Bạn có thể đi lên tới độ cao nào?

Cao độ có những ảnh hưởng kì lạ lên cơ thể, và chủ yếu là do sự giảm áp suất của oxygen trong không khí. Các tế bào cần có oxygen để tồn tại. Ở những cao độ lớn, haemoglobin, loại protein trong máu chuyển vận oxygen từ phổi đến các tế bào, không thể hấp thụ oxygen đến khả năng trọn vẹn của nó, cho nên tạo ra một sự thiếu hụt oxygen trong cơ thể.

Não rất nhạy với hàm lượng oxygen, đó là nguyên do vì sao nhức đầu và choáng váng là những triệu chứng đầu tiên của chứng bệnh do cao độ. Với thời gian lưu trú kéo dài trên cao độ 5000 mét, khối lượng cơ giảm đi và nguy cơ tích tụ chất lỏng tai hại trong phổi và não tăng lên. Vượt lên những cao độ lớn hơn nữa, chừng 7500 mét, thì mức độ thiếu hụt oxygen có thể dẫn tới sự thiếu tỉnh táo và, cuối cùng, là cái chết.

Còn cuộc sống ở cao độ lớn thì sao? Vâng, gần phân nửa dân số Bolivia sống trong vùng Altiplano của nước này, ở cao độ 4000 mét trên mực nước biển. Nhưng càng lên cao thì càng nguy hiểm. Một số thợ mỏ Chile trải qua hàng tuần một phiên làm việc ở cao độ 5800 mét, nhưng có lẽ họ không thể nào sinh con đẻ cái trên đó được vì cao độ nhất thời làm triệt tiêu khả năng sinh sản của nam giới, theo lời Mike Grocott thuộc trường đại học Southampton ở Anh, người đã nghiên cứu các tác dụng sinh lí của độ cao.

alt

Babu Chiri Sherpa sống trên đỉnh Everest trong 21 giờ liền mà không cần oxygen. (Ảnh: Teru Kuwayama)

Đa số mọi người có thể thích nghi với độ cao nếu họ có thời gian thích ứng. Một quy tắc chung khá hay là bạn càng lên cao, thì bạn càng nên ở lại thời gian ngắn thôi. Nếu bạn đột ngột trèo lên đỉnh Everest (8848m) mà không có sự tập dượt thích ứng trước đó, thì có thể bạn sẽ chết trong chừng 2 phút ở trên đó.

Chỉ một vài người có thể trẻo lên cao mà không cần cấp dưỡng oxygen. Babu Chiri Sherpa đã lập kỉ lục sống lâu trên đỉnh Everest mà không cần cấp oxygen trong 21 giờ liền vào năm 1999. Có lẽ ông đã có sẵn gen di truyền hoàn hảo để đương đầu với độ cao, Grocott nói.

Đâu là giới hạn mà người không được trang bị kĩ thuật không thể sống sót nổi? Khi xảy ra điều đó, thì đỉnh Everest hẳn là cũng gần đó thôi. Đó là khi người ta trèo lên núi mà không có thiết bị thở vào mùa đông, khi khí áp giảm và do đó lượng oxygen giảm nhiều hơn nữa, Grocott nói. “Tôi đoán giới hạn đó sẽ là khoảng 9000 mét”.

Theo New Scientist

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com