Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 5)

boson W (weak + boson)

Người đặt tên: Lý Chính Đạo và Dương Chấn Ninh, 1960

Là hạt mang lực yếu có mặt trong các tương tác dòng yếu, boson W lần đầu tiên được dự đoán và đặt tên trong một bài báo vào năm 1960. Có lẽ tên gọi boson W có từ lực hạt nhân yếu (W = weak), gọi như vậy vì độ lớn của nó xét trên một khoảng cách nhất định yếu hơn nhiều so với lực hạt nhân mạnh và lực điện từ. Từ weak (yếu) có xuất xứ từ tiếng Na Uy Cổ veikr, có lẽ gốc gác sâu xa liên quan đến từ weik trong tiếng PIE, nghĩa là “uốn cong, gió thổi”.

Boson

boson Z (boson + zero)

Người đặt tên: Sheldon Glashow, 1961

Giống như boson W, boson Z là hạt trung chuyển lực yếu. Nhưng không giống boson W, boson Z không mang điện tích, vì thế các hoán đổi boson Z được gọi là “các tương tác dòng trung hòa”.

Khi Sheldon Glashow nêu lí thuyết về chúng trong một bài báo hồi năm 1961, ông chẳng đưa ra một lời giải thích nào cả. Một số lí thuyết cho rằng Z kí hiệu cho “zero” dò bởi dòng trung hòa không mang điện tích. Zero có xuất xứ của nó trong tiếng Italy zero, từ này lại có gốc gác Latin Trung cổ zephirum. Nhà toán học Italy Leonardo Fibonacci đã đặt ra từ zephirum, nghĩa là “zero”, từ tiếng Arab sifr, nghĩa là “chẳng có gì”. Sifr có khả năng là từ dịch của sunya-m trong tiếng Sanskrit, nghĩa là “nơi trống không, sa mạc”.

gluon (glue + on)

Người đặt tên: Murray Gell-Mann, 1962

Gluon là hạt trung chuyển lực mạnh, lực liên kết bên trong hạt nhân. Các tương tác thông qua lực mạnh có thể xem là các hoán đổi gluon.

Có lẽ gluon được đặt tên như thế bởi các đặc tính tựa như-keo dán của chúng và khả năng của chúng giữ hạt nhân lại với nhau. “Glue” có xuất xứ tiếng Pháp Cổ glu và có gốc gác Latin gluten, “dán lại”, nó cũng là nguồn gốc của gluten, “phần đạm của hạt”. Tuy nhiên, chẳng có thực phẩm nào không có gluon.

Nguồn: Symmetry Magazine

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Lỗ đen thật ra có thể là lỗ sâu đục đang va chạm
14/07/2018
Khi hai lỗ sâu đục va chạm nhau, chúng tạo ra những gợn lăn tăn trong không-thời gian lan tỏa ra mọi phía. Theo một nghiên cứu
Phải chăng các nhà thiên văn đã tìm thấy khối lượng mất tích của vũ trụ?
10/07/2018
Vào thập niên 1960, các nhà thiên văn bắt đầu để ý thấy Vũ trụ dường như thiếu mất một phần khối lượng. Giữa các quan
Vì sao một số vết nứt đẩy nhau ra?
22/06/2018
Một nghiên cứu lí thuyết về sự lan truyền vết nứt đem lại một lời giải thích cho sự đẩy nhau mà người ta quan sát thấy
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 14)
22/06/2018
Các số lượng tử Số lượng tử chính mô tả mức năng lượng của các lớp vỏ electron không phải là cách duy nhất để chúng
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 13)
21/06/2018
Cấu trúc nguyên tử Mô hình nguyên tử mà Bohr và Rutherford mô tả là khá đơn giản, với một hạt nhân nguyên tử tại trung tâm,
Các va chạm hạt bên trong LHC trông như thế nào?
20/06/2018
Nếu hai proton va chạm ở tốc độ bằng 99,9999991% tốc độ ánh sáng thì chúng có tạo ra âm thanh hay không? Máy Va chạm Hadron
Những bài học thiên văn ngắn (Phần 3)
18/06/2018
Trái Đất quay tròn xung quanh Mặt Trời theo một vòng trònMô hình nhật tâm sơ khai Là nhà thiên văn học và nhà toán học xứ
Những bài học thiên văn ngắn (Phần 2)
18/06/2018
Rõ ràng Trái Đất không chuyển độngMô hình địa tâm Là một trong những nhà triết học có sức ảnh hưởng nhất ở phương

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com