Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 21)

Hóa học của các nguyên tố

Các nhà giả kim, nhà hóa học và nhà vật lí đã cố gắng tìm hiểu bản chất của vật chất trong hàng thiên niên kỉ: các nguyên tử do đâu mà có, chúng được phân bố như thế nào và cái gì chi phối hóa tính của chúng? Lời giải đáp tốt nhất của chúng ta cho câu hỏi thứ nhất và thứ hai là rằng các nguyên tố nhẹ nhất xuất hiện không bao lâu ngay sau Vụ Nổ Lớn (Big Bang), trong khi các nguyên tố lưng chừng được tôi luyện trong các sao và các nguyên tố nặng nhất được gieo rắc khắp không gian bởi các vụ nổ siêu tân tinh. Hàm lượng tương đối của các nguyên tố trong vũ trụ phản ánh trật tự này, mặc dù phân bố của chúng trong hệ mặt trời của chúng ta bị ảnh hưởng bởi các sự kiện hình thành hành tinh. Còn với câu hỏi thứ ba, hành trạng hóa học của các nguyên tố ngày nay được hiểu theo cấu hình electron của chúng.

Vào năm 1789, nhà hóa học Pháp Antoine Lavoisier đã thiết lập định nghĩa hiện đại về nguyên tố là một chất không thể đơn giản hoá hơn nữa về mặt hóa học hay vật lí. Bằng cách ấy, ông đã lát đường thực nghiệm cho việc phân tách các nguyên tố, cuối cùng đưa đến các khám phá mới vượt ngoài địa hạt của các nguyên tố có mặt trong thiên nhiên.

Antoine Lavoisier

Mặc dù oxygen đã được phân tách trước đó, nhưng cách lí giải của Antoine Lavoisier về chất là một nguyên tố là một thời khắc bước ngoặt, đánh dấu sự ra đời của hóa học hiện đại.

Hàm lượng vũ trụ của các nguyên tố

Sự bùng nổ năng lượng khai sinh ra vũ trụ – cái gọi là Vụ Nổ Lớn – đã tạo ra cả một binh đoàn hạt hạ nguyên tử. Sau khoảng 10 giây, một khi chúng đã đủ nguội, các hạt hút lẫn nhau có thể co cụm lại tạo thành các hạt nhân nguyên tử hydrogen. Một số hạt nhân này sau đó hợp nhất với nhau tạo thành hạt nhân helium và một lượng nhỏ lithium. Công việc chừng 20 phút đó để lại cho hơn 13,8 tỉ năm sau này – các nguyên tử sống hoài sống mãi, và phần nhiều hydrogen và helium xa xưa này vẫn còn lại với chúng ta, và tỉ lệ nguyên thủy của các nguyên tố trong vũ trụ vẫn giữ ở mức 74 phần trăm hydrogen, 24 phần trăm helium và 1 phần trăm những thứ khác. Vì lí do này, các nhà thiên văn phân chia toàn bộ 118 nguyên tố đã biết thành hydrogen, helium và ‘các kim loại’. Chỉ những ngôi sao đồ sộ nhất mới tổng hợp các nguyên tố nặng hơn helium: trong quá trình này, các nguyên tố với số lẻ proton có khả năng bắt giữ thêm proton cao hơn so với các nguyên tố có số proton chẵn, khiến các nguyên tố với số nguyên tử chẵn dồi dào hơn đáng kể so với các nguyên tố số lẻ.

Hàm lượng vũ trụ của các nguyên tố

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


Chốt đáp số cho bài toán bán kính proton
20/09/2019
Vào năm 2010, các nhà vật lí ở Đức báo cáo rằng họ đã thực hiện được phép đo đặc biệt chính xác về kích cỡ proton,
Tranh cãi vẫn chưa dứt về chuyện tìm thấy sóng hấp dẫn
18/09/2019
Nhóm hợp tác giành giải Nobel LIGO vừa công bố một bài báo mô tả chi tiết hơn bao giờ hết về cách nhóm này phân tích các tín
Lần đầu tiên nghe được ‘tiếng khóc chào đời’ của một lỗ đen mới sinh
17/09/2019
Nếu thuyết tương đối rộng của Albert Einstein vẫn đúng, thì một lỗ đen ra đời từ sự va chạm chấn động vũ trụ của hai
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 7)
16/09/2019
Nhà nguyên tử luận đầu tiên Cuộc hành trình của chúng ta đã xuất phát từ đâu? Tôi cho rằng “vật lí hạt” đã khởi
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 6)
16/09/2019
Tìm kiếm mã code Richard Feynman vĩ đại (1918-88), người cùng nhận Giải Nobel Vật lí cho những đóng góp của ông cho triết học
Giải được bí ẩn nhiễm điện do cọ xát
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com