Lỗ đen + vật chất tối = ánh sáng

Hai trong những thứ tối tăm nhất trong vũ trụ có thể đang sản sinh ra ánh sáng – hay ít nhất là bức xạ điện từ. Khi các dòng vật chất vọt ra từ một lỗ đen siêu khối lượng tại tâm của một thiên hà va chạm với vật chất tối, chúng có thể tạo ra các tia gamma có thể phát hiện ra từ trên Trái đất chúng ta – đó là bằng chứng khả dĩ cho vật chất tối vốn hay lảng tránh con người.

Các dòng hạt bị tống ra khỏi các lỗ đen ở gần tốc độ ánh sáng. Giống như là một phát súng vũ trụ, người ta nghĩ chúng có liên hệ với vật chất đang rơi vào trong lỗ đen. Stefano Profumo thuộc trường đại học California, Santa Cruz, và các đồng nghiệp của ông đã tính toán được những eletron thuộc một trong những dòng vật chất này tương tác như thế nào với vật chất tối xung quanh.

 

Dấu hiệu tối từ thiên hà Centaurus A (Ảnh: NASA/CXC/SAO/M.Karovska et al)

Họ đặc biệt khảo sát các loại hạt vật chất tối mà hai lí thuyết chủ chốt hiện nay dự đoán: một là lí thuyết siêu đối xứng, đề xuất rằng mỗi hạt bình thường có một siêu đối tác, và lí thuyết kia thì giả định rằng vũ trụ đang tiềm ẩn một chiều không gian thứ tư.

Họ nhận thấy thay vì đơn giản là bật ra khỏi nhau, một số electron và hạt vật chất tối có thể hợp nhất với nhau, biến đổi thành một loại electron siêu đối xứng hoặc đa chiều. Hạt này sẽ nặng, và phần lớn động năng của electron sẽ tiêu hao vào việc tạo ra hạt mới. Hệ quả là hạt đó sẽ hầu như bất động.

Nếu sau đó hạt đó phân hủy thành một electron và một hạt vật chất tối ở trạng thái cơ bản, thì hạt electron sẽ giải phóng tia gamma. Không giống như một hạt đang chuyển động nhanh, như các hạt trong các dòng vật chất vọt ra, hạt đang chuyển động chậm này sẽ phát ra các tia có thể truyền đi theo mọi hướng. Điều này có thể khiến chúng dễ phân biệt với dòng lũ photon trong các dòng hạt vọt ra, theo cộng tác viên Mikhail Gorshteyn thuộc trường đại học Indiana ở Bloomington.

Ý tưởng rẳng các hạt phát ra từ một lỗ đen có thể tương tác với vật chất tối để tạo ra tia gamma đã được đề xuất trước đây, nhưng một nghiên cứu trước đây cho rằng các tia đó sẽ quá mờ nhạt để nhìn thấy từ cự li Trái đất.

Tuy nhiên, đội của Profumo nhận thấy trong một ngưỡng hẹp của năng lượng electron, hầu như toàn bộ các electron va chạm với vật chất tối sẽ biến đổi thành phiên bản electron siêu đối xứng hoặc đa chiều. Hiệu ứng “cộng hưởng” này sẽ tạo ra các tia gamma có thể nhìn thấy trong các máy dò ở gần Trái đất, thí dụ như Kính thiên văn vũ trụ Fermi của NASA.

Đội nghiên cứu tính được là hiệu ứng trên có giải thích cho các tần số tia gamma mà kính Fermi đo được phát ra từ lỗ đen tại tâm của thiên hà Centaurus A. Tuy nhiên, phổ tần số của tia gamma phát ra từ một thiên hà khác, Messier 87, không phù hợp với dự đoán của họ.

Nguồn: New Scientist

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Thời gian là gì? (Phần 1)
15/11/2018
Trong phần này chúng ta tìm hiểu thời gian thuộc về cái bản chất (chưa biết) Chúng ta đã thấy những khái niệm cơ bản như
Lược sử các phương pháp đo thời gian (Phần 1)
15/11/2018
Bài của Helen Margollis đăng trên tạp chí Physics World, tháng 11/2018 Vào ngày 1 tháng Mười Một năm 2018, khi bài báo này được
Giải phẫu bóng đèn LED
14/11/2018
Ngay cả bóng đèn phổ biến cũng biểu hiện các bí ẩn khi chúng ta nhìn vào bên trong. Không giống các bóng đèn nóng sáng truyền
Tạm biệt Kepler, thiết bị săn hành tinh thành công nhất
14/11/2018
Bài của Daniel Cossins trên tạp chí New Scientist ngày 10/11/2018 Đã lâu rồi Kepler nhỉ, và cảm ơn vì mọi thế giới ngoại hành
21 bài học cho thế kỉ 21: Việc làm
14/11/2018
VIỆC LÀM Khi bạn trưởng thành, có thể bạn sẽ thất nghiệp Chúng ta chẳng biết thị trường lao động sẽ như thế nào vào
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 11)
09/11/2018
Đầu năm 1982, tôi có viết một bài báo đề xuất rằng những khác biệt này phát sinh từ những thăng giáng lượng tử trong
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 10)
09/11/2018
Thế nhưng nhiều nhà khoa học không hài lòng với việc vũ trụ có một khởi đầu, bởi dường như nó ẩn ý rằng vật lí học
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 9)
09/11/2018
Chương 2 Vũ trụ đã ra đời như thế nào? Hamlet từng nói, “Tôi có thể bị mắc kẹt trong một vỏ hạt, và tôi tự xem mình

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com