Vì sao lá trà chuyển động về phía giữa tách?

Khuấy nước trong một cái tách, nước sẽ di chuyển ra rìa phía ngoài giáp ranh với tách. Thỉnh thoảng, khi bạn khuấy đủ mạnh, nước sẽ bắt đầu “leo lên” thành tách, vì nước tập trung tại rìa phía ngoài. Bây giờ lấy một tách trà có vài lá trà bên trong và dùng muỗng để khuấy. Các lá trà tập trung ở giữa tách, chứng tỏ các lá trà thật sự kì diệu.

Cách lí giải của Einstein

Cách lí giải của Einstein

Hoặc có thể là không. Có lẽ có cái gì đó khác đang diễn ra, và Albert Einstein chính là người chỉ ra điều đó. Einstein xác định rằng, ngay chỗ chất lỏng tiếp giáp thủy tinh, có một lực kéo theo nhỏ thôi tác dụng lên dòng nước trà. Nước trà ngay mặt thành của tách, và quan trọng hơn, cùng với nước dưới đáy, sẽ chuyển động chậm hơn phần còn lại của chất lỏng trong tách. Đây là điều quan trọng, vì toàn bộ nước ép lên mặt thành của tách cũng gây ra một gradient áp suất, càng tiến về phía ngoài của tách thì áp suất cao hơn. Nước chuyển động chậm bị thế chỗ. Khi nước đi tới mặt thành của tách, nó di chuyển xuống dưới, và khi nó gặp đáy tách, và nước chuyển động tương đối chậm ở đó, nó bị ép chảy vào trong. Một khi nó đi tới giữa tách nó bị ép lên trên, và chu trình tiếp tục thành một loại vòng cuộn không nhìn thấy bên trong tách trà đang khuấy. Những dấu hiệu duy nhất nhìn thấy được chính là các lá trà. Chúng quá nặng để bị nâng lên bởi dòng chất lỏng hướng lên ở giữa tách, nhưng chúng thật sự bị cuốn vào vòng cuộn đó. Vì thế, chúng tụ tập về phía giữa tách, bất chấp lực li tâm. Vâng, cảm ơn bác Einstein!

Vagn Walfrid Ekman

Vagn Walfrid Ekman (1874 – 1954)

Hoặc có lẽ, nhờ Ekman. Bạn có biết lớp chất lỏng ngay chỗ mặt thành của tách tiếp giáp với nước trà đang khuấy không? Một số người gọi nó là lớp biên, nhưng một số người gọi nó là lớp Ekman. Vagn Walfrid Ekman là một nhà hải dương học từng tự hỏi tại sao các tảng băng trôi di chuyển không theo hướng gió thịnh hành, mà nghiêng với nó một góc nhất định. Cái ông tìm thấy là các tảng băng trôi có chút giống với các lá trà. Chúng chịu tác dụng của những lực mạnh hơn nhiều so với lực khuấy của chiếc muỗng be bé của những người thích uống trà – cụ thể là lực Coriolis, các dòng hải lưu, và gió – nhưng chúng vẫn có lớp nước lạ chảy chậm do ma sát. Vật lí học lớp Ekman giúp chúng ta chế tạo dụng cụ đo dòng chảy, và tìm hiểu các vật trôi giạt như thế nào trong đại dương, và có thể mang lại những xoáy nước kịch liệt nhưng hiếm thấy trong đại dương gọi là xoáy Ekman. Và chúng giúp chúng ta tìm hiểu các lá trà trong tách.

Vậy thì ai đáng được tôn vinh trong câu chuyện lá trà của chúng ta? Einstein trình bày chuyển động lá trà vào năm 1926 (và để lí giải chuyển động đó có thể làm thay đổi dòng chảy sông suối như thế nào), còn Ekman khám phá ra lớp Ekman và các tác động của nó lên chuyển động của lá trà và bất kì vật nào tương tự vào năm 1902. Ekman khám phá ra khuôn mẫu chung của chuyển động đó. Cho nên có lẽ Einstein là người khẳng định lí thuyết đặc biệt của các lá trà, còn Ekman là tác giả của lí thuyết tổng quát của các lá trà chăng?

Nguồn: io9.com

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Vì sao một số vết nứt đẩy nhau ra?
22/06/2018
Một nghiên cứu lí thuyết về sự lan truyền vết nứt đem lại một lời giải thích cho sự đẩy nhau mà người ta quan sát thấy
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 14)
22/06/2018
Các số lượng tử Số lượng tử chính mô tả mức năng lượng của các lớp vỏ electron không phải là cách duy nhất để chúng
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 13)
21/06/2018
Cấu trúc nguyên tử Mô hình nguyên tử mà Bohr và Rutherford mô tả là khá đơn giản, với một hạt nhân nguyên tử tại trung tâm,
Các va chạm hạt bên trong LHC trông như thế nào?
20/06/2018
Nếu hai proton va chạm ở tốc độ bằng 99,9999991% tốc độ ánh sáng thì chúng có tạo ra âm thanh hay không? Máy Va chạm Hadron
Những bài học thiên văn ngắn (Phần 3)
18/06/2018
Trái Đất quay tròn xung quanh Mặt Trời theo một vòng trònMô hình nhật tâm sơ khai Là nhà thiên văn học và nhà toán học xứ
Những bài học thiên văn ngắn (Phần 2)
18/06/2018
Rõ ràng Trái Đất không chuyển độngMô hình địa tâm Là một trong những nhà triết học có sức ảnh hưởng nhất ở phương
Gia đình Stephen Hawking sẽ phát giọng nói của ông về phía một lỗ đen
17/06/2018
Người thân của Stephen Hawking dự định phát bản ghi giọng nói của ông về phía một lỗ đen, trong khi tro cốt của ông được
7 điều có thể bạn chưa biết về tia gamma
12/06/2018
Tia gamma là loại bức xạ giàu năng lượng nhất, nó có đủ năng lượng để đi xuyên rào chắn bằng kim loại hoặc bê tông.

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com