250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 50)

Âm thoa

1711

John Shore (c. 1662–1752), Hermann von Helmholtz (1821–1894), Jules Antoine Lissajous (1822–1880), Rudolph Koenig (1832–1901)

Âm thoa – những dụng cụ kim loại hình chữ Y khi bị gõ thì phát ra âm thanh thuần khiết có tần số không đổi – có vai trò quan trọng trong vật lí, y học, nghệ thuật, và cả văn chương. Sự xuất hiện [của âm thoa] mà tôi yêu thích là trong cuốn tiểu thuyết Gatsby Vĩ Đại, trong đó Gatsby “biết rằng khi ngài hôn cô gái này… tâm trí ngài sẽ không bao giờ rộn ràng một lần nữa như tâm trí của Chúa. Vì thế ngài chờ đợi, lắng nghe trong một khoảnh khắc ngân dài để âm thoa gõ lên một vì sao. Thế rồi ngài hôn cô gái. Lúc môi ngài chạm vào nàng, ngài có cảm giác người mình nở ra như một bông hoa…”

Âm thoa được phát minh vào năm 1711 bởi nhạc sĩ người Anh John Shore. Dạng sóng âm hình sin thuần khiết của nó khiến nó tiện lợi cho việc canh chỉnh các dụng cụ âm nhạc. Hai nhanh dao động lại gần và ra xa nhau, còn tay cầm dao động lên xuống. Chuyển động tay cầm là nhỏ, nghĩa là bạn có thể cầm âm thoa mà không làm giảm gì nhiều đối với âm thanh nó tạo ra. Tuy nhiên, có thể sử dụng tay cầm để khuếch đại âm thanh bằng cách đặt nó tiếp xúc với một bộ cộng hưởng, ví dụ một cái hộp rỗng. Các công thức đơn giản dùng để tính tần số âm thoa dựa trên các tham số như khối lượng của vật liệu làm âm thoa, bán kính và độ dài của hai nhánh, và suất Young của vật liệu, đó là một số đo độ cứng của nó.

Vào thập niên 1850, nhà toán học Jules Lissajous đã nghiên cứu các sóng sinh ra bởi một âm thoa tiếp xúc với nước bằng cách quan sát các gợn sóng. Ông còn thu được các số liệu Lissajous phức tạp bằng cách cho ánh sáng phản xạ liên tiếp từ một cái gương gắn với một âm thoa đang dao động lên trên một cái gương khác gắn với một âm thoa đang dao động theo hướng vuông góc, rồi phản xạ lên tường. Vào khoảng năm 1860, các nhà vật lí Hermann von Helmholtz và Rudolph Koenig đã nghĩ ra một âm thanh điều khiển bằng điện từ. Vào thời hiện đại, âm thoa được sở cảnh sát sử dụng để hiệu chỉnh các thiết bị radar kiểm soát tốc độ lưu thông.

Trong y khoa, âm thoa có thể được dùng để đánh giá thính lực của bệnh nhân và cảm giác rung ở trên da, cũng như để chẩn đoán gãy xương – thỉnh thoảng chỗ xương gãy làm giảm âm thanh do một âm thoa đang rung tạo ra khi áp âm thoa vào cơ thể gần chỗ vết thương và theo dõi bằng một ống nghe.

Âm thoa

Âm thoa giữ vai trò quan trọng trong vật lí, âm nhạc, y học, và nghệ thuật.

XEM THÊM. Ống nghe (1816), Hiệu ứng Doppler (1842), Tuba Chiến tranh (1880).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí
Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Giải được bí ẩn vì sao ma sát gây ra tĩnh điện
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Giải được bí ẩn vì sao ma sát gây ra tĩnh điện
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 82)
14/09/2019
Điện tử học Vi điện tử hiện đại được xây dựng trên các con chip silicon và các dòng điện chuyển động lòng vòng trong
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 81)
14/09/2019
Kính hiển vi quét chui hầm Các tính chất dạng sóng của electron có thể dùng để ghi ảnh các vật ở cấp độ nhỏ hơn nhiều
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 64)
14/09/2019
Rhodium Vào năm 1979, Sách Kỉ lục Guinness tặng Paul McCartney một bản mạ rhodium, công nhận ông là nghệ sĩ bán chạy nhất của
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 63)
14/09/2019
Technetium Không có đồng vị bền nào, nguyên tố 43 là nguyên tố phóng xạ nhẹ nhất. Mặc dù nó được tạo ra tự nhiên dưới

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com