Velcro – Phát minh tiện dụng

Velcro, hay “zipper không zipper”, có mặt trên nhiều sản phẩm đa dạng từ giày trẻ em đến túi đựng laptop đến máy đo huyết áp đến các dụng cụ trên máy bay. Trong khi tên gọi Velcro thường được sử dụng để mô tả kiểu nối móc-và-vòng, nhưng thật ra nó là tên của công ti đã tạo ra công nghệ từ đó nhiều nghìn nhà sản xuất khác đã ăn theo chế tạo hàng loạt.

Velcro

Velcro sử dụng những cái móc và vòng lọng nhỏ xíu để nối dính hai miếng vải lại.

Cảm hứng từ thiên nhiên

Vào năm 1948, vị kĩ sư và nhà leo núi nghiệp dư người Thụy Sĩ George de Mestral đang đi trượt tuyết trong rừng cùng con chó cưng của ông. Trên đường đi về nhà, ông để ý thấy các quả gai bám trên quần áo của ông và ông tự hỏi liệu một ý tưởng giống như thế có thể hữu ích trong ứng dụng thương mại hay không. Ông đã nghiên cứu quả gai dưới kính hiển vi và phát hiện thấy chúng được phủ bởi những cái móc nhỏ xíu, cho phép chúng bám lên vải vóc lúc người ta đi qua bụi gai. Sau hơn 8 năm nghiên cứu, ông đã chế tạo ra cái ngày nay gọi là Velcro, một từ ghép của “velvet” (nhung) và “crochet” (đan móc). Gồm hai miếng vải, một có hàng nghìn móc nhỏ li ti và một có hàng nghìn vòng lọng nhỏ xíu, hai miếng bám chắc vào nhau trong khi vẫn cho phép tháo ra dễ dàng.

Lúc mới ra đời, phát minh của de Mestral bị nhiều người chế giễu, nhưng sự kiên nhẫn của ông đã cho phép ông hoàn thiện công nghệ móc-và-vòng cho công dụng thương mại. Lấy bằng sáng chế Velcro vào năm 1955, ông đã giúp công ti của mình vượt lên trên những đối thủ ăn theo khác, bằng chứng là công ti của ông đã đạt tới mốc bán ra hơn 60 triệu yard Velcro mỗi năm lúc de Mestral còn sống.

NASA và Velcro

Nhiều nguồn tài liệu gán phát minh Velcro cho NASA, mặc dù khẳng định này không đúng. Mặc dù NASA không phải nơi phát minh ra Velcro, nhưng việc cơ quan vũ trụ này sử dụng nó đã đưa đến sự phổ dụng của Velcro trong cuộc sống hàng ngày. Hồi thập niên 1960, các nhà du hành Apollo đã sử dụng Velcro để đảm bảo mọi kiểu dụng cụ trong không gian dễ dàng tháo lắp.

Tính phổ dụng của Velcro

Mặc dù được NASA giúp quảng bá tên tuổi, nhưng Velcro có ít màu và thường trông khá xấu xí. Do thiếu tính hấp dẫn thẩm mĩ, nên Velcro chỉ được sử dụng trong thiết bị thể thao. Bắt đầu vào năm 1968 và sang thập niên 1980, các công ti giày như Puma, Adidas và Reebok đã tích hợp dây Velcro vào giày trẻ em của họ.

Lúc này, bằng sáng chế về công nghệ móc-và-vòng đã hết hạn và nhiều nhà bắt chước đã bắt đầu sản xuất hàng loạt trên khắp thế giới. Nhiều sản phẩm trong số này rẻ tiền và chất lượng kém, nên hãng Velcro đã bắt đầu một chiến dịch dài hạn duy trì tên tuổi sản phẩm của họ, tránh không cho nó bị biến thành một tên gọi chung, như cái từng xảy ra với aspirin.

Velcro giành quyền có mặt trong nhiều sản phẩm ứng dụng khi cuộc phỏng vấn vào năm 1984 giữa David Letterman và giám đốc bán hàng của hãng Velcro USA kết thúc với việc Letterman nhảy từ một tấm bạt lò xo lên tường khi đang mặc bộ quần áo Velcro. Động thái này đã thúc đẩy nhiều công ti tìm kiếm các phương pháp cách tân và linh hoạt sử dụng Velcro, từ việc gắn các dụng cụ điện tử vào chỗ ngồi trên xe hơi cho đến đồ chơi với vật liệu Velcro để bắt bóng.

Velcro trong quân đội

Năm 2004, hãng Velcro đã tiến một bước quan trọng trong lĩnh vực công nghiệp với việc giành được một khách hàng lớn là quân đội Mĩ. Vật liệu móc-và-vòng được sử dụng trong quân phục chiến đấu, một phiên bản nhẹ hơn của quân phục chiến trường trước đây của họ. Tuy nhiên, binh lính không thích vật liệu này vì nó gây tiếng sột soạt khi mặc vào/tháo ra và vải dễ bị bám bụi bẩn. Sau một đợt kiểm tra nội bộ, quân đội Mĩ quyết định không dùng Velcro nữa mà chuyển sang dùng quân phục có nút cài.

Ngày nay, Velcro là thương hiệu được đăng kí của hãng Velcro Industry. Nhiều sản phẩm được trang bị Velcro, nhưng chúng không được quảng cáo là một sản phẩm Velcro, và những nhà sản xuất ăn theo cũng không quảng cáo vật liệu móc-và-vòng của họ là Velcro.

Nguồn: LiveScience

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 26)
15/06/2019
Đồng hồ cát 1336 Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Tác giả người Pháp Jules Renard (1864-1910) từng viết rằng, “Tình yêu tựa như
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 25)
15/06/2019
Giải thích cầu vồng 1304 Abu Ali al-Hasan ibn al-Haytham (965–1039), Kamal al-Din al-Farisi (1267–khoảng 1320), Theodoric xứ Freiberg
Stephen Hawking đúng: Nghiên cứu mới cho thấy lỗ đen có thể bốc hơi
14/06/2019
Vào năm 1974, Stephen Hawking đã đưa ra một trong những dự đoán nổi tiếng nhất của ông: các lỗ đen cuối cùng sẽ bốc hơi
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 40)
13/06/2019
TÀU NGẦM Những tàu ngầm đầu tiên cũng đi vào hoạt động trong thời Nội Chiến. Thật ra, chiếc tàu ngầm đầu tiên đã
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 39)
13/06/2019
CƠ SỞ VẬT LÍ CỦA CHÂN VỊT Các chân vịt thời ấy có hai hoặc ba cánh quạt gắn với một trục quay. Khi chân vịt quay, nó
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 24)
12/06/2019
MỘC TINH: 43,3 PHÚT ÁNH SÁNG Mộc tinh là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời và là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời ra.
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 6)
12/06/2019
2. THỜI ĐẠI VÀNG CHO DU HÀNH VÀO KHÔNG GIAN Không giống như sự suy tàn của hạm đội hải quân Trung Quốc, kéo dài tụt hậu
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 5)
12/06/2019
THẤT LẠC TRONG KHÔNG GIAN Tôi nhớ khoảnh khắc Neil Armstrong và Buzz Aldrin đặt chân lên mặt trăng. Đó là tháng 7 năm 1969, và khi

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com