Phát hiện hai vệ tinh mới của sao Mộc

Những tiến bộ công nghệ đã dẫn tới sự khám phá ra những hành tinh mới nằm bên ngoài Hệ Mặt trời của chúng ta, và cả những vệ tinh mới trong vườn nhà vũ trụ của chúng ta.

Tháng 9 năm ngoái, hai vệ tinh – nhỏ nhất từng được phát hiện – đã được tìm thấy đang quay xung quanh Mộc tinh.

Phát hiện đó nâng con số vệ tinh sao Mộc lên 66. Mỗi vệ tinh có kích cỡ chừng 1 km và ở rất xa sao Mộc. Hai vệ tinh nhỏ xíu này mất tương ứng 580 ngày và 726 ngày để quay một vòng quanh hành tinh khí khổng lồ.

 

Phát hiện hai vệ tinh mới của sao Mộc

Ảnh chụp phát hiện vệ tinh S/2011 J2 của sao mộc. Vật thể này mờ nhạt và không có nhiều thông tin thị giác, nhưng nó được phát hiện qua kính thiên văn quang học Magellan hôm 27 tháng 9, 2011. Bạn có thể thấy chuyển động của vệ tinh trong thời gian hơn 40 phút giữa hai lần chụp ảnh trong khi các ngôi sao và thiên hà nền không di chuyển. Ảnh: Scott Sheppard

Khám phá có thể đưa chúng ta tiến thêm một bước nữa đến chỗ hiểu rõ sự hình thành và phát triển của hệ mặt trời của chúng ta. Ít nhất thì đó là hi vọng của Scott Sheppard tại Viện Khoa học Carnegie ở thủ đô Washington. Với sự hỗ trợ của kính thiên văn Magellan ở Las Campanas, Chile, Sheppard là người đã quan sát thấy hai vệ tinh trên.

“Hai vệ tinh mới là bộ phận của đám vật thể đi nghịch phía ngoài vây xung quanh Mộc tinh. Có khả năng có khoảng 100 vệ tinh cỡ như này xung quanh Mộc tinh,” Sheppard nói. “Cho đến thập niên trước, công nghệ vẫn chưa thể phát hiện ra những vật như thế này vì chúng quá nhỏ và rất mờ.” Nhưng nay với kính thiên văn Magellan, việc phát hiện ra những vật thể ở xa Trái đất trở nên dễ dàng hơn.

Phát hiện hai vệ tinh mới của sao Mộc
 

Ảnh: NASA/ESA/E. Karkoschka (Đại học Arizona)

Hai vệ tinh bất thường, bé xíu, có tên gọi là S/2011 J1 và S/2011 J2. May thay, bạn không cần nhớ những cái tên đó làm gì. Một khi được xác nhận chính thức (Sheppard là trong năm nay), ông sẽ có cơ hội đặt tên cho từng vệ tinh. Nhưng Sheppard không được đặt biệt danh đâu. Theo Hiệp hội Thiên văn Quốc tế, tên gọi phải có liên quan đến Jupiter hoặc Zeus, những nhân vật thần thoại La Mã và Hi Lạp được xem là vua của các vị thần.

Có lẽ vì thế mà Sheppard chưa nghĩ ra bất kì cái tên nào cho hai thành viên mới của Mộc tinh. Có rất nhiều cái tên đã được chọn rồi. Europa, Thebe, Io, Callisto, Sinope, Ganymede …

Yêu cầu đặt tên rồi sẽ cần phải thay đổi vì, theo Sheppard giải thích, có quá nhiều vệ tinh được phát hiện đang quay xung quanh những một số hành tinh khí – và băng – khổng lồ của chúng ta.

“Số lượng vật thể quay xung quanh Thổ tinh và Hải vương tinh cũng nhiều tương đương, chúng còn ở xa Mặt trời hơn. Nếu những chiếc kính thiên văn lớn được chế tạo trong tương lai, thì chúng ta sẽ có thể phát hiện ra nhiều vật thể như thế này hơn và xem rõ các vật thể đó trông giống cái gì nữa,” Sheppard nói.

Và việc tìm thấy nhiều vệ tinh nhỏ, bất thường, xa xôi này là một chìa khóa để tìm hiểu quá khứ của chúng ta.

Tại sao ư? Vì người ta tin rằng các vệ tinh bất thường bị hành tinh tương ứng của chúng bắt giữ do các vệ tinh đó thường quay theo chiều ngược lại với chiều quay của hành tinh, và chúng còn có quỹ đạo có độ nghiêng và độ lệch tâm cao.

Những vệ tinh bình thường thì được cho là đã hình thành từ cùng chất liệu cấu tạo nên hành tinh. Đó là vì các vệ tinh có xu hướng có quỹ đạo gần như tròn, và chúng quay xung quanh hành tinh tương ứng của chúng theo cùng chiều với chuyển động quay của hành tinh.

Một vệ tinh có thể bắt giữ tạm thời một vật thể, ví dụ như sao chổi Shoemaker-Levy 9, nhưng hiện nay, “một hành tinh không có cơ chế tác dụng nào được biết để bắt giữ các vệ tinh vĩnh viễn. Như vậy, sự bắt giữ vệ tinh phía ngoài phải xảy ra gần thời điểm hình thành hành tinh khi Hệ Mặt trời chưa được tổ chức như ngày nay,” Sheppard nói.

“Lịch sử quỹ đạo của một vệ tinh có thể rất phức tạp… nhưng việc tìm hiểu một vệ tinh từ đâu đến có thể cho chúng ta biết về sự hình thành và phát triển của Hệ Mặt trời.”

Lucky_Rua – thuvienvatly.com
Nguồn: Universe Today

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 26)
17/06/2019
SỰ RA ĐỜI CỦA CÁC SAO Các sao từ đâu mà có? Câu chuyện cơ bản là giống nhau với đa số sao, kể cả câu chuyện mà chúng ta
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 25)
17/06/2019
Chương 5 SỰ RA ĐỜI VÀ CUỘC ĐỜI CỦA CÁC SAO Rất, rất nhiều ngôi sao khác… vô số không thể tin nổi luôn. - Galileo
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 26)
15/06/2019
Đồng hồ cát 1336 Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Tác giả người Pháp Jules Renard (1864-1910) từng viết rằng, “Tình yêu tựa như
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 25)
15/06/2019
Giải thích cầu vồng 1304 Abu Ali al-Hasan ibn al-Haytham (965–1039), Kamal al-Din al-Farisi (1267–khoảng 1320), Theodoric xứ Freiberg
Stephen Hawking đúng: Nghiên cứu mới cho thấy lỗ đen có thể bốc hơi
14/06/2019
Vào năm 1974, Stephen Hawking đã đưa ra một trong những dự đoán nổi tiếng nhất của ông: các lỗ đen cuối cùng sẽ bốc hơi
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 40)
13/06/2019
TÀU NGẦM Những tàu ngầm đầu tiên cũng đi vào hoạt động trong thời Nội Chiến. Thật ra, chiếc tàu ngầm đầu tiên đã
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 39)
13/06/2019
CƠ SỞ VẬT LÍ CỦA CHÂN VỊT Các chân vịt thời ấy có hai hoặc ba cánh quạt gắn với một trục quay. Khi chân vịt quay, nó
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 24)
12/06/2019
MỘC TINH: 43,3 PHÚT ÁNH SÁNG Mộc tinh là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời và là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời ra.

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com