Tốc độ ánh sáng có thể chậm hơn người ta nghĩ

Nhà vật lí James Franson thuộc trường Đại học Maryland ở Mĩ vừa khiến cộng đồng vật lí chú ý bởi việc đăng tải một bài báo trên trang New Journal of Physics trong đó ông khẳng định đã tìm thấy bằng chứng đề xuất rằng tốc độ ánh sáng như mô tả bởi lí thuyết tương đối rộng thật ra nhỏ hơn người ta vẫn nghĩ.

Lí thuyết tương đối rộng cho rằng ánh sáng truyền đi ở một tốc độ không đổi, bằng 299.792.458 m/s trong chân không. Nó là kí hiệu c trong phương trình nổi tiếng của Einstein, và hầu như mọi thứ được đo trong vũ trụ đều dựa trên nó – nói tóm lại, nó là rất quan trọng. Nhưng, chuyện gì sẽ xảy ra nếu nó không đúng?

Tàn dư sao siêu mới 1987A

Tàn dư sao siêu mới 1987A. Ảnh ghép đa bước sóng được chụp bởi các kính thiên văn khác nhau.

Lập luận của Franson dựa trên các quan trắc sao siêu mới SN 1987A – sự kiện nổ xảy ra vào tháng 2 năm 1987. Các phép đo trên Trái đất đã thu được các photon lẫn neutrino từ vụ nổ truyền đến nhưng có một trục trặc: các photon tới muộn hơn trông đợi 4,7 giờ. Các nhà khoa học lúc ấy quy nguyên nhân cho một khả năng là thật ra các photon đó đến từ một nguồn khác. Nhưng nếu không phải vậy thì sao, Franson nêu vấn đề, chuyện gì xảy ra nếu ánh sáng chậm đi khi nó truyền đi do một tính chất của các photon gọi là phân cực chân không – trong đó một photon phân chia thành một positron và một electron trong một khoảng thời gian rất ngắn rồi kết hợp trở lại thành một photon. Như thế sẽ tạo ra một vi phân hấp dẫn giữa cặp hạt, mà theo Franson nó sẽ có một tác động năng lượng nhỏ xíu khi chúng kết hợp lại – đủ để gây ra một chút chậm lại trong quá trình truyền. Nếu sự phân chia và hợp lại như thế xảy ra nhiều lần với nhiều photon trên hành trình 168.000 năm ánh sáng, tức khoảng cách giữa chúng ta và SN 1987A, nó có thể cộng gộp lại bằng 4,7 giờ trễ.

Nếu như các quan điểm của Franson là đúng, thì hầu như mọi phép đo đã thực hiện và dùng làm cơ sở cho lí thuyết vũ trụ học, đều sẽ sai hết. Ánh sáng từ mặt trời, chẳng hạn, sẽ mất nhiều thời gian hơn để đi tới chúng ta, và ánh sáng từ những vật thể ở xa hơn nhiều, ví dụ như thiên hà Messier 81, ở cách chúng ta 12 triệu năm ánh sáng, sẽ tới muộn hơn đáng kể so với đã tính – muộn hơn khoảng hai tuần. Nếu vậy thì khoảng cách đến các thiên thể sẽ phải được tính lại và các lí thuyết đã xây dựng để mô tả những cái quan sát được sẽ phải vứt bỏ. Trong một số trường hợp, các nhà thiên văn vật lí sẽ phải bắt đầu lại từ con số không.

Tham khảo bài báo gốc: Apparent correction to the speed of light in a gravitational potential, J D Franson 2014 New J. Phys. 16 065008 DOI: 10.1088/1367-2630/16/6/065008 . http://iopscience.iop.org/1367-2630/16/6/065008/

Nguồn: PhysOrg.com

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 11)
09/04/2018
Tương đương khối lượng-năng lượng Phương trình nổi tiếng nhất thế giới vật lí học cho ta biết rằng khối lượng và
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 10)
26/03/2018
Nguyên tử cơ học lượng tử Bất chấp những nỗ lực tột bậc của Rutherford và Bohr, những phương diện nhất định của cấu
Nguyên tố Rhodium
22/03/2018
Rhodium là một nguyên tố kim loại màu trắng bạc có ánh kim cao và chống ăn mòn. Nó được xem là kim loại quý hiếm nhất và giá
Hội nghị giảng dạy vật lý toàn quốc lần thứ IV - năm 2018 tại Đà Nẵng
17/03/2018
Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng phối hợp với Hội Giảng dạy Vật lí thuộc Hội Vật lí Việt Nam và Vụ
Stephen Hawking: 1942-2018
15/03/2018
Nhà vũ trụ học Stephen Hawking đã tạ thế hôm 14 tháng Ba 2018 tại nhà riêng của ông ở Cambridge, Anh. Ông nổi tiếng thế giới
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 9)
13/03/2018
Cấu trúc nguyên tử của Rutherford Lưỡng tính sóng-hạt chứng minh rằng thuyết lượng tử không những áp dụng được cho ánh
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 8)
12/03/2018
Lưỡng tính sóng-hạt Vào đầu thập niên 1920, bằng chứng rằng ánh sáng có các đặc tính vừa là sóng vừa là hạt đã được
ADN của nhà du hành vũ trụ thật sự bị biến đổi trong không gian
12/03/2018
Kết quả thu từ chương trình nghiên cứu Twins Study của NASA xác nhận: ADN của nhà du hành vũ trụ Scott Kelly bị biến đổi sau

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com