Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 8)

ĐỊNH NGHĨA CHO Ý THỨC

Tôi đã lấy chút ít mảnh nhỏ từ các mô tả trước đây về ý thức trong các lĩnh vực thần kinh và sinh học để định nghĩa ý thức như sau:

Ý thức (nơi chủ thể) là quá trình tạo ra một mô hình của thế giới bằng cách sử dụng nhiều vòng phản hồi trong các thông số khác nhau (ví dụ, nhiệt độ, không gian, thời gian và mối quan hệ với những đối tượng khác), để thực hiện một mục tiêu (ví dụ: tìm bạn, thực phẩm, nơi trú ẩn).

Tôi gọi đây là "lý thuyết [không-thời gian] của ý thức", bởi vì nó nhấn mạnh ý tưởng rằng động vật tạo ra một mô hình của thế giới chủ yếu liên quan đến không gian, và với nhau; trong khi con người vượt xa hơn và tạo ra một mô hình của thế giới trong quan hệ với thời gian, cả về phía trước và về phía sau.

Ví dụ, mức thấp nhất của ý thức là Cấp 0, nơi một sinh vật đứng yên hoặc có tính di động hạn chế và tạo mô hình vị trí của nó bằng cách sử dụng các vòng phản hồi trong một vài tham số (ví dụ: nhiệt độ). Ví dụ, mức độ ý thức đơn giản nhất là bộ điều chỉnh nhiệt. Nó tự động bật máy điều hòa hoặc lò sưởi để điều chỉnh nhiệt độ trong phòng mà không cần bất kỳ sự trợ giúp nào. Chìa khóa ở đây là một vòng phản hồi, hay thứ bật công tắc mở lên, nếu nhiệt độ quá nóng hoặc lạnh. (Ví dụ: kim loại mở rộng khi được làm nóng để bộ điều nhiệt có thể bật công tắc nếu dải kim loại mở rộng ra ngoài một điểm nhất định.)

Mỗi vòng phản hồi đăng ký "một đơn vị ý thức", do đó một bộ điều nhiệt sẽ có một đơn vị duy nhất của ý thức Cấp 0, tức là, Cấp 0: 1.

Bằng cách này, chúng ta có thể xếp sắp ý thức một cách số học, trên cơ sở số lượng và độ phức tạp của các vòng phản hồi được sử dụng để tạo ra một mô hình của thế giới. Ý thức liền sau đó không còn là một bộ sưu tập mơ hồ của các khái niệm không xác định, tròn/luẩn quẩn, mà là một hệ thống của những phân cấp có thể được xếp hạng bằng con số. Ví dụ, một loại vi khuẩn hoặc một bông hoa có nhiều vòng phản hồi hơn, vì vậy chúng sẽ có mức độ cao hơn về ý thức Cấp 0. Một bông hoa với mười vòng phản hồi (như: đo nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng mặt trời, trọng lực, vv), sẽ có ý thức Cấp 0:10.

Các sinh vật, hay loài có thể di động và có hệ thống thần kinh trung ương có ý thức Cấp I, bao gồm một bộ tham số mới để đo vị trí thay đổi của chúng. Một ví dụ về ý thức Cấp I sẽ có thể là loài bò sát. Chúng có rất nhiều vòng phản hồi, mà chúng đã phát triển một hệ thống thần kinh trung ương để xử lý các vòng ấy. Bộ não bò sát có lẽ sẽ có một trăm vòng phản hồi trở lên (điều chỉnh khứu giác, sự cân bằng, xúc giác, âm thanh, quan sát, huyết áp, vv, và mỗi tham số thế này lại chứa nhiều vòng phản hồi hơn trong đó). Ví dụ, việc quan sát bằng mắt tự chính nó liên quan đến một số lượng lớn các vòng phản hồi, vì mắt có thể nhận biết màu sắc, chuyển động, hình dạng, cường độ ánh sáng và bóng tối. Tương tự, các giác quan khác của bò sát, chẳng hạn như thính giác và vị giác, yêu cầu các vòng phản hồi bổ sung. Tính toàn bộ của rất nhiều số vòng phản hồi này tạo ra một bức tranh tinh thần về nơi chốn con bò sát ấy nằm trên thế giới, và nơi chốn của các con vật khác (ví dụ, con mồi) cũng được đặt ở đó. Ý thức cấp I, quay trở lại, bị chi phối chủ yếu bởi não bò sát, nằm ở phía sau và ở giữa đầu của con người.

Tiếp theo, chúng ta có ý thức Cấp II, nơi sinh vật tạo ra một mô hình về vị trí của chúng không chỉ trong không gian mà còn với sự tôn trọng đối với những sinh khác (tức là chúng là động vật xã hội với cảm xúc). Số lượng vòng phản hồi cho ý thức Cấp II bùng nổ theo cấp số nhân, do đó, việc giới thiệu một thứ hạng số mới cho loại ý thức này là hữu ích. Hình thành các đồng minh, phát hiện kẻ thù, phục vụ con đầu đàn alpha-male, vv, đều là những hành vi rất phức tạp đòi hỏi một bộ não mở rộng, do đó, ý thức cấp II trùng với sự hình thành các cấu trúc mới của bộ não dưới dạng hệ thống limbic. Như đã nói ở trên, hệ thống limbic bao gồm vùng đồi hải mã – hippocampus (cho ký ức), vùng amygdala (cho cảm xúc), và vùng thalamus (đối với thông tin cảm giác), tất cả đều cung cấp các tham số mới để tạo mô hình liên quán đến những cá thể khác. Do đó, số lượng và loại vòng phản hồi thay đổi.

Chúng ta xác định mức độ của ý thức Cấp II là tổng số vòng phản hồi riêng biệt cần thiết cho một con vật để tương tác xã hội với các thành viên của nhóm của nó. Thật không may, các nghiên cứu về ý thức động vật là rất hạn chế, do đó, rất ít công việc đã được thực hiện để liệt kê tất cả các cách thức mà động vật giao tiếp xã hội với nhau. Nhưng với một xấp xỉ thô sơ đầu tiên, chúng ta có thể ước tính mức độ thức tỉnh Cấp II bằng cách đếm số lượng các động vật tương đương trong bầy/đàn hoặc bộ lạc của nó và liệt kê tổng số cách thức mà động vật tương tác với mỗi con vật. Điều này sẽ bao gồm việc nhận thức được đâu là đối thủ và bạn bè, hình thành liên kết với những người khác, ủng hộ qua lại, xây dựng các liên minh, hiểu rõ tình trạng của bạn và xếp hạng xã hội của những người khác, tôn trọng tình trạng cấp trên của bạn, thể hiện quyền lực với cấp dưới của bạn. , vv (Chúng ta loại trừ côn trùng từ Cấp II, bởi vì mặc dù chúng có quan hệ xã hội với các thành viên của tổ hoặc nhóm của mình, chúng cũng không có cảm xúc như xa như chúng ta có thể nói.)

Mặc dù thiếu các nghiên cứu thực nghiệm về hành vi động vật, chúng ta có thể đưa ra một thứ hạng số rất thô với ý thức Cấp II bằng cách liệt kê tổng số cảm xúc và hành vi xã hội khác biệt mà động vật có thể thể hiện. Ví dụ, nếu một bầy sói bao gồm mười con sói, và mỗi con sói tương tác với tất cả những con khác với 15 cảm xúc và cử chỉ khác nhau, thì mức độ ý thức của nó, với một xấp xỉ đầu tiên, được đưa ra bởi sản phẩm của xấp xỉ thứ hai, hoặc 150, vì vậy nó có thể sẽ có [Cấp độ II: 150 của ý thức]. Con số này tính đến cả hai đầu mục theo dõi (account), gồm [số lượng của các động vật khác mà nó phải tương tác] cũng như [số cách mà nó có thể giao tiếp với mỗi con vật]. Con số này chỉ xấp xỉ tổng số tương tác trên tương tác xã hội mà con vật có thể biểu thị ra bên ngoài, và chắc chắn sẽ thay đổi khi chúng ta tìm hiểu thêm về hành vi của nó.

(Tất nhiên, bởi vì tiến hóa không bao giờ thẳng thướn và chính xác, có những cảnh báo hay thận trọng mà chúng ta buộc phải giải thích hay làm rõ, chẳng hạn như mức độ ý thức của động vật xã hội nhưng lại là những thợ săn đơn độc. Chúng ta sẽ làm thêm về điều này trong các ghi chú.)

Ý THỨC CẤP III: MÔ PHỎNG TƯƠNG LAI – STIMULATING THE FUTURE

Với khuôn khổ hay cấu trúc này cho ý thức, chúng ta thấy rằng con người không phải là duy nhất, và rằng có một sự liên tục của ý thức. Như Charles Darwin đã từng nhận xét, "Sự khác biệt giữa con người và loài vật cao hơn, tuyệt vời như nó là, chắc chắn là một phẩm cách chứ không phải là chủng loại." Nhưng cái gì ngăn cách ý thức con người khỏi ý thức của động vật? Con người là lẻ loi trong vương quốc động vật trong việc hiểu khái niệm về ngày mai. Không giống như động vật khác, chúng ta liên tục tự hỏi "Nếu như thế thì sao nhỉ – what if?" tuần, tháng, và thậm chí nhiều năm trong tương lai, vì vậy tôi tin rằng ý thức Cấp III tạo ra một mô hình về vị trí của nó trên thế giới và sau đó mô phỏng nó trong tương lai, bằng cách đưa ra những dự đoán thô. Chúng ta có thể tóm tắt về điều này như sau:

[Ý thc con người] là mt hình trng đc bit ca [Ý thc], th to ra mt mô hình v thế gii và sau đó mô phng nó (mô hình đã được to ra) theo thi gian, bng vic đánh giá quá kh đ mô phng tương lai. Điu này đòi hi phi có hành đng trung gian và vic lượng tính khá nhiu vòng phn hi đ đưa ra mt quyết đnh hòng hoàn thành mt mc tiêu.

Vào thời điểm chúng ta đạt đến ý thức Cấp III, có rất nhiều vòng phản hồi mà chúng ta cần một Giám đốc điều hành để sàng lọc thông qua họ để mô phỏng tương lai và đưa ra quyết định cuối cùng. Theo đó, bộ não của chúng ta khác với các động vật khác, đặc biệt là trong vỏ não trước trán được mở rộng, nằm ngay phía sau trán, cho phép chúng ta "nhìn thấy" vào trong tương lai.

Tiến sĩ Daniel Gilbert, nhà tâm lý học Harvard, đã viết, "Thành tựu lớn nhất của bộ não con người là khả năng tưởng tượng các vật thể và các tập hợp sự kiện thứ không tồn tại trong lãnh địa của điều gọi thực tại, và đó là khả năng cho phép chúng ta suy nghĩ về tương lai. Như một nhà triết học đã lưu ý, bộ não con người là một 'cỗ máy dự đoán', và 'làm cho tương lai' là điều quan trọng nhất nó làm. "

Sử dụng quét não, chúng ta thậm chí có thể đề xuất một ứng cử viên cho khu vực chính xác của bộ não mà chúng ta mô phỏng về tương lai diễn ra. Nhà thần kinh học Michael Gazzaniga lưu ý rằng "khu vực 10 ( vùng các hạt nhỏ bên trong lát IV – the internal granular layer IV), trong vỏ não trước trán, rộng gần gấp đôi ở người như ở cùng khu vực của loài vượn. Khu vực 10 có liên quan đến trí nhớ và lập kế hoạch, tính linh hoạt nhận thức, suy nghĩ trừu tượng, hành vi khởi đầu thích hợp, và ngăn chặn tính không phù hợp, các quy tắc học tập, và chọn ra thông tin liên quan từ những gì được nhận thức thông qua các giác quan ". (Đối với cuốn sách này, chúng ta sẽ đề cập đến khu vực này, trong đó việc đưa ra quyết định được tập trung, như ở vùng vỏ phía mặt lưng và bên não trán trước – as the dorsolateral prefrontal cortex, mặc dù có một số chồng chéo với các khu vực khác của não.)

Mặc dù động vật có thể có một sự hiểu biết rõ ràng về vị trí của chúng trong không gian và một số có một mức độ nhận thức về các đối tượng khác, nó không phải là rõ ràng nếu chúng (lập) kế hoạch một cách hệ thống kế cho tương lai và có một sự hiểu biết về "ngày mai." Hầu hết động vật, ngay cả động vật xã hội với hệ thống limbic phát triển tốt, phản ứng với các tình huống (ví dụ, sự hiện diện của kẻ thù hoặc bạn tình tiềm năng) bằng cách chủ yếu dựa vào bản năng, chứ không phải là lập kế hoạch cách có hệ thống ở trong tương lai.

Ví dụ, vài động vật có vú không có kế hoạch cho mùa đông bằng cách chuẩn bị ngủ đông, nhưng phần lớn theo bản năng khi nhiệt độ giảm xuống. Có một vòng phản hồi điều chỉnh ngủ đông của chúng. Ý thức của chúng bị chi phối bởi những thông điệp đến từ các giác quan của chúng. Không có bằng chứng cho thấy chúng có hệ thống sàng lọc thông qua các kế hoạch và mô hình/schemes khác nhau khi chúng chuẩn bị ngủ đông. Những động vật săn mồi, khi chúng sử dụng mưu mẹo và ngụy trang để theo dõi một con mồi đang không nghi ngờ, dự đoán các sự kiện trong tương lai, nhưng kế hoạch này chỉ giới hạn trong bản năng và thời gian săn-bắt. Các loài linh trưởng giỏi trong việc đưa ra các kế hoạch ngắn hạn (ví dụ: tìm kiếm thức ăn), nhưng không có dấu hiệu cho thấy chúng lên kế hoạch trước vài giờ tiếp theo.

Con người thì khác. Mặc dù chúng ta dựa vào bản năng và cảm xúc trong nhiều tình huống, chúng ta cũng liên tục phân tích và đánh giá thông tin từ nhiều vòng phản hồi. Chúng ta làm điều này bằng cách chạy mô phỏng đôi khi thậm chí vượt quá tuổi thọ của chính chúng ta, và cho đến cả hàng ngàn năm trong tương lai. Điểm chính của các mô phỏng đang chạy là đánh giá các khả năng khác nhau để đưa ra quyết định tốt nhất hòng thỏa mãn một mục tiêu. Điều này xảy ra trong vỏ não trước trán, thứ cho phép chúng ta mô phỏng tương lai và đánh giá các khả năng để tạo bản đồ đường đi tốt nhất cho hành động.

Khả năng này phát triển vì nhiều lý do. Đầu tiên, có khả năng nhìn vào tương lai có lợi ích tiến hóa rất lớn, chẳng hạn như trốn tránh kẻ thù và tìm kiếm thức ăn hay bạn tình. Thứ hai, nó cho phép chúng ta lựa chọn trong số một số kết quả khác nhau và lấy ra kết quả tốt nhất.

Thứ ba, số vòng lặp phản hồi bùng nổ theo cấp số nhân khi chúng ta đi từ Cấp 0 đến Cấp I đến Cấp II, vì vậy chúng ta cần một "Giám đốc điều hành" để đánh giá tất cả các thông điệp xung đột, cạnh tranh này. Bản năng không còn đủ nữa. Có phải là một cơ quan trung tâm đánh giá từng vòng phản hồi này. Điều này phân biệt ý thức của con người với ý thức của con vật. Các vòng phản hồi này được đánh giá, lần lượt, bằng cách mô phỏng chúng trong tương lai để có được kết quả tốt nhất. Nếu chúng ta không có một CEO, sự hỗn loạn sẽ xảy ra và chúng ta sẽ có thể phải chịu sự quá tải về cảm xúc.

Một thí nghiệm đơn giản có thể chứng minh điều này. David Eagleman mô tả làm thế nào bạn có thể làm cho một con cá gai đực và có con cá gai cái xâm phạm trên lãnh thổ của nó. Con đực bị bối rối, bởi vì nó muốn giao phối với con cái, nhưng nó cũng muốn bảo vệ lãnh thổ của nó. Một kết quả là, con cá gai đực sẽ đồng thời tấn công con cá gai cái trong khi bắt đầu hành vi tán tỉnh. Con đực bị đẩy vào tình trạng điên cuồng, cố gắng ve vãn và giết con cái trong cùng một thời gian. 

Điều này cũng phù hợp với chuột. Đặt một điện cực trước một miếng phô mai. Nếu chuột quá gần, điện cực sẽ gây sốc. Một vòng phản hồi nói với chuột hãy ăn pho mát, nhưng một vòng khác nói với chuột hãy tránh xa và tránh bị sốc. Bằng cách điều chỉnh vị trí của điện cực, bạn có thể làm cho con chuột dao động, rơi vào trạng thái bất định hay bị rách giữa hai vòng phản hồi đang xung đột. Trong khi một con người có một CEO trong bộ não của mình để đánh giá ưu và khuyết điểm của tình huống, con chuột, được điều chỉnh bởi hai vòng phản hồi xung đột, cứ tiến tới rồi lùi lại. (Điều này giống như câu tục ngữ về con lừa chết đói vì nó được đặt giữa hai kiện cỏ khô bằng nhau.)

Cách chính xác bộ não mô phỏng tương lai như thế nào? Não người bị tràn ngập bởi một lượng lớn dữ liệu cảm xúc và cảm giác. Nhưng chìa khóa là mô phỏng bằng cách tạo ra các sự kiện liên kết nhân quả - tức là, nếu A xảy ra, thì B xảy ra. Nhưng nếu B xảy ra, thì C và D có thể xảy ra. Điều này đặt ra một phản ứng dây chuyền của các sự kiện, cuối cùng tạo ra, một cây có thể/khả dĩ của tương lai tầng, với nhiều chi nhánh. Giám đốc điều hành trong vỏ não trước trán đánh giá kết quả của những cây nhân quả này để đưa ra quyết định cuối cùng.

Giả sử bạn muốn cướp một ngân hàng. Bạn có thể tạo ra bao nhiêu mô phỏng thực tế của sự kiện này? Để làm điều này, bạn phải suy nghĩ về các mối liên kết nhân quả khác nhau liên quan đến cảnh sát, người ngoài cuộc, hệ thống báo động, quan hệ với các đồng phạm, điều kiện giao thông, văn phòng của Quản lý trật tự địa phương, v.v. Để mô phỏng thành công vụ cướp, hàng trăm liên kết nhân quả có thể phải được đánh giá.

Cũng có thể đo lường mức độ ý thức này cách số hóa. Giả sử một người được đưa ra một loạt các tình huống khác nhau như trên và được yêu cầu mô phỏng tương lai của mỗi trong các mô phỏng ấy. Tổng số các liên kết nhân quả mà người đó có thể thực hiện cho tất cả các tình huống này có thể được lập bảng. Một sự rắc rối hay khó chịu ở đây là có một số lượng không giới hạn các liên kết nhân quả mà một người có thể làm cho một loạt các tình huống có thể hình dung được. Để giải quyết vấn đề này, chúng ta chia số này cho số lượng trung bình các liên kết nhân quả thu được từ một nhóm kiểm soát lớn. Giống như bài kiểm tra IQ, người ta có thể nhân số này với 100. Vì vậy, mức độ nhận thức của một người có thể là Cấp III: 100, có nghĩa là người đó có thể mô phỏng các sự kiện trong tương lai như là một người trung bình.

Chúng ta tóm tắt các mức độ ý thức này trong sơ đồ sau:

MỨC ĐỘ Ý THỨC CHO CÁC LOÀI KHÁC NHAU.

Level

Loài/Species

Tham số/Parameters

Cấu trúc Não

0

Thực Vật/Plants

Nhiệtđộ/ÁnhNắng

Không

I

Bò Sát/Retilians

KhôngGian

BrainStem/Cuống

II

Có Vú/Mammals

Quanhệ có tínhXãHội

Hệthống Limbic

III

Người/Humans

Thờigian(vd: TươngLai)

Prefrontal Cortex

Lý thuyết không-thời gian của ý thức. Chúng ta xác định ý thức là quá trình tạo mô hình thế giới bằng cách sử dụng nhiều vòng phản hồi trong các thông số khác nhau (ví dụ: trong không gian, thời gian và mối quan hệ với các cá thể khác) hòng đạt được một mục tiêu. Ý thức con người là một mẫu/loại đặc biệt thứ liên quan đến việc (có/tạo) bước trung gian giữa các vòng phản hồi này bằng cách mô phỏng tương lai và đánh giá quá khứ.

(Lưu ý rằng các danh mục này tương ứng với mức độ tiến hóa thô mà chúng ta tìm thấy trong tự nhiên - ví dụ: loài bò sát, động vật có vú và con người. Tuy nhiên, cũng có những khu vực màu xám (chéo-chồng lên nhau), chẳng hạn như những động vật có thể sở hữu những khía cạnh nhỏ bé của các mức độ nhận thức, những động vật ấy làm một số kế hoạch thô sơ hoặc thậm chí là các tế bào đơn lẻ vẫn giao tiếp với nhau. Biểu đồ này có nghĩa là chỉ hòng cung cấp cho bạn bức tranh toàn cảnh lớn hơn về cách thức tổ chức ý thức trên khắp vương quốc động vật.)

TƯƠNG LAI CỦA TÂM TRÍ - MICHIO KAKU
BẢN DỊCH CỦA ĐỖ BÁ HUY

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Sai lệch 9 phần trăm
10/07/2019
Một sai lệch giữa các phép đo về hằng số Hubble khiến các nhà khoa học phát vấn liệu có điều gì đó không đúng trong hiểu
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 44)
10/07/2019
Chương 12 HÊ, NHÌN ĐI… NÓ BAY KÌA! Khí động lực học và những máy bay đầu tiên Không bao lâu sau khi những máy bay đầu tiên
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 43)
10/07/2019
SỰ THĂNG BẰNG CỦA VIÊN ĐẠN Như ta đã thấy ở phần trước, yếu tố chính làm thăng bằng một viên đạn là chuyển động
Rốt cuộc hydrogen kim loại đã được tạo ra hay chưa?
09/07/2019
Rất nhiều nhà vật lí trong các năm qua khẳng định rằng họ có thể biến hydrogen thành kim loại bằng cách nén nó cực mạnh,
Trái Đất tử ngoại nhìn từ một đài quan sát trên Mặt Trăng
09/07/2019
Hành tinh nào thế này? Trái Đất đấy. Bức ảnh màu giả này cho thấy Trái Đất trông như thế nào trong miền ánh sáng tử
Một trường hợp phản trực giác trong đó hai điện tích cùng dấu hút nhau
09/07/2019
Khi nói đến điện tích, luôn có một chân lí bất di bất dịch: điện tích trái dấu hút nhau, cùng dấu đẩy nhau. Nhưng trong
Xác định lại các giới hạn của độ chuẩn xác đo lường
09/07/2019
Trong hàng thế kỉ, con người đã và đang mở rộng kiến thức của mình về thế giới thông qua việc đo lường ngày càng chính
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 44)
09/07/2019
Boron Là á kim duy nhất trong một nhóm nếu không đã gồm toàn kim loại, boron là nguyên tố đứng đầu nhưng không tiêu biểu lắm

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com