Truyền tín hiệu điện qua sóng spin

Các nhà vật lí ở Nhật lần đầu tiên đã có thể cho truyền một tín hiệu điện trên khoảng cách một mili mét qua một chất cách điện, sử dụng sóng spin. Kĩ thuật, liên quan đến việc biến đổi một dòng điện thành một tín hiệu spin và sau đó biến đổi ngược lại, có thể dùng trong các dụng cụ “điện tử học spin” khai thác spin lẫn điện tích của electron. Những dụng cụ như thế có sức thu hút to lớn vì chúng có thể nhỏ hơn và hiệu quả năng lượng hơn nhiều so với các mạch điện tử thông thường.

Sóng spin

Một sóng spin có thể truyền spin qua một chất cách điện. (Ảnh: Nature).

Một vấn đề đang cản trở sự tiến bộ của điện tử học spin là khó mà truyền đi những dòng electron phân cực spin trên những khoảng cách lớn hơn một micro mét trong các chất dẫn như đồng chẳng hạn. Ưu điểm của sóng spin – những dao động tập thể của các spin tĩnh trong một chất cách điện từ tính – là chúng có thể truyền đi hàng mili mét hoặc thậm chí hàng centi mét trong một số chất với sự tổn thất rất ít.

Hiệu ứng Hall spin

Kĩ thuật trên được phát triển bởi Eiji Saitoh và các đồng nghiệp tại trường đại học Tohoku, đại học Keio và Tập đoàn FDK. Họ chế tạo dụng cụ của mình từ một sợi dây hình chữ nhật dày 1.3 µm làm bằng chất cách điện từ tính Y3Fe5O12. Các điện cực platinum chỉ dày 15 nm lắng trên hai đầu dây, với 1mm Y3Fe5O12 trần giữa hai điện cực.

Đội nghiên cứu cho gửi một dòng điện qua một trong hai điện cực làm cho các electron  "spin-up" tập trung tại tiếp giáp giữa platinum và Y3Fe5O12, còn các electron “spin-down” tập trung tại mặt đối diện của platinum. Hành trạng này các nhà vật lí đã biết rõ và được gọi là hiệu ứng Hall spin.

Mặc dù các electron trong platinum không thể chạy vào chất cách điện, nhưng chúng có thể tác dụng một mô men quay lên các spin trong Y3Fe5O12 ở gần lớp tiếp giáp. Các spin tĩnh này sau đó tác dụng mô men qua lên các láng giềng của chúng, rồi những láng giềng này tác dụng lên những láng giềng của chúng nữa và spin thừa ra đó gợn sóng qua chất cách điện ở dạng một sóng spin.

Khi sóng spin này đi tới điện cực platinum kia, quá trình ngược lại xảy ra – sóng spin truyền spin qua lớp tiếp giáp, tạo ra một sự thừa thải các electron spin-up. Hiện tượng này tạo ra một điện áp Hall spin làm cho các electron chạy vào điện cực thứ hai.

Hướng tới ‘dây dẫn spin’

Mặc dù dụng cụ hiện nay không đưa vào được một dòng spin từ một nguồn bên ngoài – cũng không xuất ra một dòng spin – nhưng Saitoh phát biểu với physicsworld.com rằng nguyên lí trên cũng có thể sử dụng để chế tạo những dụng cụ làm được cả hai công việc đó. Hiện tượng này có thể khai thác để chế tạo các nguồn cấp dòng spin, hoặc để truyền dòng spin trên những cự li dài.

Saitoh còn tin rằng dụng cụ trên có thể dùng để chế tạo “dây dẫn spin” có thể một ngày nào đó thay thế cho dây dẫn thông thường trong các mạch tích hợp. Và vì sóng spin dao động ở tần số gigahertz, nên dụng cụ có thể thích ứng làm một nguồn phát vi sóng.

Đội nghiên cứu hiện đang cố gắng tối ưu hóa thiết kế của họ bằng cách thử những kết hợp khác nhau của các chất liệu.

Công trình nghiên cứu được tường thuật trên tạp chí Nature 464 262.


Theo physicsworld.com

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com