Thêm một nhà toán học đoạt giải thưởng triệu đô

Một giải thưởng một triệu đô la Mĩ đã được quyết định trao cho một nhà toán học có nghiên cứu có thể một ngày nào đó giải mã được những bí ẩn của những con số hoàn hảo.

Vào tháng 5 tới, nhà vua Na Uy sẽ chính thức trao giải thưởng Abel danh tiếng cho John Tate, người mới nghỉ hưu gần đây ở trường đại học Texas tại Austin.

Giải thưởng tôn vinh công trình của Tate về lí thuyết số, một ngành toán học có lịch sử lâu đời từ thời Hi Lạp cổ đại. Nó xử lí những mẫu số và những tính chất của chúng, và mặc dù từng bị nhà toán học G. H. Hardy xem là “vô dụng”, nhưng ngày nay nó thật quan trọng trong việc giữ gìn an ninh internet.

Tate đã sáng tạo ra nhiều công cụ để khảo sát thế giới này của những con số, và tầm ảnh hưởng của ông được phản ánh trong vô số những ý tưởng toán học mang tên ông. “Ông ấy giống như một con nhện ngồi chễm chệ ở giữa mạng nhện và giăng tơ mọi thứ lại với nhau”, theo Ian Stewart, một nhà toán học tại trường đại học Warwick, Coventry.

alt

Hình chụp tại hội nghị kỉ niệm sinh nhật lần thứ 60 của John Tate tại Harvard năm 1985. Từ trái sang phải:
Hàng thứ nhất: Evens, Gross, Ogg, Labute, Tate, Dwork, Kramer, Carroll
Hàng thứ hai: Murty, Assmus, Pohlmann, Ribet, Lichtenbaum, Shatz, Milne, Razar
Hàng thứ ba: Call, Silverman, Buhler, Lubin, Tunnell, Sen,Chinburg
Hàng sau cuối: Keating, Teitelbaum, Thakur, Pomerance

Định lí cuối cùng của Fermat

Nghiên cứu của Tât giúp chứng minh Định lí cuối cùng của Fermat, cái đã thách đố các nhà toán học trong hơn 350 năm cho đến khi nó được giải xong bởi Andrew Wiles vào năm 1995. Định lí đó phát biểu rằng không có bộ số nguyên nào thỏa mãn phương trình an + bn = cn nếu n là một số nguyên lớn hơn 2.

Phép chứng minh liên quan đến những đường cong eliptic, những hình được mô tả bởi phương trình như y2 = x3 + ax + b, và Tate đã giúp phát triển một cách tìm hiểu xem những đường cong này hành xử như thế nào.

Những người đoạt giải Abel tương lai có thể cũng được hưởng lợi từ những định lí của Tate, vì luận án tiến sĩ của ông cung cấp những kĩ thuật cần thiết để mở mũi công kích vào một trong những bài toán khó nhất trong toán học: đó là nguồn gốc của những con số hoàn hảo.

Các nhà toán học đã biết trong hàng nghìn năm qua rằng có vô số những con số hoàn hảo, nhưng chúng không có một khuôn mẫu phân bố rõ ràng nào – một số thì cụm lại với nhau, trong khi số khác thì nằm tách biệt trên trục số.

Diện mạo của những con số

Việc giải mã sự phân bố của chúng dường như phụ thuộc vào một công thức cho một tổng vô hạn của những con số gọi là hàm Riemann zeta, kết quả mang lại cả một ‘địa hình’ toán học.

Đưa nó vào một cặp số - những trục tọa độ trên bản đồ số này – và hàm zeta sẽ cho ra chiều cao của địa hình tại điểm đó. Một phỏng đoán đã có từ lâu – nhưng nổi tiếng là chưa chứng minh được – gọi là giả thuyết Riemann cho rằng việc nhận ra những điểm tại đó hàm zeta bằng không – và địa hình nằm ở mực nước biển – sẽ tiết lộ kiểu phân bố tiềm ẩn sau những con số hoàn hảo.

Phân tích của Tate đã làm sáng tỏ thêm về hàm zeta, cho phép các nhà toán học nghiên cứu sâu thêm diện mạo của nó. Những kĩ thuật tương tự sẽ có khả năng giúp giải được những bài toán khó khét tiếng khác.

Ngoài địa hạt toán học thuần túy, cả những con số hoàn hảo lẫn những đường cong eliptic đều có ứng dụng trong lĩnh vực tinh thể học. Những mật mã bí mật xây dựng trên việc tách một con số lớn thành những thừa số hoàn hảo của nó hiện nay là không thể nào bẻ khóa được – thật tuyệt vời cho truyền thông qua internet và điện thoại di động. Công trình của Tate giúp tạo ra những mật mã này, giữ cho chúng ta an toàn trước những tên nghe trộm và những tên trộm thẻ tín dụng.

Theo New Scientist


Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Thời gian là gì? (Phần 1)
15/11/2018
Trong phần này chúng ta tìm hiểu thời gian thuộc về cái bản chất (chưa biết) Chúng ta đã thấy những khái niệm cơ bản như
Lược sử các phương pháp đo thời gian (Phần 1)
15/11/2018
Bài của Helen Margollis đăng trên tạp chí Physics World, tháng 11/2018 Vào ngày 1 tháng Mười Một năm 2018, khi bài báo này được
Giải phẫu bóng đèn LED
14/11/2018
Ngay cả bóng đèn phổ biến cũng biểu hiện các bí ẩn khi chúng ta nhìn vào bên trong. Không giống các bóng đèn nóng sáng truyền
Tạm biệt Kepler, thiết bị săn hành tinh thành công nhất
14/11/2018
Bài của Daniel Cossins trên tạp chí New Scientist ngày 10/11/2018 Đã lâu rồi Kepler nhỉ, và cảm ơn vì mọi thế giới ngoại hành
21 bài học cho thế kỉ 21: Việc làm
14/11/2018
VIỆC LÀM Khi bạn trưởng thành, có thể bạn sẽ thất nghiệp Chúng ta chẳng biết thị trường lao động sẽ như thế nào vào
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 11)
09/11/2018
Đầu năm 1982, tôi có viết một bài báo đề xuất rằng những khác biệt này phát sinh từ những thăng giáng lượng tử trong
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 10)
09/11/2018
Thế nhưng nhiều nhà khoa học không hài lòng với việc vũ trụ có một khởi đầu, bởi dường như nó ẩn ý rằng vật lí học
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 9)
09/11/2018
Chương 2 Vũ trụ đã ra đời như thế nào? Hamlet từng nói, “Tôi có thể bị mắc kẹt trong một vỏ hạt, và tôi tự xem mình

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com