Phân hủy meson B trung hòa củng cố thêm cho Mô hình Chuẩn

Các nhà khoa học vừa cho biết hôm 13/5 rằng sau gần ba thập kỉ đặt cược, cuối cùng họ đã phát hiện ra một biến đổi chỉ thị trong một hạ nguyên tử, củng cố thêm một lí thuyết then chốt về Vũ trụ. Các nhà nghiên cứu tại cỗ máy va chạm hạt lớn nhất thế giới cho biết họ đã quan sát thấy một sự kiện cực kì hiếm – sự phân hủy của meson B trung hòa thành một cặp muon, họ hàng nặng của hạt electron.

Các kết quả mang thêm hậu thuẫn cho cái gọi là Mô hình Chuẩn, khuôn khổ lí thuyết cho các hạt và các lực cấu tạo nên vũ trụ, theo bài công bố trên tạp chí Nature.

Meson B trung hòa là kết hợp không bền của hai loại hạt gọi là quark, liên kết bởi lực “mạnh”.

Thí nghiệm CMS

Thí nghiệm LHCb

Màn hiển thị thí nghiệm CMS (trên) và thí nghiệm LHCb (dưới) tại Máy Va chạm Hadron lớn cho thấy các mẫu va chạm đã tạo ra các ứng cử viên cho sự phân hủy hiếm của hạt meson B, được dự đoán và quan sát chỉ xảy ra khoảng bốn lần trong mỗi tỉ phân hủy. Ảnh: CMS/LHCb.

Sự phân hủy của chúng thành muon đã được dự đoán theo Mô hình Chuẩn. Nhưng việc thu được bằng chứng để xác nhận dự đoán đó là một câu đố khó kể từ giữa thập niên 1980.

Trước tiên, bản thân các meson B trung hòa được tạo ra trong các điều kiện cực độ - trong các máy va chạm hạt hoặc các tương tác tia vũ trụ chẳng hạn – khiến chúng cực kì khó hoặc rất tốn kém để nghiên cứu.

Và xác suất biến đổi thành muon chỉ xảy ra khoảng bốn lần trong mỗi tỉ “phân hủy”.

Các đội kình địch nhau tại Máy Va chạm Hadron Lớn (LHC) ở CERN – phòng thí nghiệm đồ sộ dưới lòng đất gần Geneva sát biên giới Pháp-Thụy Sĩ – đã làm việc độc lập, phát hiện ra sự kiện khó nắm bắt trên.

Họ đã công bố riêng các kết quả vào tháng 7 năm 2013, nhưng các mảng số liệu không đủ mức chuẩn xác để khẳng định một khám phá.

Họ đã kết hợp nhau phân tích, nay công bố trên tạp chí Nature, và “dễ dàng vượt qua yêu cầu này,” Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN) phát biểu trong một thông cáo báo chí.

Bài báo cho biết các thí nghiệm cho thấy Mô hình Chuẩn, lí thuyết được xây dựng từ thập niên 1970, có thêm một câu đố được giải nhưng những câu đố khó khác thì vẫn còn nằm phía trước.

“Trong tiến trình vài thập niên qua, Mô hình Chuẩn đã vượt qua những phép kiểm tra tối quan trọng có gốc gác thực nghiệm, nhưng nó không giải được một số câu hỏi nổi cộm về bản chất của Vũ trụ,” các tác giả trình bày.

Chẳng hạn, lí thuyết trên không giải thích được vật chất tối, chất liệu chiếm gần 85% khối lượng trong vũ trụ và hiện chỉ có thể phát hiện được thông qua tác dụng hấp dẫn của nó lên vật chất nhìn thấy.

Vấn đề tìm hiểu vật chất tối là một trong những ưu tiên của chương trình làm việc hiện nay tại LHC, cỗ máy va chạm đã bắt đầu hoạt động trở lại hồi tháng trước sau hai năm đóng cửa nâng cấp.

Cỗ máy gồm một đường hầm hình vòng xuyến trong đó các chùm proton lao đi vèo vèo ở gần tốc độ ánh sáng theo hai chiều ngược nhau.

Tại bốn địa điểm trong đường hầm, các nam châm mạnh làm bẻ cong các chùm hạt, mang chúng lại để một số proton đâm sầm vào nhau – một va chạm ngắn ngủi, khốc liệt.

Mớ mảnh vụn hạ nguyên tử thu được sau đó được phân tích để tìm kiếm những hạt mới lạ hay các manh mối về những hạt đã biết.

Hồi năm 2012, LHC đã xác nhận Boson Higgs, hạt Mô hình Chuẩn mang lại khối lượng đã được tìm kiếm từ lâu.

Khám phá đó mang về giải thưởng Nobel vật lí cho hai nhà khoa học hồi năm 1964 đã nêu lí thuyết cho sự tồn tại của boson Higgs.

Tham khảo: Observation of the rare Bs0 →µ+µ− decay from the combined analysis of CMS and LHCb data, Nature (2015) DOI: 10.1038/nature14474

Nguồn: PhysOrg.com

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


Martin Ryle: Nhà tương lai học năng lượng (Phần 1)
21/09/2018
Sinh vào tháng 9 cách nay 100 năm, Martin Ryle không chỉ là một nhà thiên văn học giành giải Nobel. Alan Cottey đưa ra một cái nhìn
Không gian là gì? (Phần 4)
20/09/2018
Hình dạng của không gian Độ cong không gian không phải thứ duy nhất chúng ta nghi vấn sâu sắc khi nghĩ tới bản chất của không
Không gian là gì? (Phần 3)
14/09/2018
Chuyện nghe khó tin quá. Bạn chắc chứ? Thật là khùng điên khi nghe nói không gian là một thứ gì đó chứ không phải khoảng
Không gian là gì? (Phần 2)
08/09/2018
Quan niệm nào là đúng? Quan niệm nào về không gian trong số này là đúng? Phải chăng không gian tựa như một khoảng trống vô
Không gian là gì? (Phần 1)
06/09/2018
Không gian là gì?Và vì sao nó chiếm nhiều chỗ như thế? Mấy chương đầu quyển sách này đã bàn về những bí ẩn của vật
Hằng số hấp dẫn G vẫn tiếp tục bí ẩn
02/09/2018
Hai phép đo khác nhau và cực kì chính xác về hằng số hấp dẫn G vừa thu được những giá trị khác nhau đáng kể. Hai thí
Lỗ đen ra đời như thế nào?
29/08/2018
Các lỗ đen vốn có sức thu hút đặc biệt. Có lẽ bởi vì chúng là những con quái vật vô hình ẩn náu trong không gian thi thoảng
Cơn ác mộng (Albert Einstein)
23/08/2018
CƠN ÁC MỘNG ALBERT EINSTEIN Nguyễn Xuân Xanh giới thiệu Mục đích của giáo dục không phải sản xuất ra các thợ may

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com