Boson Higgs – đứa con có nhiều cha

Mặc dù Peter Higgs, người có tên tuổi gắn liền với ‘hạt thần thánh’, đã đề xuất hạt Higgs vào năm 1964 lúc ở trường Đại học Edinburgh, Anh quốc, nhưng một số nhà nghiên cứu khác đã độc lập công bố những lí thuyết tương tự đồng thời với ông. Trước khi khám phá boson Higgs được công bố, tạp chí New Scientist đã có cuộc trao đổi với hai trong số các cha đẻ của hạt Higgs: François Englert, giáo sư tại trường Đại học Mở Brussels (ULB), Bỉ, và Tom Kibble, giáo sư tại trường Imperial College London.

Cùng với Peter Higgs, ông cũng được mời đến CERN hôm Thứ tư. Điều đó giống như là một manh mối quan trọng rằng có tin vui gì đó sắp diễn ra. Ông có mong chờ họ công bố không?

Tom Kibble: Tôi không biết, họ rất kín tiếng về nó. Đó phải là một công bố quan trọng, có lẽ liên quan đến sự tồn tại của hạt Higgs. Nhưng họ có thật sự tìm thấy nó hay không thì tôi không biết.

Ông cảm thấy thế nào?

François Englert: Tôi thấy mình bị vắt như trái chanh vậy – phóng viên và mọi người liên tục kéo đến bất ngờ tại nơi làm việc của tôi!

Tại sao việc tìm kiếm hạt Higgs lại quan trọng thế?

TK: Nó sẽ xác nhận rằng Mô hình Chuẩn là một mô tả tốt của ngành vật lí hạt cơ bản. Có rất nhiều câu hỏi vẫn chưa được trả lời. Nói gì đi nữa thì Mô hình Chuẩn chưa phải là kết thúc của câu chuyện.

FE: Nghiên cứu cơ bản là cần thiết để có sự tiến bộ, đó là cái bạn không thể làm chỉ bằng cách sao chép những người khác. Nếu bạn chỉ làm nghiên cứu ứng dụng, bạn sẽ nhanh chóng mất đi tính sáng tạo. Sự hiếu kì của trí tuệ con người là cái cơ bản nếu bạn muốn mọi người suy nghĩ chứ không chấp nhận mà không cân nhắc gì trước những kết quả mới.

 

Tom Kibble (Ảnh: Mike Finn-Kelcey)

Tom Kibble (Ảnh: Mike Finn-Kelcey)

Nếu rốt cuộc chẳng tìm thấy gì thì sao?

FE: Không có boson hả? Ồ, tôi nghi ngờ điều đó. Đó sẽ là tin buồn. Hồi tháng 12 đã có những gợi ý, mặc dù có những sai số thống kê khác nhau. Tuy nhiên, khi bạn có những sai số khác ở đúng chỗ của nó… tôi sẵn sàng cược rằng nay thì họ đã có nó, nhưng tôi không nhất thiết đảm bảo nó là loại boson gì.

Có những đề xuất rằng nên đổi tên của hạt Higgs để phản ánh nhiều cha đẻ của nó. Các ông nghĩ sao?

TK: Tôi không tán thành bất kì sự đổi tên nào của hạt Higgs. Đã quá trễ rồi và những lựa chọn khác là quá phức tạp. Chính bài báo của Peter Higgs là bài báo đầu tiên nhắc tới boson này một cách đường đường chính chính nên tôi không nghĩ như thế có gì không hợp lí. Tôi thấy oải người khi nó được gọi là hạt thần thánh.

FE: Tôi thật sự không thích thêm tên tuổi cho các lí thuyết. Tôi thích gọi nó là boson vô hướng vì như vậy phản ánh một thành phần thiết yếu của lí thuyết trên – nó có nghĩa là trường mà boson này truyền qua không có hướng ưu tiên, không giống như với từ trường chẳng hạn.

Các ông có quan hệ gì với nhân vật kia [Peter Higgs] của lí thuyết trên?

TK: Thân thiết. Các cộng sự của tôi, tất nhiên, là những người bạn rất tốt. Tôi biết Peter Higgs lâu rồi, trước tất cả những điều này. Chúng tôi chưa từng cộng tác, nhưng chúng tôi luôn nói chuyện thân mật khi chúng tôi gặp nhau. Bạn thường biết có những người khác nhau về cơ bản làm công việc giống nhau. Tất nhiên, có xu hướng để mỗi người tin rằng cách họ làm là tốt nhất bởi vì đó là cái bạn biết, nhưng tất cả những nhóm này đều có công đóng góp.

FE: Tôi đang mong ngóng gặp Higgs [tại CERN]. Chúng tôi chưa từng gặp nhau. Lẽ ra chúng tôi có gặp tại một hội nghị hồi mấy năm trước nhưng có số trục trặc đã xảy ra. Núi lửa Iceland phun khiến hội nghị đó bị hủy – núi lửa không muốn chúng tôi gặp mặt nhau mà!

Theo điều kiện của giải Nobel, chỉ có ba người giành được giải thôi: vậy sẽ là những ai nhỉ?

TK: Ai biết được! Tôi mừng là mình không phải đưa ra quyết định đó.

Trần Nghiêm – TVVL
Nguồn: New Scientist

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Chốt đáp số cho bài toán bán kính proton
20/09/2019
Vào năm 2010, các nhà vật lí ở Đức báo cáo rằng họ đã thực hiện được phép đo đặc biệt chính xác về kích cỡ proton,
Tranh cãi vẫn chưa dứt về chuyện tìm thấy sóng hấp dẫn
18/09/2019
Nhóm hợp tác giành giải Nobel LIGO vừa công bố một bài báo mô tả chi tiết hơn bao giờ hết về cách nhóm này phân tích các tín
Lần đầu tiên nghe được ‘tiếng khóc chào đời’ của một lỗ đen mới sinh
17/09/2019
Nếu thuyết tương đối rộng của Albert Einstein vẫn đúng, thì một lỗ đen ra đời từ sự va chạm chấn động vũ trụ của hai
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 7)
16/09/2019
Nhà nguyên tử luận đầu tiên Cuộc hành trình của chúng ta đã xuất phát từ đâu? Tôi cho rằng “vật lí hạt” đã khởi
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 6)
16/09/2019
Tìm kiếm mã code Richard Feynman vĩ đại (1918-88), người cùng nhận Giải Nobel Vật lí cho những đóng góp của ông cho triết học
Giải được bí ẩn nhiễm điện do cọ xát
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com