điện 1785 Charles-Augustin Coulomb (1736–1806) “Chúng ta gọi ngọn lửa của đám mây đen ấy là
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 59)
11/11/2019
Lỗ đen 1783 John Michell (1724-1793), Karl Schwarzschild (1873-1916), John Archibald Wheeler (1911-2008), Stephen William Hawking (1942-2018) Các nhà
Chuyển động của các hành tinh đặt ra giới hạn mới lên khối lượng graviton
11/11/2019
Có thể dùng chuyển động của các hành tinh để đưa ra ước tính tốt nhất cho giới hạn trên của khối lượng graviton – một
Đi tìm nguồn gốc của khái niệm du hành thời gian
10/11/2019
Giấc mơ du hành xuyên thời gian vốn đã xưa cũ và ở đâu cũng có. Thế nhưng niềm hứng khởi của con người đối với sự du
Thorium decahydride siêu dẫn ở 161 K
09/11/2019
Một nhóm nhà khoa học, dưới sự chỉ đạo của Artem Oganov ở Skoltech và Viện Vật lí và Công nghệ Moscow, và Ivan Troyan ở Viện
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 92)
09/11/2019
Các kiểu máy tính lượng tử Các nhà vật lí đang phát triển máy tính lượng tử không kì vọng chế tạo được ngay một mẫu
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 91)
09/11/2019
Điện toán lượng tử Máy tính lượng tử hứa hẹn làm thay đổi thế giới theo những cách mà chúng ta không thể hình dung nổi.
Định luật Coulomb về tĩnh điện (Phần 2)
08/11/2019
Charles-Augustin de Coulomb (1736–1806), nhà vật lí Pháp nổi tiếng với định luật mô tả lực tương tác giữa hai điện tích

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com