Mô hình Chuẩn của vũ trụ

Theo Mô hình Chuẩn, cái đã được các nhà vật lí chắp ghép trong hơn 70 năm qua, vũ trụ được tin là cấu tạo từ vật chất (4% nguyên tử và 20% “vật chất tối” chúng ta không thể quan sát hoặc giải thích) và năng lượng (76% “năng lượng tối”).

alt

Mô hình Chuẩn của ngành vật lí hạt cơ: AAAS

Mô hình Chuẩn giải thích phương thức 17 hạt hạ nguyên tử liên kết với nhau để tạo ra các nguyên tử và sau đó là vật chất bởi ba trong số bốn lực cơ bản của tự nhiên: lực hạt nhân mạnh, lực hạt nhân yếu, và lực điện từ. Nó ngoại trừ lực thứ tư: lực hấp dẫn.

Các hạt ấy chia làm hai loại: boson, hạt truyền lực, và fermion, hạt cấu tạo nên vật chất.

Fermion gồm có 6 dạng quark và 6 dạng lepton. Mỗi lepton có một neutrino tương ứng (một hạt mang năng lượng có khối lượng rất thấp và vận tốc cao) và tất cả những hạt này còn có các phiên bản phản vật chất, chúng hành xử theo kiểu giống với vật chất, nhưng phân hủy khi tiếp xúc với vật chất,  biến khối lượng của hai hạt thành năng lượng thuần túy.

Gần như toàn bộ vật chất được hình thành bởi hai loại quark: quark lên (up) và quark xuống (down) – và một loại lepton: electron. Bốn quark còn lại (đỉnh, duyên, lạ và đáy) và năm lepton (neutrino electron, muon, neutrino muon, tau và neutrino tau) đơn giản là những phiên bản lớn hơn của ba loại hạt cơ bản đó.

Các boson chia làm bốn loại, chúng trung chuyển ba lực cơ bản đã nhắc tới ở trên. Boson quen thuộc nhất là photon trung chuyển lực điện từ, giải thích cho các hiện tượng điện, từ và ánh sáng. Boson W và boson Z trung chuyển lực hạt nhân yếu và các gluon trung chuyển lực hạt mạnh liên kết các quark với nhau thành những hạt lớn hơn như neutron và proton.

Mô hình Chuẩn còn tiên đoán sự tồn tại của boson Higgs, nhưng cho đến nay nó chưa được tìm ra. Người ta cho rằng hạt này có thể giải thích cho cơ chế mà tất cả các hạt khác có được khối lượng.

Graviton là một boson lí thuyết khác nữa có thể trung chuyển lực hấp dẫn. Nếu nó được tìm thấy, thì Mô hình Chuẩn cuối cùng đã có thể bị thay thế Lí thuyết của Tất cả, lí thuyết thống nhất cả bốn lực cơ bản của tự nhiên.

  • Xuân Nguyễn (theo Telegraph)

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com