Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 24)

THƯỚC ĐO MỚI CỦA THÔNG MINH

Rõ ràng phải có những cách mới để đo lường trí thông minh và thành công trong cuộc sống. Bài kiểm tra IQ không vô dụng, nhưng chúng chỉ đo được một hình dạng hạn chế của thông minh. Tiến sĩ Michael Sweeney, tác giả của "Brain: The Complete Mind", ghi chú, "Các bài kiểm tra không đo lường động lực, sự kiên trì, kỹ năng xã hội và một loạt các thuộc tính khác của một cuộc đời có được cuộc sống tốt."

(Một) Vấn đề với nhiều bài kiểm tra tiêu chuẩn này là cũng có thể có sự thiên vị trong tiềm thức do ảnh hưởng văn hóa. Ngoài ra, các bài kiểm tra này chỉ đánh giá một dạng thông minh cụ thể, mà một số nhà tâm lý học gọi là trí thông minh "hội tụ". Trí thông minh hội tụ tập trung vào một dòng suy nghĩ, bỏ qua dạng trí thông minh "phân kỳ" phức tạp hơn, bao gồm việc đo lường các yếu tố khác nhau. Ví dụ, trong Thế chiến II, Lực lượng Không quân Quân đội Hoa Kỳ yêu cầu các nhà khoa học đưa ra một bài kiểm tra tâm lý để đo lường trí thông minh của phi công và khả năng xử lý các tình huống khó khăn, bất ngờ. Một câu hỏi là: Nếu bạn bị bắn hạ ở vùng sâu trong lãnh thổ của kẻ thù và bằng cách nào đó phải quay trở lại vùng an toàn, bạn sẽ làm gì?

Kết quả trái ngược với suy nghĩ thông thường.

Hầu hết các nhà tâm lý học dự đoán rằng nghiên cứu của không quân sẽ chỉ ra rằng các phi công có IQ cao cũng sẽ đạt điểm cao trong bài kiểm tra này. Thật ra, điều ngược lại là đúng. Những phi công đạt điểm cao nhất là những người có mức độ suy nghĩ khác biệt cao hơn, những người có thể nhìn xuyên qua nhiều dòng suy nghĩ khác nhau. Các phi công đã xuất sắc trong việc này, ví dụ, có thể nghĩ ra nhiều phương pháp không chính thống và giàu trí tưởng tượng để trốn thoát sau khi họ bị bắt sau hàng ngũ kẻ thù.

Sự khác biệt giữa tư duy hội tụ và phân kỳ cũng được phản ánh trong các nghiên cứu trên bệnh nhân não-tách, điều này cho thấy rõ rằng mỗi bán cầu não chủ yếu được tạo ra cho điều này hay điều kia. Tiến sĩ Ulrich Kraft ở Fulda, Đức, viết: "Bán cầu não trái chịu trách nhiệm tư duy hội tụ và bán cầu não phải cho tư duy phân kỳ. Phía bên trái kiểm tra các chi tiết và xử lý chúng một cách logic và phân tích nhưng thiếu cảm giác bùng nổ, kết nối trừu tượng. Phía bên phải giàu trí tưởng tượng và trực quan hơn và có xu hướng hoạt động toàn diện, tích hợp các mảnh của một câu đố thông tin vào một tổng thể."

Trong cuốn sách này, tôi đưa ra quan điểm rằng ý thức của con người liên quan đến khả năng tạo ra một mô hình của thế giới và sau đó mô phỏng mô hình vào tương lai, để đạt được một mục tiêu. Các phi công thể hiện tư duy khác biệt có thể mô phỏng nhiều sự kiện có thể xảy ra trong tương lai một cách chính xác và phức tạp hơn. Tương tự như vậy, những đứa trẻ làm chủ sự hài lòng chậm trễ trong bài kiểm tra marshmallow nổi tiếng dường như là những người có khả năng mô phỏng tương lai nhiều nhất, để thấy những phần-thưởng-dài-hạn và không chỉ là (bị chi phối bởi cảm xúc) ngắn hạn, (đại loại như) những kế hoạch làm-giàu-nhanh-chóng.

Một bài kiểm tra trí thông minh tinh vi hơn, trực tiếp định lượng khả năng mô phỏng tương lai của một người sẽ khó khăn nhưng không phải là không thể tạo ra. Một người có thể được yêu cầu tạo ra càng nhiều kịch bản thực tế cho tương lai càng tốt để giành chiến thắng trong một trò chơi, với số điểm được chỉ định tùy thuộc vào số lượng mô phỏng mà người đó có thể tưởng tượng và số lượng liên kết nhân quả liên quan đến mỗi trò chơi. Thay vì đo khả năng đồng hóa thông tin của một người, phương pháp mới này sẽ đo khả năng của một người để thao tác và nhào nặn những thông tin này để đạt được mục tiêu cao hơn. Ví dụ, một người có thể được yêu cầu tìm ra cách thoát khỏi một hòn đảo hoang vắng đầy những động vật hoang dã đói khát và rắn độc. Anh ta sẽ phải liệt kê tất cả các cách khác nhau để sống sót, lo liệu những con vật nguy hiểm và rời khỏi hòn đảo, tạo ra một cây nhân quả phức tạp về kết quả và tương lai có thể.

Vì vậy, chúng ta thấy rằng có một chủ đề chung chạy qua tất cả các cuộc thảo luận này, rằng đó là trí thông minh dường như tương quan với sự phức tạp mà chúng ta có thể mô phỏng các sự kiện trong tương lai, thứ tương quan với thảo luận về ý thức trước đó của chúng ta.

Nhưng với những tiến bộ nhanh chóng đang diễn ra trong các phòng thí nghiệm trên thế giới liên quan đến các trường điện từ, di truyền và trị liệu bằng thuốc, liệu có thể không chỉ (là) đo lường trí thông minh của chúng ta, mà còn tăng cường nó – để trở thành một Einstein khác?

TĂNG CƯỜNG TRÍ THÔNG MINH CỦA CHÚNG TA

Khả năng này đã được khám phá trong cuốn tiểu thuyết "Hoa cho Algernon – Flower for Algernon" (1958), sau đó được chuyển thành phim đoạt Giải thưởng Hàn lâm – bộ phim vang dội Charly (1968). Trong đó, chúng ta theo dõi cuộc đời buồn bã của Charly Gordon, người có chỉ số IQ 68 và một công việc mang tính chất đàn ông trong một tiệm bánh. Anh ta sống một cuộc sống đơn giản, không hiểu rằng những người đồng nghiệp của anh ta liên tục lấy anh làm trò vui, và thậm chí không biết cách đánh vần tên của mình.

Người bạn duy nhất của anh ta là Alice, một giáo viên thương hại anh và cố gắng dạy anh đọc. Nhưng một ngày nọ, các nhà khoa học phát hiện ra một quy trình mới có thể đột nhiên khiến những con chuột bình thường trở nên thông minh. Alice nghe về điều này và quyết định giới thiệu Charly cho các nhà khoa học này, những người đồng ý thực hiện quy trình với chủ thể con người đầu tiên của họ. Trong vài tuần, Charly đã thay đổi đáng chú ý. Vốn từ vựng của anh tăng lên, anh nuốt chửng sách từ thư viện, anh trở thành một người đàn ông chi tiết như phụ nữ và căn phòng của anh như thể được đổi đời với các tác phẩm nghệ thuật hiện đại. Chẳng mấy chốc, anh bắt đầu đọc về thuyết tương đối và lý thuyết lượng tử, tiến đến những ranh giới của vật lý tiên tiến. Anh và Alice thậm chí còn trở thành tình nhân.

Nhưng sau đó các bác sĩ nhận thấy những con chuột đã dần mất khả năng và chết. Nhận ra rằng anh cũng có thể mất tất cả mọi thứ, Charly giận dữ cố gắng sử dụng trí tuệ vượt trội của mình để tìm cách chữa trị, nhưng thay vào đó anh ta buộc phải chứng kiến sự suy tàn không thể khác đi của chính mình. Vốn từ vựng của anh co lại, anh quên đi toán học và vật lý, và anh dần trở lại với con người cũ. Trong cảnh cuối cùng, một Alice đau khổ nhìn Charly chơi với những đứa trẻ.

Tiểu thuyết và phim, mặc dù sâu sắc và được giới phê bình đánh giá cao, đã bị loại bỏ vì chẳng khác gì khoa học viễn tưởng (tại thời điểm đó). Cốt truyện thì cảm động và nguyên bản, nhưng ý tưởng tăng cường trí thông minh của một người được coi là vô lý. Các tế bào não không thể tái tạo, các nhà khoa học cho biết, vì vậy cốt truyện của bộ phim này rõ ràng là không thể.

Nhưng điều đó vào lúc này thì đã khác…

Mặc dù vẫn không thể tăng cường trí thông minh của bạn, những tiến bộ nhanh chóng đang được thực hiện trong các cảm biến điện từ, di truyền và tế bào gốc một ngày nào đó có thể biến điều này thành khả năng thực sự. Cụ thể, các nhà khoa học quan tâm đến việc tập trung vào "người tự kỷ", những người sở hữu những khả năng siêu phàm, phi thường, làm choáng váng trí tưởng tượng. Quan trọng hơn, do gặp những chấn thương cụ thể đối với não, người bình thường có thể nhanh chóng có được sức mạnh gần như kỳ diệu như vậy. Một số nhà khoa học thậm chí tin rằng những khả năng kỳ lạ này có thể được tạo ra bằng cách sử dụng trường điện từ.

NGƯỜI TỰ KỶ: SIÊU THIÊN TÀI?

Một viên đạn đã đi xuyên qua hộp sọ của Mr. Z khi ông chín tuổi. Nó không giết chết anh ta, như các bác sĩ của anh ta đã lo lắng, nhưng gây tổn thương sâu rộng ở bên trái não, gây tê liệt bên phải cơ thể và khiến anh ta bị câm điếc vĩnh viễn.

Tuy nhiên, viên đạn cũng có tác dụng phụ kỳ quái. Mr. Z đã phát triển các khả năng cơ học và một trí nhớ phi thường, điển hình của "những người tự kỷ - savants".

Mr. Z không đơn độc. Năm 1979, một cậu bé mười tuổi tên Orlando Serrell đã bất ngờ bị bất tỉnh bởi một quả bóng chày đánh thẳng vào bên trái đầu. Lúc đầu, cậu phàn nàn về những cơn đau đầu dữ dội. Nhưng sau khi cơn đau dịu đi, cậu đã có thể thực hiện các phép tính toán học đáng chú ý và có một trí nhớ gần như chụp ảnh về những sự kiện nhất định xảy ra trong cuộc đời mình. Cậu cũng có thể tính chính xác ngày tháng tới hàng ngàn năm trong tương lai.

Trong toàn bộ thế giới của khoảng bảy tỷ người, chỉ có khoảng một trăm trường hợp được ghi nhận về những người tự kỷ đáng kinh ngạc kiểu này. (Con số này lớn hơn nhiều nếu chúng ta bao gồm những người có kỹ năng tinh thần vẫn phi thường nhưng không siêu phàm. Người ta tin rằng khoảng 10% cá nhân mắc chứng tự kỷ thể hiện một số khả năng khôn ngoan.) Những người tự kỷ quá phi thường này có khả năng vượt xa sự hiểu biết khoa học hiện tại của chúng ta.

Có một số loại người tự kỷ gần đây đã khơi gợi sự tò mò của các nhà khoa học. Khoảng một nửa số người này có một số dạng tự kỷ nhạy cảm kiểu như co mình vào – autism (nửa còn lại hiển thị các dạng bệnh tinh thần hoặc rối loạn tâm lý khác.) Họ thường có những vấn đề căn cốt (profound) trong tương tác xã hội, dẫn đến sự cô lập sâu sắc.

Kế đến là "hội chứng savant bị nhiễm hay mắc phải – acquired savant syndrome," trong đó những người có vẻ hoàn toàn bình thường phải chịu một số chấn thương cực độ sau này trong cuộc sống (ví dụ, đập đầu vào đáy bể bơi hoặc bị bóng chày hoặc trúng đạn), gần như luôn ở bên trái não của họ. Tuy nhiên, một số nhà khoa học cho rằng sự khác biệt này là sai lệch, có lẽ tất cả các kỹ năng tự kỉ thiên tài đều là mắc phải. Vì những người tự kỷ bắt đầu thể hiện khả năng của mình vào khoảng ba hoặc bốn tuổi, có lẽ chứng tự kỷ của họ (giống như một cú đánh vào đầu) là nguồn gốc của khả năng của họ.

Có sự bất đồng về mặt khoa học về nguồn gốc của những khả năng phi thường này. Một số người tin rằng những cá nhân này được sinh ra theo cách này và do đó là những dị thường độc nhất, dị thường có một không hai. Kỹ năng của họ, ngay cả khi được đánh thức bởi một viên đạn, được gắn chặt vào bộ não của họ từ khi sinh ra. Nếu vậy, có lẽ kỹ năng này không bao giờ có thể học hoặc chuyển giao.

Những người khác cho rằng sự khi cứng như vậy (hardwiring) vi phạm lý thuyết tiến hóa, thứ diễn ra tăng dần trong thời gian dài. Nếu những thiên tài thông thái xuất chúng, thì những người còn lại cũng phải sở hữu những khả năng tương tự, mặc dù chúng là tiềm ẩn. Điều đó có nghĩa là, một ngày nào đó chúng ta có thể bật các năng lực kỳ diệu này theo ý muốn? Một số người tin như vậy, và thậm chí có những bài báo được công bố tuyên bố rằng một số kỹ năng thiên tài vẫn đang tiềm ẩn trong tất cả chúng ta và có thể được đưa ra ánh sáng bằng cách sử dụng các trường từ tính được tạo ra bởi một máy quét điện từ (TES). Hoặc có lẽ có một cơ sở di truyền cho kỹ năng này, trong trường hợp đó liệu pháp gen có thể tạo lại những khả năng đáng kinh ngạc này. Cũng có thể nuôi dưỡng các tế bào gốc cho phép tế bào thần kinh phát triển ở vỏ não trước trán và các trung tâm quan trọng khác của não. Sau đó chúng ta có thể tăng khả năng tinh thần.

Tất cả những con đường này là nguồn gốc của nhiều nghiên cứu và phỏng đoán. Chúng không chỉ có thể cho phép các bác sĩ đẩy lùi sự tàn phá của các căn bệnh như Alzheimer, mà chúng còn có thể giúp chúng ta tăng cường trí thông minh của chính mình. Các khả năng là hấp dẫn.

Trường hợp đầu tiên được tài liệu lại về một người tự kỷ được ghi lại vào năm 1789 bởi Tiến sĩ Benjamin Rush, người đã nghiên cứu một cá nhân dường như bị bất lợi về tinh thần. Tuy nhiên, khi được hỏi một người đàn ông đã sống bao nhiêu giây (bảy mươi tuổi, mười bảy ngày và mười hai giờ), anh ta chỉ mất chín mươi giây để đưa ra câu trả lời đúng là 2.210.500.800.

Tiến sĩ Darold Treffert, một bác sĩ ở Wisconsin, đã nghiên cứu những người tự kỷ kiểu này từ lâu. Anh ta kể một câu chuyện về một người tự kỷ bị mù được đặt một câu hỏi đơn giản. Nếu bạn đặt một hạt ngô vào ô vuông đầu tiên của bàn cờ, hai hạt vào ô thứ hai, bốn hạt vào ô tiếp theo và tiếp tục nhân đôi sau đó, bạn sẽ có bao nhiêu hạt ngô trên ô vuông sáu mươi tư? Người đàn ông chỉ mất bốn mươi lăm giây để trả lời đúng: 18,446,744,073,709,551,616.

Có lẽ ví dụ nổi tiếng nhất của một người hiểu biết là người đàn ông đã quá cố Kim Peek, người đã truyền cảm hứng cho bộ phim Người đàn ông mưa – Rain Man, với sự tham gia của Dustin Hoffman và Tom Cruise. Mặc dù Kim Peek bị thương tổn nặng nề về tinh thần (anh ta không thể tự mình sống và hầu như không thể buộc dây giày hoặc cài nút áo sơ mi của mình), anh ta đã ghi nhớ khoảng mười hai ngàn cuốn sách và có thể đọc thuộc lòng từ đó, từng chữ, trên bất kỳ trang cụ thể nào. Anh ấy mất khoảng tám giây để đọc một trang. (Anh ấy có thể ghi nhớ một cuốn sách trong khoảng một giờ, nhưng anh đọc chúng một cách khác lạ. Anh có thể đọc cả hai trang cùng một lúc, sử dụng mỗi mắt để đọc một trang khác nhau cùng một lúc.) Mặc dù vô cùng e thẹn, nhưng cuối cùng anh cũng thích thực hiện những kỳ tích phi thường về toán học trước những khán giả tò mò, những người sẽ cố gắng thách thức anh bằng các câu hỏi khó.

Các nhà khoa học, tất nhiên, phải cẩn thận trong việc phân biệt các kỹ năng thành thạo thực sự với các thủ thuật ghi nhớ đơn giản. Kỹ năng của họ không chỉ là toán học – mà còn mở rộng đến khả năng âm nhạc, nghệ thuật và cơ khí đáng kinh ngạc. Vì những người mắc chứng tự kỷ gặp khó khăn rất lớn trong việc diễn đạt các quá trình tinh thần của họ, một cách khác là điều tra những người mắc hội chứng Asperger, một dạng tự kỷ nhẹ hơn. Chỉ trong năm 1994, hội chứng Asperger được công nhận là một tình trạng tâm lý khác biệt, vì có rất ít nghiên cứu vững chắc trong lĩnh vực này. Giống như những người tự kỷ, những người mắc Asperger gặp khó khăn trong việc tương tác xã hội với người khác. Tuy nhiên, với việc đào tạo phù hợp, họ có thể học đủ các kỹ năng xã hội để giữ một công việc và thể hiện sự phát triển tinh thần đặc trưng của họ. Và một phần trong số họ có kỹ năng phi thường đáng chú ý. Một số nhà khoa học tin rằng nhiều nhà khoa học vĩ đại mắc hội chứng Asperger. Điều này có thể giải thích bản chất kỳ lạ, ẩn dật của các nhà vật lý như Isaac Newton và Paul Dirac (một trong những người sáng lập ra thuyết lượng tử). Newton, đặc biệt, không có khả năng diễn đạt bằng các cuộc nói chuyện nhỏ.

Tôi rất vinh dự được phỏng vấn một cá nhân như vậy, Daniel Tammet, người đã viết một cuốn sách bán chạy nhất, "Sinh vào một ngày xanh, mà thôi buồn đi ^^ – Born on a Blue Day", Gần như một mình trong số những người ăn chay đáng chú ý này, anh ta có thể nói lên suy nghĩ của mình trong sách, trên đài phát thanh, và trong các cuộc phỏng vấn trên TV. Đối với một người gặp khó khăn liên quan đến người khác khi còn nhỏ, giờ đây anh có một kỹ năng giao tiếp tuyệt vời.

Daniel có biệt tài lập kỷ lục thế giới về ghi nhớ số Pi, một con số cơ bản trong hình học. Ông đã có thể ghi nhớ nó đến 22.514 chữ số thập phân. Tôi hỏi anh ấy làm thế nào anh ấy chuẩn bị cho một kỳ công như vậy. Daniel nói với tôi rằng anh ấy liên kết một màu sắc hoặc kết cấu với mỗi số. Sau đó, tôi hỏi anh ta câu hỏi chìa khóa: Nếu mỗi chữ số có một màu hoặc kết cấu, thì làm thế nào để anh ta nhớ hàng chục ngàn trong số họ? Đáng buồn thay, lúc đó anh trả lời buồn rằng anh không biết. Nó chỉ đến với anh. Những con số là cuộc sống của anh ấy kể từ khi anh ấy còn là một đứa trẻ, và do đó chúng đơn giản xuất hiện trong tâm trí anh ấy. Tâm trí của anh ấy là một hỗn hợp vững chắc của những con số và màu sắc.

TƯƠNG LAI CỦA TÂM TRÍ - MICHIO KAKU
BẢN DỊCH CỦA ĐỖ BÁ HUY

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Giải được bí ẩn vì sao ma sát gây ra tĩnh điện
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Giải được bí ẩn vì sao ma sát gây ra tĩnh điện
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 82)
14/09/2019
Điện tử học Vi điện tử hiện đại được xây dựng trên các con chip silicon và các dòng điện chuyển động lòng vòng trong
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 81)
14/09/2019
Kính hiển vi quét chui hầm Các tính chất dạng sóng của electron có thể dùng để ghi ảnh các vật ở cấp độ nhỏ hơn nhiều
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 64)
14/09/2019
Rhodium Vào năm 1979, Sách Kỉ lục Guinness tặng Paul McCartney một bản mạ rhodium, công nhận ông là nghệ sĩ bán chạy nhất của
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 63)
14/09/2019
Technetium Không có đồng vị bền nào, nguyên tố 43 là nguyên tố phóng xạ nhẹ nhất. Mặc dù nó được tạo ra tự nhiên dưới

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com