Tại sao những bài giảng của Richard Feynman vẫn có sức thu hút lớn?

Một ảnh chụp từ một trong phim bài giảng Feynman. Ảnh: Microsoft.

Năm 1964, nhà vật lí Richard Feynman đã thực hiện loạt bài giảng mang tựa đề “Tính chất của các định luật vật lí”. Feynman thực hiện bảy bài giảng một giờ đồng hồ này tại Cornell vào năm 1964, và đài BBC đã ghi băng lại. Microsoft, công ti sở hữu những loạt phim trên, đã đưa những video bài giảng đó lên một website cho cả thế giới tham khảo.

Microsoft yêu cầu giáo sư vật lí tại MIT, Robert Jaffe, chuẩn bị một bài bình luận trực tuyến về những bài giảng đó. Ý kiến của ông đã được truyền hình trực tiếp và mọi người có thể tham khảo tại http://research.microsoft.com/apps/tools/tuva/. Trong một bài phỏng vấn với tờ MIT News, Jaffe nói đã nói về các bài giảng Feynman và lí giải vì sao mãi nhiều năm sau này chúng vẫn còn quan trọng như vậy.

Đã gần 50 năm trôi qua kể từ Richard Feynman thực hiện những bài giảng này, tại sao ngày nay chúng vẫn còn đáng giá?

Feynman đã mang lại một cấp độ sâu sắc, nhiệt tình và hóm hĩnh để trình bày những định luật cơ bản của vật lí mà không ai vượt qua ông được. Những bài giảng này đến từ đỉnh cao của “thời kì sư phạm” của ông, không bao lâu sau khi ông hoàn thành tập sách “Những bài giảng Feynman”. Với câu hỏi tại sao chúng vẫn đáng giá, tôi đã trình bày trong một trong bài bình luận của mình. Đây là trích dẫn lời bình của tôi cho bài giảng cuối: “Các định luật vật lí mà Feynman mô tả tươi nguyên và tràn đầy sinh lực như chúng hồi năm 1964, hay thật ra là hàng thập niên trước đó, khi chúng lần đầu tiên được khám phá ra. Trái với những loạt bài giảng 50 năm tuổi về sinh vật học, hóa học, khoa học máy tính hoặc khoa học xã hội vốn chỉ gây hứng thú trong một giai đoạn lịch sử nào đó. Dù sao đi nữa, các định luật vật lí không hề thay đổi (dẫu cho thỉnh thoảng chúng ta ước gì chúng như thế). Nay, như trong thời đại Feynman, chúng hình thành nên cơ sở của mọi ngành khoa học khác, và những sự giải thích của Feynman vẫn mới mẻ như bất kì bài giảng nào trên lớp học ngày nay. Hết lần này đến lần khác, tôi bổ sung thêm một số viễn cảnh hiện đại, thỉnh thoảng hiệu chỉnh một trong những nhận xét của Feynman tỏ ra không chính xác trong những năm sau này”.

Khoa vật lí của MIT mỗi năm đều giới thiệu những bài giảng này trong Kì Hoạt động Độc lập (IAP). Sinh viên phản ứng với chúng như thế nào?

Tôi đã không tham dự giới thiệu IAP trong nhiều năm – mặc dù tôi đã xem mỗi bài vài ba lần khi tôi chuẩn bị cho buổi bình luận. Tôi biết MIT luôn luôn có đông đảo những người hâm mộ Feynman, và phim bài giảng Feynman chiếu trong mỗi dịp IAP thường thu hút hàng tá người xem. MIT thật may mắn có được một bản sao của các tập phim, cái tôi tin là không dễ gì ai cũng có. Đây là một nguyên do khiến tôi quan tâm đến những nỗ lực của Bill Gate muốn đưa những bộ phim đó cho đông đảo khán thính giả tham khảo qua những công cụ web hiện đại.

Kinh nghiệm ông rút ra là gì? Trong khi chuẩn bị cho bài bình luận của mình, ông có thu nhặt được điều gì mới mẻ từ những bài giảng mà trước đó ông chưa từng xem hay không?

Tôi muốn có cơ hội xem Feynman, người giáo viên – nói một cách gần gũi, và xem ông đã thu được sự thành công nổi bật của mình như thế nào. Tôi ấn tượng hơn bao giờ hết trước nghệ thuật thuyết trình của ông, sự phân phối thời gian chính xác của ông, những lập luận khéo léo của ông, nhưng trên hết thảy là khả năng ông chiếm lĩnh người nghe làm người đồng hành trong sự nỗ lực của ông nhằm phá vỡ bức tường an toàn nơi những cất giữ những bí mật của tự nhiên.

Nguồn: Viện Công nghệ Massachusetts, PhysOrg.com

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com