250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 21)

Ngọn lửa St. Elmo

78

Gaius Plinius Secundus (Pliny the Elder) (23–79)


“Mọi thứ đều chìm trong lửa,” Charles Darwin kêu lên từ trên thuyền buồm của ông, “bầu trời đầy sấm sét – mặt nước thì đầy những hạt phát sáng, và ngay cả cột buồm cũng dựng lên một ngọn lửa xanh.” Cái Darwin chứng kiến là ngọn lửa St. Elmo, một hiện tượng thiên nhiên đã gợi lên bao điều mê tín trong hàng thiên niên kỉ. Triết gia La Mã Pliny the Elder đã đề cập đến “ngọn lửa” này trong cuốn Lịch sử Tự nhiên của ông vào khoảng năm 78 sCN.

Thường được mô tả là một ngọn lửa nhảy múa màu trắng xanh ma quái, đây thật ra là một hiện tượng điện thời tiết trong đó một plasma, hay chất khí ion hóa, phát ra ánh sáng.

Plasma được tạo ra bởi điện trong khí quyển, và ánh sáng ma quái ấy thường xuất hiện ở đầu chóp của những vật dựng thẳng lên trời ví dụ như tháp nhà thờ hay cột buồm trong thời tiết giông bão. St. Elmo là vị thánh bảo trợ của giới thủy thủ Địa Trung Hải, họ xem ngọn lửa St. Elmo là điềm lành vì ánh chói ấy thường sáng nhất lúc gần cuối cơn bão. Những vật nhọn hướng lên trời hưởng ứng sự hình thành “lửa” do bởi điện trường dễ tập trung hơn ở những khu vực có độ cong cao. Các bề mặt có đầu nhọn phóng điện ở mức điện thế thấp hơn so với các bề mặt không có đầu nhọn. Màu sắc của ngọn lửa phát sinh từ thành phần nitrogen và oxygen của không khí và sự huỳnh quang đi kèm của chúng. Nếu khí quyển chứa neon, thì ngọn lửa sẽ có màu cam, y hệt như đèn Neon.

“Vào những đêm mưa bão tối tăm,” nhà khoa học Philip Callahan viết, “có lẽ ngọn lửa St. Elmo là nguyên nhân của nhiều câu chuyện ma vàtruyền thuyết về quỷ hiện hình hơn bất kì hiện tượng thiên nhiên nào khác.” Trong tác phẩm Moby Dick, Herman Melville miêu tả ngọn lửa trong một cơn bão như sau: “Tất cả những thứ dài bằng cánh tay đều có đầu nhuốm lửa xanh; và chạm vào mỗi đầu cột thu lôi ba que là ba ngọn lửa màu trắng thon, cả ba cột buồm đều âm ỉ cháy trong bầu không khí nhợt nhạt đó, tựa như ba ngọn nến khổng lồ trước một bàn thờ… Các cục sáng ấy chiếu cố tất cả chúng tôi!... Trong những chuyến hải hành của mình, có đôi khi tôi nghe nói tới lời nguyền rằng ngón tay bốc cháy của Chúa đặt lên con thuyền.”

Ngọn lửa St. Elmo

Ngọn lửa St. Elmo trên cột buồm trên biển trong tác phẩm Thế giới Anten của tiến sĩ G. Hartwig, London, 1886.

XEM THÊM. Cực quang (1621), Con diều của Ben Franklin (1752), Plasma (1879), Sự huỳnh quang Stockes (1852), Đèn Neon (1923).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com