Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 44)

Boron

Là á kim duy nhất trong một nhóm nếu không đã gồm toàn kim loại, boron là nguyên tố đứng đầu nhưng không tiêu biểu lắm cho nhóm 13. Các thành viên khác của nhóm boron sẵn sàng cho đi ba electron hóa trị của chúng để tạo thành cation dương trong các hợp chất liên kết kim loại. Tuy nhiên, các nguyên tử boron nhỏ hơn nên giữ các electron của chúng chặt hơn: vì thế nguyên tố này tạo thành liên kết cộng hóa trị và là chất dẫn điện kém. Trên Trái Đất, boron được tạo ra bởi tác dụng của các tia vũ trụ năng lượng cao đến từ không gian. Mặc dù hiếm, nhưng nó được tìm thấy trong nhiều khoáng chất, trong đó nổi tiếng nhất là borax, chất hình thành khi các hồ muối bốc hơi.

Giống như carbon và lưu huỳnh, boron có một vài thù hình: ‘boson gamma’, được tìm thấy năm 2009, cứng gần như kim cương. Boron oxide có thể dùng làm thủy tinh dai borosilicate, dùng trong các đĩa chống cháy và cáp quang, còn silicon ‘pha tạp’ với boron là một chất bán dẫn quan trọng. Boron còn làm ổn định các phân tử ARN phức tạp là tiền thân của ADN, và có thể là thiết yếu trong sự tiến hóa của sự sống trên Trái Đất. 

Boron

Carbon

Là nguyên tố dồi dào thứ tư trong vũ trụ, nhưng carbon chỉ xếp thứ 15 trong số các nguyên tố của lớp vỏ Trái Đất. Nhưng mọi dạng sống từng được tìm thấy – từ vi khuẩn và động vật nguyên sinh đến cá voi xanh và cây tùng gỗ đỏ khổng lồ – đều được tổ chức trên hóa học carbon. Ở nguyên tố này có thứ vô cùng đặc biệt, không phải chỉ là nguồn cấp của nó, mà là nó rất linh hoạt. Carbon có thể hình thành các liên kết cộng hóa trị đơn, đôi và ba, với chính nó và với các nguyên tố khác, đặt nó vào trung tâm của một nhóm đông đúc gọi là các hợp chất hóa học ‘hữu cơ’. Chính sự liên kết đa dạng của carbon đem lại cho nó những tính chất vật lí phong phú. Các electron phi định xứ trong thù hình carbon graphite đem lại cho nó các tính chất giống kim loại như dẫn điện, trong khi kim cương, với điểm nóng chảy cao nhất trong mọi nguyên tố đã biết, rõ ràng là phi kim. Các liên kết carbon thành chuỗi thẳng, các polymer phân nhánh, các vòng tròn, các tấm phẳng, hình tứ diện và cả ‘bóng buckly’ C60 hình cầu. Ống nano làm bằng ‘graphene’ – một màng carbon nhân tạo chỉ dày một nguyên tử – có thể làm nên những vật liệu bền nhất, với tiềm năng làm cách mạng hóa kĩ thuật.

Carbon

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Các bài khác


Chốt đáp số cho bài toán bán kính proton
20/09/2019
Vào năm 2010, các nhà vật lí ở Đức báo cáo rằng họ đã thực hiện được phép đo đặc biệt chính xác về kích cỡ proton,
Tranh cãi vẫn chưa dứt về chuyện tìm thấy sóng hấp dẫn
18/09/2019
Nhóm hợp tác giành giải Nobel LIGO vừa công bố một bài báo mô tả chi tiết hơn bao giờ hết về cách nhóm này phân tích các tín
Lần đầu tiên nghe được ‘tiếng khóc chào đời’ của một lỗ đen mới sinh
17/09/2019
Nếu thuyết tương đối rộng của Albert Einstein vẫn đúng, thì một lỗ đen ra đời từ sự va chạm chấn động vũ trụ của hai
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 7)
16/09/2019
Nhà nguyên tử luận đầu tiên Cuộc hành trình của chúng ta đã xuất phát từ đâu? Tôi cho rằng “vật lí hạt” đã khởi
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 6)
16/09/2019
Tìm kiếm mã code Richard Feynman vĩ đại (1918-88), người cùng nhận Giải Nobel Vật lí cho những đóng góp của ông cho triết học
Giải được bí ẩn nhiễm điện do cọ xát
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com