Vén màn bí ẩn vũ trụ qua 10 vật thể (Phần 6)

6. Thiên hà NGC 1052-DF2

Nó là cái gì?

Thiên hà cực kì khuếch tán

Nó ở đâu?

Cách chúng ta khoảng 60 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Cetus

Thiên hà NGC 1052-DF2

BÍ ẨN: VẬT CHẤT TỐI CÓ THẬT SỰ TỒN TẠI KHÔNG?

Đối với hai phe nghiên cứu vũ trụ học, vũ trụ là một bãi chiến trường. Họ sa lầy trong trận cãi vã xem cái gì làm các thiên hà ngừng bay ra xa nhau.

Mâu thuẫn đã nảy sinh từ thập niên 1970, khi các phép đo về các thiên hà đang quay tròn cho thấy tất thảy chúng đều quay quá nhanh để mà giữ được vật chất của chúng. Ở đa số thiên hà, cần lượng vật chất gấp 10 đến 100 lần so với lượng chúng ta có thể phát hiện để giữ chúng lại.

Cho đến nay, phe đa số nghĩ rằng sự không nhất quán ấy là do ảnh hưởng của “vật chất tối” bí ẩn tác dụng lực hấp dẫn mà chúng ta chưa quan sát được trực tiếp. Nhưng phe thiểu số ngoan cố thì tin rằng vật chất tối là một ảo giác, và rằng các thiên hà giữ được hình dạng của chúng là do một phương diện mới của lực hấp dẫn mà chúng ta chưa hiểu đúng.

Thiên hà cực kì khuếch tán NGC 1052-DF2, được khám phá hồi đầu năm nay, có vẻ là kẻ làm thay đổi cuộc chơi: nó chẳng cần vật chất vô hình để giữ cho nó quay tròn ở tốc độ đo được. Nhưng thật ngược đời, vật thể có vẻ như chẳng có vật chất tối này “có thể là bằng chứng cho sự tồn tại của vật chất tối,” phát biểu của Pieter van Dokkum tại Đại học Yale, một đồng tác giả của khám phá thiên hà trên. Bởi vì khá đơn giản nếu bạn hình dung rằng một thiên hà đơn độc vì lí do gì đó bị tước mất vật chất tối, nhưng còn dễ hơn nhiều nếu bạn hình dung một thiên hà trong đó lực hấp dẫn sửa đổi không hề có tác dụng. “Trên danh nghĩa, đây là một bài toán to bự cho các lí thuyết lực hấp dẫn thay thế,” van Dokkum nói.

Không quá nóng vội, theo lời Andrew Pontzen tại Đại học College London thì: kết quả trên “còn lâu mới rõ ràng”. Đội van Dokkum không thể đo trực tiếp tốc độ của các sao trong thiên hà NGC 1052-DF2, thay vào đó họ nhận dạng 10 đám sao của nó và sử dụng tốc độ quay của chúng để thay thế. Đó không phải một ví dụ tiêu biểu, Pontzen nói. “Bạn rất có thể thu về những đáp số sai lệch chỉ bởi sự may rủi tình cờ.”

Và phe ủng hộ lực hấp dẫn sửa đổi sẽ sớm tung đòn đáp trả. Stacy McGaugh tại Đại học Case Western Reverse ở Ohio và các cộng sự đã chứng minh rằng nếu xét NGC 1052-DF2 dìm trong trường hấp dẫn của một thiên hà elip lớn hơn thì phân tích không được thành công. “Giá như tôi chơi trò quay số, tôi sẽ mô tả vật thể này là một thành công to lớn của lực hấp dẫn sửa đổi,” McGaugh nói.

Vào cuối năm nay, van Dokkum sẽ sử dụng kính thiên văn Keck ở Hawaii cố gắng đo tốc độ quay của thiên hà lưa thưa không giống ai này từ khối lượng kết hợp của các sao của nó, đồng thời tìm kiếm những thiên hà mờ nhạt khác có hành trạng tương tự có thể đánh đổ thuyết lực hấp dẫn sửa đổi một lần và mãi mãi. “Cuộc đi săn nay đã bắt đầu,” ông nói. “Nếu chúng ta có thể loại trừ cả dòng họ lí thuyết này, thì đó sẽ là một tiến bộ to lớn.”

Nguồn: New Scientist

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com