Velcro – Phát minh tiện dụng

Velcro, hay “zipper không zipper”, có mặt trên nhiều sản phẩm đa dạng từ giày trẻ em đến túi đựng laptop đến máy đo huyết áp đến các dụng cụ trên máy bay. Trong khi tên gọi Velcro thường được sử dụng để mô tả kiểu nối móc-và-vòng, nhưng thật ra nó là tên của công ti đã tạo ra công nghệ từ đó nhiều nghìn nhà sản xuất khác đã ăn theo chế tạo hàng loạt.

Velcro

Velcro sử dụng những cái móc và vòng lọng nhỏ xíu để nối dính hai miếng vải lại.

Cảm hứng từ thiên nhiên

Vào năm 1948, vị kĩ sư và nhà leo núi nghiệp dư người Thụy Sĩ George de Mestral đang đi trượt tuyết trong rừng cùng con chó cưng của ông. Trên đường đi về nhà, ông để ý thấy các quả gai bám trên quần áo của ông và ông tự hỏi liệu một ý tưởng giống như thế có thể hữu ích trong ứng dụng thương mại hay không. Ông đã nghiên cứu quả gai dưới kính hiển vi và phát hiện thấy chúng được phủ bởi những cái móc nhỏ xíu, cho phép chúng bám lên vải vóc lúc người ta đi qua bụi gai. Sau hơn 8 năm nghiên cứu, ông đã chế tạo ra cái ngày nay gọi là Velcro, một từ ghép của “velvet” (nhung) và “crochet” (đan móc). Gồm hai miếng vải, một có hàng nghìn móc nhỏ li ti và một có hàng nghìn vòng lọng nhỏ xíu, hai miếng bám chắc vào nhau trong khi vẫn cho phép tháo ra dễ dàng.

Lúc mới ra đời, phát minh của de Mestral bị nhiều người chế giễu, nhưng sự kiên nhẫn của ông đã cho phép ông hoàn thiện công nghệ móc-và-vòng cho công dụng thương mại. Lấy bằng sáng chế Velcro vào năm 1955, ông đã giúp công ti của mình vượt lên trên những đối thủ ăn theo khác, bằng chứng là công ti của ông đã đạt tới mốc bán ra hơn 60 triệu yard Velcro mỗi năm lúc de Mestral còn sống.

NASA và Velcro

Nhiều nguồn tài liệu gán phát minh Velcro cho NASA, mặc dù khẳng định này không đúng. Mặc dù NASA không phải nơi phát minh ra Velcro, nhưng việc cơ quan vũ trụ này sử dụng nó đã đưa đến sự phổ dụng của Velcro trong cuộc sống hàng ngày. Hồi thập niên 1960, các nhà du hành Apollo đã sử dụng Velcro để đảm bảo mọi kiểu dụng cụ trong không gian dễ dàng tháo lắp.

Tính phổ dụng của Velcro

Mặc dù được NASA giúp quảng bá tên tuổi, nhưng Velcro có ít màu và thường trông khá xấu xí. Do thiếu tính hấp dẫn thẩm mĩ, nên Velcro chỉ được sử dụng trong thiết bị thể thao. Bắt đầu vào năm 1968 và sang thập niên 1980, các công ti giày như Puma, Adidas và Reebok đã tích hợp dây Velcro vào giày trẻ em của họ.

Lúc này, bằng sáng chế về công nghệ móc-và-vòng đã hết hạn và nhiều nhà bắt chước đã bắt đầu sản xuất hàng loạt trên khắp thế giới. Nhiều sản phẩm trong số này rẻ tiền và chất lượng kém, nên hãng Velcro đã bắt đầu một chiến dịch dài hạn duy trì tên tuổi sản phẩm của họ, tránh không cho nó bị biến thành một tên gọi chung, như cái từng xảy ra với aspirin.

Velcro giành quyền có mặt trong nhiều sản phẩm ứng dụng khi cuộc phỏng vấn vào năm 1984 giữa David Letterman và giám đốc bán hàng của hãng Velcro USA kết thúc với việc Letterman nhảy từ một tấm bạt lò xo lên tường khi đang mặc bộ quần áo Velcro. Động thái này đã thúc đẩy nhiều công ti tìm kiếm các phương pháp cách tân và linh hoạt sử dụng Velcro, từ việc gắn các dụng cụ điện tử vào chỗ ngồi trên xe hơi cho đến đồ chơi với vật liệu Velcro để bắt bóng.

Velcro trong quân đội

Năm 2004, hãng Velcro đã tiến một bước quan trọng trong lĩnh vực công nghiệp với việc giành được một khách hàng lớn là quân đội Mĩ. Vật liệu móc-và-vòng được sử dụng trong quân phục chiến đấu, một phiên bản nhẹ hơn của quân phục chiến trường trước đây của họ. Tuy nhiên, binh lính không thích vật liệu này vì nó gây tiếng sột soạt khi mặc vào/tháo ra và vải dễ bị bám bụi bẩn. Sau một đợt kiểm tra nội bộ, quân đội Mĩ quyết định không dùng Velcro nữa mà chuyển sang dùng quân phục có nút cài.

Ngày nay, Velcro là thương hiệu được đăng kí của hãng Velcro Industry. Nhiều sản phẩm được trang bị Velcro, nhưng chúng không được quảng cáo là một sản phẩm Velcro, và những nhà sản xuất ăn theo cũng không quảng cáo vật liệu móc-và-vòng của họ là Velcro.

Nguồn: LiveScience

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 4)
22/10/2018
Câu hỏi lớn trong vũ trụ học hồi đầu thập niên 1960 là vũ trụ đã ra đời như thế nào? Nhiều nhà khoa học vốn phản đối
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 20)
22/10/2018
Hiệu ứng Zeeman Khái niệm spin electron nảy sinh thường xuyên trong vật lí lượng tử (ví dụ, trong các phần thảo luận của
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 3)
21/10/2018
Chúng tôi trải qua vài ngày sau đó tại Tabriz, trong lúc tôi hồi phục sức khỏe từ chứng kiết lị trầm trọng và do một xương
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 2)
21/10/2018
Tôi từng viết về cuộc đời mình trước đây rồi nhưng một phần trải nghiệm của tôi xưa kia đáng để lặp lại khi tôi
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 1)
21/10/2018
“Brief Anwers to the Big Questions” là quyển sách cuối cùng của Stephen Hawking. Quyển sách được xuất bản năm 2018, sau khi Hawking
Yuval Noah Harari: Cộng đồng
20/10/2018
CỘNG ĐỒNG Con người có các tổ chức Bang California đã quen với động đất, nhưng những rung chấn chính trị của đợt
Vén màn bí ẩn vũ trụ qua 10 vật thể (Phần 10)
19/10/2018
10. Vũ trụ Nó là cái gì? Mọi thứ Nó ở đâu? Mọi nơi BÍ ẨN: VẠN VẬT HIỆN HỮU RỐT CUỘC LÀ DO ĐÂU? Có nhiều tiến
Vén màn bí ẩn vũ trụ qua 10 vật thể (Phần 9)
19/10/2018
9. Trái Đất Nó là gì? Một thế giới chủ yếu gồm silicate quay xung quanh một sao loại G Nó ở đâu? Ngay dưới chân

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com