Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 5)

boson W (weak + boson)

Người đặt tên: Lý Chính Đạo và Dương Chấn Ninh, 1960

Là hạt mang lực yếu có mặt trong các tương tác dòng yếu, boson W lần đầu tiên được dự đoán và đặt tên trong một bài báo vào năm 1960. Có lẽ tên gọi boson W có từ lực hạt nhân yếu (W = weak), gọi như vậy vì độ lớn của nó xét trên một khoảng cách nhất định yếu hơn nhiều so với lực hạt nhân mạnh và lực điện từ. Từ weak (yếu) có xuất xứ từ tiếng Na Uy Cổ veikr, có lẽ gốc gác sâu xa liên quan đến từ weik trong tiếng PIE, nghĩa là “uốn cong, gió thổi”.

Boson

boson Z (boson + zero)

Người đặt tên: Sheldon Glashow, 1961

Giống như boson W, boson Z là hạt trung chuyển lực yếu. Nhưng không giống boson W, boson Z không mang điện tích, vì thế các hoán đổi boson Z được gọi là “các tương tác dòng trung hòa”.

Khi Sheldon Glashow nêu lí thuyết về chúng trong một bài báo hồi năm 1961, ông chẳng đưa ra một lời giải thích nào cả. Một số lí thuyết cho rằng Z kí hiệu cho “zero” dò bởi dòng trung hòa không mang điện tích. Zero có xuất xứ của nó trong tiếng Italy zero, từ này lại có gốc gác Latin Trung cổ zephirum. Nhà toán học Italy Leonardo Fibonacci đã đặt ra từ zephirum, nghĩa là “zero”, từ tiếng Arab sifr, nghĩa là “chẳng có gì”. Sifr có khả năng là từ dịch của sunya-m trong tiếng Sanskrit, nghĩa là “nơi trống không, sa mạc”.

gluon (glue + on)

Người đặt tên: Murray Gell-Mann, 1962

Gluon là hạt trung chuyển lực mạnh, lực liên kết bên trong hạt nhân. Các tương tác thông qua lực mạnh có thể xem là các hoán đổi gluon.

Có lẽ gluon được đặt tên như thế bởi các đặc tính tựa như-keo dán của chúng và khả năng của chúng giữ hạt nhân lại với nhau. “Glue” có xuất xứ tiếng Pháp Cổ glu và có gốc gác Latin gluten, “dán lại”, nó cũng là nguồn gốc của gluten, “phần đạm của hạt”. Tuy nhiên, chẳng có thực phẩm nào không có gluon.

Nguồn: Symmetry Magazine

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com