Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 11)

SĂN TÌM CÁC HÀNH TINH NGOẠI

Thỉnh thoảng, người ta lại cãi nhau chuyện có tám hay chín hành tinh trong Hệ Mặt trời của chúng ta, tùy thuộc vào chúng ta có đếm Pluto hay không. Tuy nhiên, đây có thể sẽ là một điểm phải bàn lại. Đó là bởi vì số lượng hành tinh mà chúng ta đang tìm thấy bên ngoài Hệ Mặt trời tiếp tục tăng thêm – và tăng nhanh.

Theo số liệu mới nhất, đã có hàng trăm hành tinh được xác nhận nằm bên ngoài Hệ Mặt trời của chúng ta, với hàng nghìn vật thể khác được ghi nhận là “ứng cử viên” (có nghĩa là các nhà khoa học cần thêm dữ liệu để xác định chúng có phải là hành tinh hay không.) Vật thể đầu tiên trong số những “hành tinh ngoài hệ mặt trời” hay “hành tinh ngoại” này được khám phá vào năm 1995, và cuộc đua tìm kiếm thêm nhiều hành tinh và các loại hành tinh đa dạng đã mở màn kể từ đó. Cho đến nay, nhiều hành tinh ngoài hệ mặt trời được tìm thấy là những hành tinh khổng lồ có kích cỡ bằng Mộc tinh hoặc thậm chí lớn hơn nhiều. Điều này không nhất thiết có nghĩa là các hành tinh lớn chiếm số đông trong Vũ trụ - chỉ là công nghệ của chúng ta tại thời điểm này dễ cho phép chúng ta tìm thấy các hành tinh lớn hơn.

Các nhà thiên văn đã sử dụng một kĩ thuật khéo léo không quan trắc trực tiếp những hành tinh này. Thay vậy, họ nhìn vào ngôi sao mà một hành tinh (hay nhiều hành tinh) quay xung quanh và tìm kiếm các co giật nhỏ mà ngôi sao chịu do lực hấp dẫn. Có thể mất hàng năm trời quan trắc đều đặn và phân tích tỉ mỉ mới tìm thấy những hiệu ứng nhỏ bé này, nhưng kĩ thuật đó tỏ ra rất hiệu quả. Tuy nhiên, nó có xu hướng nghiêng về tìm thấy những vật thể lớn nhất trong những hành tinh ngoại này vì nói đại khái thì chúng có tác động hấp dẫn lớn nhất, và mang đến cho các nhà thiên văn một cơ hội tìm thấy các tín hiệu của chúng trong dữ liệu thu được.

Trong vài năm trở lại đây, một kĩ thuật đáng tin cậy khác đã xuất hiện cho phép các nhà thiên văn tìm kiếm những thế giới nằm bên ngoài Hệ Mặt trời của chúng ta. “Sự đi qua” là khái niệm ý nói khi một vật thể thiên văn đi qua phía trước một vật thể khác (bạn có thể đã nghe nói tới sự đi qua của Kim tinh trước Mặt trời xảy ra vào tháng 6 năm 2012). Trong trường hợp săn tìm hành tinh, điều này có nghĩa là các nhà thiên văn có thể quan sát sự mờ đi hết sức tinh vi của ánh sáng đến từ ngôi sao khi một hành tinh đi qua phía trước nó. Sứ mệnh Kepler của NASA, theo lịch trình sẽ tiếp tục hoạt động cho đến năm 2016, đã khám phá ra nhiều hành tinh ngoại sử dụng kĩ thuật đi qua này.

Trong khi chúng ta chưa tìm thấy một hành tinh giống hệt như Trái đất, nhưng cuộc săn tìm vẫn đang diễn ra. Nhiều nhà khoa học nghĩ rằng chúng ta có lẽ không phải chờ quá lâu nữa mới tìm thấy một hành tinh như vậy.

Các hành tinh ngoài hệ mặt trời

Hình minh họa này trình bày tập hợp các ứng cử viên hành tinh (các chấm đen) của sứ mệnh Kepler cùng với các ngôi sao bố mẹ của chúng. Các ngôi sao bố nhẹ được sắp xếp theo trình tự kích cỡ của chúng từ lớn nhất (góc trên bên trái) đến nhỏ nhất (góc dưới bên phải). Một số ngôi sao được minh họa với nhiều hơn một hành tinh đi qua phía trước chúng. Để so sánh, Mặt trời của chúng ta có cùng cỡ như phần lớn các ngôi sao bố mẹ; xem ngôi sao đứng riêng lẻ nằm ngay bên dưới hàng đầu tiên ở trên. In bóng trên Mặt trời là Mộc tinh và Trái đất.

CẨM NANG THÁM HIỂM VŨ TRỤ
Kimberly Arcand và Megan Watzke
Trần Nghiêm dịch
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Giải được bí ẩn vì sao ma sát gây ra tĩnh điện
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Giải được bí ẩn vì sao ma sát gây ra tĩnh điện
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 82)
14/09/2019
Điện tử học Vi điện tử hiện đại được xây dựng trên các con chip silicon và các dòng điện chuyển động lòng vòng trong
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 81)
14/09/2019
Kính hiển vi quét chui hầm Các tính chất dạng sóng của electron có thể dùng để ghi ảnh các vật ở cấp độ nhỏ hơn nhiều
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 64)
14/09/2019
Rhodium Vào năm 1979, Sách Kỉ lục Guinness tặng Paul McCartney một bản mạ rhodium, công nhận ông là nghệ sĩ bán chạy nhất của
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 63)
14/09/2019
Technetium Không có đồng vị bền nào, nguyên tố 43 là nguyên tố phóng xạ nhẹ nhất. Mặc dù nó được tạo ra tự nhiên dưới

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com