Một lí thuyết giải được 5 bài toán vật lí lớn cùng lúc

Đó là một ngày đẹp trời. Năm bài toán vật lí cơ bản khó nhằn nhất dường như đã được nhập làm một. Mô hình có thể làm việc này, được thiết lập bởi Guillermo Ballesteros tại trường Đại học Paris-Saclay ở Pháp và các đồng sự của ông, có thể giải thích vật chất tối, các dao động neutrino, phả hệ baryon, sự lạm phát và bài toán CP mạnh.

Được đặt tên là SMASH, mô hình được xây dựng trên mô hình chuẩn của ngành vật lí hạt sơ cấp, nhưng có một vài cải tiến. Mô hình chuẩn là một tập hợp gồm các hạt và các lực mô tả những viên gạch cấu trúc của vũ trụ. Mặc dù nó đã vượt qua mọi thử nghiệm, nhưng nó không thể giải thích một số hiện tượng. Chẳng hạn, chúng ta không hiểu vật chất tối, chất liệu bí ẩn chiếm 84% khối lượng của vũ trụ. Hay tại sao có nhiều vật chất hơn phản vật chất. Hay tại sao vũ trụ đã tăng trưởng nhanh như vậy vào thời son trẻ của nó trong một thời kì gọi là lạm phát. Danh sách còn dài nữa.

Cho nên, mô hình chuẩn vẫn còn thiếu cái gì đó. “GIả sử chúng ta cần một số hạt mới,” phát biểu của Mikhail Shaposnikov tại Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ ở Lausanne. “Câu hỏi đặt ra là chúng ta cần bao nhiêu hạt mới?”

Va chạm hạt

Một số mô hình, như siêu đối xứng, bổ sung thêm hàng trăm hạt – nhưng chẳng hạt nào từng được phát hiện tại các máy va chạm hạt như LHC ở CERN. Còn SMASH chỉ bổ sung sáu hạt: ba neutrino, một fermion, và một trường bao gồm hai hạt.

SMASH là một vài lí thuyết hòa nhập lại, theo lời đồng tác giả Andreas Ringwald tại Synchrotron Electron Đức, DESY, ở Hamburg. Nó được xây dựng trên mô hình của Shaposnikov có từ năm 2005, bổ sung thêm ba neutrino cho ba neutrino đã biết để giải bốn bài toán cơ bản trong vật lí học: vật chất tối, sự lạm phát, một số câu hỏi về bản chất của neutrino, và các nguồn gốc của vật chất.

SMASH bổ sung một trường mới nhằm giải thích một số bài toán đó theo cách hơi khác một chút. Trường này bao gồm hai hạt: axion, một ứng cử viên bóng ngựa đen cho vật chất tối, và inflaton, hạt chi phối sự lạm phát.

Ở dạng thức hoàn thiện, SMASH sử dụng trường mới này để đem lại lời giải cho một bài toán khó thứ năm: bài toán CP mạnh, giúp giải thích tại sao có nhiều vật chất hơn phản vật chất trong vũ trụ.

“Cái hay nhất ở lí thuyết trên là nó có thể được kiểm tra hay thử nghiệm trong chừng mười năm tới,” Ringwald nói. “Bạn luôn có thể phát minh ra những lí thuyết mới, nhưng nếu chúng chỉ có thể kiểm tra được trong 100 năm tới, hoặc không bao giờ, thì đây không phải là khoa học thật sự mà là siêu khoa học.”

SMASH dự đoán hạt axion sẽ nhẹ hơn hạt electron khoảng một tỉ lần. Các hạt nhỏ như thế này có thể khảo sát được bởi thí nghiệm CULTASK đang chạy ở Hàn Quốc, hay thí nghiệm ORPHEUS đã được đề xuất ở Mĩ, và thí nghiệm MADMAX đã được lên kế hoạch ở Đức.

Điều này không có nghĩa là trò chơi sắp kết thúc. Mà là trò chơi đang tiếp diễn. Các nhà vật lí sẽ tiếp tục tranh đấu nhằm tìm kiếm bằng chứng thực nghiệm hay một mô hình tốt hơn. “Trận chiến đã khai cuộc,” Ringwald nói.

Theo Shannon Hall – New Scientist ngày 29/10/2016

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


Vén màn bí ẩn vũ trụ qua 10 vật thể (Phần 10)
19/10/2018
10. Vũ trụ Nó là cái gì? Mọi thứ Nó ở đâu? Mọi nơi BÍ ẨN: VẠN VẬT HIỆN HỮU RỐT CUỘC LÀ DO ĐÂU? Có nhiều tiến
Vén màn bí ẩn vũ trụ qua 10 vật thể (Phần 9)
19/10/2018
9. Trái Đất Nó là gì? Một thế giới chủ yếu gồm silicate quay xung quanh một sao loại G Nó ở đâu? Ngay dưới chân
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 19)
17/10/2018
Bảo toàn năng lượng và động lượng Định luật thứ nhất của nhiệt động lực học được xây dựng trên quan niệm rằng
Neutrino thiên văn vật lí năng lượng cao (Phần 1)
16/10/2018
Peter Mészáros (Physics Today, tháng 10/2018) Wolfgang Pauli đã đề xuất sự tồn tại của neutrino trong một bức thư gửi đến
Vén màn bí ẩn vũ trụ qua 10 vật thể (Phần 8)
16/10/2018
8. Sagittarius A* Nó là cái gì? Siêu lỗ đen Nó ở đâu? Tâm Ngân hà, ở xa 25 640 năm ánh sáng BÍ ẨN:
Vén màn bí ẩn vũ trụ qua 10 vật thể (Phần 7)
16/10/2018
7. Hành tinh Kelt-11B Nó là gì? Ngoại hành tinh “Mộc tinh nóng” Nó ở đâu? Hệ sao Kelt-11, ở xa 320 năm ánh sáng   BÍ
Khoa học viễn tưởng
14/10/2018
Trích dịch từ 21 Lessons for the 21 Century của Yuval Noah Harari. KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG Tương lai không phải cái bạn nhìn thấy
Chất lỏng trong tế bào sống nhớt gấp 300 lần mật ong
12/10/2018
Chất lỏng bên trong nhân tế bào nhớt gấp 300 lần mật ong, đó là kết luận của Alexandra Zidovska và các cộng sự tại Đại

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com