Velcro – Phát minh tiện dụng

Velcro, hay “zipper không zipper”, có mặt trên nhiều sản phẩm đa dạng từ giày trẻ em đến túi đựng laptop đến máy đo huyết áp đến các dụng cụ trên máy bay. Trong khi tên gọi Velcro thường được sử dụng để mô tả kiểu nối móc-và-vòng, nhưng thật ra nó là tên của công ti đã tạo ra công nghệ từ đó nhiều nghìn nhà sản xuất khác đã ăn theo chế tạo hàng loạt.

Velcro

Velcro sử dụng những cái móc và vòng lọng nhỏ xíu để nối dính hai miếng vải lại.

Cảm hứng từ thiên nhiên

Vào năm 1948, vị kĩ sư và nhà leo núi nghiệp dư người Thụy Sĩ George de Mestral đang đi trượt tuyết trong rừng cùng con chó cưng của ông. Trên đường đi về nhà, ông để ý thấy các quả gai bám trên quần áo của ông và ông tự hỏi liệu một ý tưởng giống như thế có thể hữu ích trong ứng dụng thương mại hay không. Ông đã nghiên cứu quả gai dưới kính hiển vi và phát hiện thấy chúng được phủ bởi những cái móc nhỏ xíu, cho phép chúng bám lên vải vóc lúc người ta đi qua bụi gai. Sau hơn 8 năm nghiên cứu, ông đã chế tạo ra cái ngày nay gọi là Velcro, một từ ghép của “velvet” (nhung) và “crochet” (đan móc). Gồm hai miếng vải, một có hàng nghìn móc nhỏ li ti và một có hàng nghìn vòng lọng nhỏ xíu, hai miếng bám chắc vào nhau trong khi vẫn cho phép tháo ra dễ dàng.

Lúc mới ra đời, phát minh của de Mestral bị nhiều người chế giễu, nhưng sự kiên nhẫn của ông đã cho phép ông hoàn thiện công nghệ móc-và-vòng cho công dụng thương mại. Lấy bằng sáng chế Velcro vào năm 1955, ông đã giúp công ti của mình vượt lên trên những đối thủ ăn theo khác, bằng chứng là công ti của ông đã đạt tới mốc bán ra hơn 60 triệu yard Velcro mỗi năm lúc de Mestral còn sống.

NASA và Velcro

Nhiều nguồn tài liệu gán phát minh Velcro cho NASA, mặc dù khẳng định này không đúng. Mặc dù NASA không phải nơi phát minh ra Velcro, nhưng việc cơ quan vũ trụ này sử dụng nó đã đưa đến sự phổ dụng của Velcro trong cuộc sống hàng ngày. Hồi thập niên 1960, các nhà du hành Apollo đã sử dụng Velcro để đảm bảo mọi kiểu dụng cụ trong không gian dễ dàng tháo lắp.

Tính phổ dụng của Velcro

Mặc dù được NASA giúp quảng bá tên tuổi, nhưng Velcro có ít màu và thường trông khá xấu xí. Do thiếu tính hấp dẫn thẩm mĩ, nên Velcro chỉ được sử dụng trong thiết bị thể thao. Bắt đầu vào năm 1968 và sang thập niên 1980, các công ti giày như Puma, Adidas và Reebok đã tích hợp dây Velcro vào giày trẻ em của họ.

Lúc này, bằng sáng chế về công nghệ móc-và-vòng đã hết hạn và nhiều nhà bắt chước đã bắt đầu sản xuất hàng loạt trên khắp thế giới. Nhiều sản phẩm trong số này rẻ tiền và chất lượng kém, nên hãng Velcro đã bắt đầu một chiến dịch dài hạn duy trì tên tuổi sản phẩm của họ, tránh không cho nó bị biến thành một tên gọi chung, như cái từng xảy ra với aspirin.

Velcro giành quyền có mặt trong nhiều sản phẩm ứng dụng khi cuộc phỏng vấn vào năm 1984 giữa David Letterman và giám đốc bán hàng của hãng Velcro USA kết thúc với việc Letterman nhảy từ một tấm bạt lò xo lên tường khi đang mặc bộ quần áo Velcro. Động thái này đã thúc đẩy nhiều công ti tìm kiếm các phương pháp cách tân và linh hoạt sử dụng Velcro, từ việc gắn các dụng cụ điện tử vào chỗ ngồi trên xe hơi cho đến đồ chơi với vật liệu Velcro để bắt bóng.

Velcro trong quân đội

Năm 2004, hãng Velcro đã tiến một bước quan trọng trong lĩnh vực công nghiệp với việc giành được một khách hàng lớn là quân đội Mĩ. Vật liệu móc-và-vòng được sử dụng trong quân phục chiến đấu, một phiên bản nhẹ hơn của quân phục chiến trường trước đây của họ. Tuy nhiên, binh lính không thích vật liệu này vì nó gây tiếng sột soạt khi mặc vào/tháo ra và vải dễ bị bám bụi bẩn. Sau một đợt kiểm tra nội bộ, quân đội Mĩ quyết định không dùng Velcro nữa mà chuyển sang dùng quân phục có nút cài.

Ngày nay, Velcro là thương hiệu được đăng kí của hãng Velcro Industry. Nhiều sản phẩm được trang bị Velcro, nhưng chúng không được quảng cáo là một sản phẩm Velcro, và những nhà sản xuất ăn theo cũng không quảng cáo vật liệu móc-và-vòng của họ là Velcro.

Nguồn: LiveScience

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com