Fulgurite – hóa thạch của tia sét cổ

Sét đánh xuống sa mạc Sahara hồi khoảng 15.000 năm trước, và để lại một dấu hiệu của sự hiện diện của nó. Nhiệt tỏa ra từ tia sét đạt tới hơn 1.800 độ C và làm tan chảy những nguyên tố nhất định trong đất đến mức chúng hợp nhất với nhau. Dạng chất rắn này, gọi là fulgurite (thủy tinh sét), thường được tìm thấy ở vùng đất cát hay đất có nhiều thạch anh. Chẳng khó gì tìm gặp fulgurite trên bãi biển, hay trong sa mạc. Tuy nhiên, tìm thấy một khối fulgurite 15.000 năm tuổi thì không dễ dàng gì.

Fulgurite - hóa thạch của sét

Fulgurite - hóa thạch của sét

Các nhà khoa học có thể sử dụng một kĩ thuật gọi là nhiệt phát quang để xác định những hóa thạch này của tia sét đã được tạo ra khi nào. Fulgurite là những tinh thể có nhiều lởm chởm bên trong chúng. Cho dù những tinh thể trông hoàn hảo nhất thì vẫn có khiếm khuyết. Những khuyết tật này làm bẫy nhiều thứ. Thỉnh thoảng những thứ đó là electron. Các electron đang lao qua đất đá nhiều hơn chúng ta thường nghĩ, bởi vì có những nguyên tố phóng xạ tự nhiên ở mọi nơi. Trong đất tơi, có những nguồn bức xạ gây ion hóa nhất định – bức xạ làm tước electron ra khỏi những phân tử khác và đặc biệt là các phân tử nước. Những electron này bị mắc kẹt trong những cấu trúc kết tinh ở một tốc độ đều đều. Khi tinh thể nóng lên, nó phát ra ánh sáng, và ánh sáng đó tùy thuộc vào số lượng electron có bên trong nó. Có nhiều electron hơn thì sáng hơn. Có nhiều năm ở trong đất hơn thì sáng hơn. Bằng cách quan sát sự nhiệt phát quang của một fulgurite, các nhà khoa học có thể tính ra tuổi của nó.

Ngoài ra, thỉnh thoảng họ còn xác định được môi trường mà khối fulgurite ra đời. Thỉnh thoảng, fulgurite có chứa những cái bọt nhỏ xíu. Những cái bọt đó bắt giữ không khí đóng băng trong chúng hồi hàng nghìn năm trước, lúc fulgurite được tạo ra. Chất khí đó không chỉ chứa các phân tử khí quyển, mà còn chứa carbon giải phóng bởi thực vật xung quanh khối fulgurite. Ví dụ, khối fulgurite 15.000 năm tuổi có chứa carbon từ cỏ và cây bụi được tìm thấy trong sa mạc Sahara cho biết sa mạc này ngày xưa từng ẩm ướt hơn nhiều.

Nguồn: Science Now

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Nam châm siêu dẫn lập kỉ lục 45,5 tesla
17/06/2019
Các nhà khoa học vừa chế tạo được nam châm siêu dẫn mạnh nhất thế giới, có khả năng tạo ra cảm ứng từ mạnh kỉ lục
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 26)
17/06/2019
SỰ RA ĐỜI CỦA CÁC SAO Các sao từ đâu mà có? Câu chuyện cơ bản là giống nhau với đa số sao, kể cả câu chuyện mà chúng ta
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 25)
17/06/2019
Chương 5 SỰ RA ĐỜI VÀ CUỘC ĐỜI CỦA CÁC SAO Rất, rất nhiều ngôi sao khác… vô số không thể tin nổi luôn. - Galileo
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 26)
15/06/2019
Đồng hồ cát 1336 Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Tác giả người Pháp Jules Renard (1864-1910) từng viết rằng, “Tình yêu tựa như
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 25)
15/06/2019
Giải thích cầu vồng 1304 Abu Ali al-Hasan ibn al-Haytham (965–1039), Kamal al-Din al-Farisi (1267–khoảng 1320), Theodoric xứ Freiberg
Stephen Hawking đúng: Nghiên cứu mới cho thấy lỗ đen có thể bốc hơi
14/06/2019
Vào năm 1974, Stephen Hawking đã đưa ra một trong những dự đoán nổi tiếng nhất của ông: các lỗ đen cuối cùng sẽ bốc hơi
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 40)
13/06/2019
TÀU NGẦM Những tàu ngầm đầu tiên cũng đi vào hoạt động trong thời Nội Chiến. Thật ra, chiếc tàu ngầm đầu tiên đã
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 39)
13/06/2019
CƠ SỞ VẬT LÍ CỦA CHÂN VỊT Các chân vịt thời ấy có hai hoặc ba cánh quạt gắn với một trục quay. Khi chân vịt quay, nó

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com