Einstein lại thắng trong một thí nghiệm ‘để bàn’

Tốc độ ánh sáng được xem là giới hạn tốc độ tối hậu trong vũ trụ, theo thuyết tương đối hẹp Einstein. Nhưng các nhà vật lí không cam lòng chấp nhận giới hạn này nếu không kiểm tra nó.

Đó là động lực dẫn tới một thí nghiệm mới với các electron. Các nhà vật lí đã đo năng lượng cần thiết để làm thay đổi tốc độ của các electron khi chúng nhảy từ quỹ đạo này sang quỹ đạo khác bên trong các nguyên tử dysprosium. Thí nghiệm này cho phép các nhà khoa học đo được tốc độ tối đa của một electron mà theo thuyết tương đối hẹp sẽ bằng tốc độ ánh sáng, là bằng nhau theo mọi hướng với sai số dưới 17 nano mét/giây. Phép đo này chính xác gấp 10 lần những thử nghiệm trước đây đối với tốc độ tối đa của electron.

Thuyết tương đối hẹp Einstein ấn định tốc độ ánh sáng là giới hạn tốc độ trong tự nhiên

Thuyết tương đối hẹp Einstein ấn định tốc độ ánh sáng là giới hạn tốc độ trong tự nhiên. Nhưng các nhà vật lí vẫn đang cố gắng chứng minh hoặc bác bỏ giả định này.

Cho đến nay, Einstein vẫn trụ vững, và lí thuyết của ông vẫn trị vì. Nhưng các nhà nghiên cứu hi vọng tiếp tục theo đuổi thí nghiệm trên với một thử nghiệm chính xác hơn có lẽ có khả năng tìm ra những chỗ hỏng trong thuyết tương đối hẹp. Đó thật sự có thể là tin tốt lành, ít nhất là vì sự tiến bộ của vật lí học.

“Là một nhà vật lí, tôi muốn biết thế giới vận hành như thế nào, và hiện nay các mô hình tốt nhất của chúng ta về sự vận hành của thế giới – Mô hình Chuẩn của ngành vật lí hạt và thuyết tương đối rộng Einstein – không khớp với nhau ở những năng lượng cao,” phát biểu của nhà vật lí Michael Hohensee thuộc trường Đại học California, Berkeley. “Bằng cách tìm kiếm những điểm thiếu sót trong các mô hình, chúng ta có thể bắt đầu cải tiến những lí thuyết này.”

Lần thí nghiệm tiếp theo sẽ được nâng độ nhạy thêm 1000 lần, như thế có lẽ đã đủ mạnh để khám phá ra những sai lệch khỏi dự đoán của thuyết tương đối hẹp, có khả năng mở đường chỉ lối hướng đến một lí thuyết phức tạp hơn có thể giải quyết được một số bí ẩn hiện nay của vật lí học.

“Kĩ thuật này sẽ mở ra hướng nghiên cứu cả một bộ tham số khác có thể còn hấp dẫn và quan trọng hơn nữa,” phát biểu của nhà vật lí Dmitry Budker tại trường Đại học California, Berkeley.

Trong khi những câu hỏi tương tự về tốc độ ánh sáng có thể được nghiên cứu bằng những thí nghiệm năng lượng cao như cỗ máy va chạm nguyên tử khổng lồ ở Thụy Sĩ, Máy Va chạm Hadron Lớn (LHC), nhưng thí nghiệm electron ở đây tương đối đơn giản và không tốn kém.

“Bạn có thể sử dụng các máy gia tốc khổng lồ để khảo sát những lí thuyết này, nhưng bạn sẽ phải tạo ra các electron có năng lượng gấp 7 lần năng lượng của các proton tại LHC,” Hohensee nói. “Hoặc bạn có thể khảo sát những hiện tượng năng lượng cao ở các sao và lỗ đen ngoài xa, nhưng những hiện tượng đó không có trong phòng thí nghiệm và chưa được hiểu đầy đủ. Thay vậy, bạn có thể tìm kiếm bằng chứng rằng mô hình chuẩn hoặc thuyết tương đối rộng bị trục trặc ở những cỡ năng lượng thấp trong một thí nghiệm nhỏ để bàn.”

Nghiên cứu sẽ công bố trên số ra sắp tới của tạp chí Physical Review Letters.

Theo Clara Moskowitz (LiveScience)

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 6)
17/10/2017
hadron (hadros + on) Người đặt tên: Lev Okun, 1962 Thuật ngữ “hadron” được đặt ra tại Hội nghị Quốc tế về Vật lí Năng
Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 5)
17/10/2017
boson W (weak + boson) Người đặt tên: Lý Chính Đạo và Dương Chấn Ninh, 1960 Là hạt mang lực yếu có mặt trong các tương tác
Chúng ta đã tìm thấy một nửa vũ trụ
15/10/2017
Một nửa lượng vật chất bình thường trong vũ trụ trước đây vắng mặt trong các quan sát mà không ai lí giải được, nay
Giải Nobel Vật Lý 2017 được trao cho việc dò tìm sóng hấp dẫn
09/10/2017
Rainner Weiss, Barry Barish và Kip Thorne chia nhau giải thưởng cho đóng góp của họ ở LIGO. DIVIDE CASTELVECCHI - Nature Ba nhà vật
Làm thế nào tạo ra á kim không chứa kim loại?
22/09/2017
Một loại vật liệu mới gọi là “á kim thung lũng spin” vừa được các nhà vật lí ở Nga, Nhật Bản và Mĩ dự đoán dựa
Thiên văn học là gì?
20/09/2017
Loài người từ lâu đã hướng mắt lên bầu trời, tìm cách thiết đặt ý nghĩa và trật tự cho vũ trụ xung quanh mình. Mặc dù
Một số thông tin thú vị về Mặt trăng
16/09/2017
Mặt trăng là vật thể dễ tìm thấy nhất trên bầu trời đêm – khi nó hiện diện ở đó. Vệ tinh thiên nhiên duy nhất của
Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 4)
27/08/2017
boson (Bose + on) Người đặt tên: Paul Dirac, 1945 Boson được đặt theo tên nhà vật lí Satyendra Nath Bose. Cùng với Albert Einstein,
Vui Lòng Đợi

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com