Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 11)

SĂN TÌM CÁC HÀNH TINH NGOẠI

Thỉnh thoảng, người ta lại cãi nhau chuyện có tám hay chín hành tinh trong Hệ Mặt trời của chúng ta, tùy thuộc vào chúng ta có đếm Pluto hay không. Tuy nhiên, đây có thể sẽ là một điểm phải bàn lại. Đó là bởi vì số lượng hành tinh mà chúng ta đang tìm thấy bên ngoài Hệ Mặt trời tiếp tục tăng thêm – và tăng nhanh.

Theo số liệu mới nhất, đã có hàng trăm hành tinh được xác nhận nằm bên ngoài Hệ Mặt trời của chúng ta, với hàng nghìn vật thể khác được ghi nhận là “ứng cử viên” (có nghĩa là các nhà khoa học cần thêm dữ liệu để xác định chúng có phải là hành tinh hay không.) Vật thể đầu tiên trong số những “hành tinh ngoài hệ mặt trời” hay “hành tinh ngoại” này được khám phá vào năm 1995, và cuộc đua tìm kiếm thêm nhiều hành tinh và các loại hành tinh đa dạng đã mở màn kể từ đó. Cho đến nay, nhiều hành tinh ngoài hệ mặt trời được tìm thấy là những hành tinh khổng lồ có kích cỡ bằng Mộc tinh hoặc thậm chí lớn hơn nhiều. Điều này không nhất thiết có nghĩa là các hành tinh lớn chiếm số đông trong Vũ trụ - chỉ là công nghệ của chúng ta tại thời điểm này dễ cho phép chúng ta tìm thấy các hành tinh lớn hơn.

Các nhà thiên văn đã sử dụng một kĩ thuật khéo léo không quan trắc trực tiếp những hành tinh này. Thay vậy, họ nhìn vào ngôi sao mà một hành tinh (hay nhiều hành tinh) quay xung quanh và tìm kiếm các co giật nhỏ mà ngôi sao chịu do lực hấp dẫn. Có thể mất hàng năm trời quan trắc đều đặn và phân tích tỉ mỉ mới tìm thấy những hiệu ứng nhỏ bé này, nhưng kĩ thuật đó tỏ ra rất hiệu quả. Tuy nhiên, nó có xu hướng nghiêng về tìm thấy những vật thể lớn nhất trong những hành tinh ngoại này vì nói đại khái thì chúng có tác động hấp dẫn lớn nhất, và mang đến cho các nhà thiên văn một cơ hội tìm thấy các tín hiệu của chúng trong dữ liệu thu được.

Trong vài năm trở lại đây, một kĩ thuật đáng tin cậy khác đã xuất hiện cho phép các nhà thiên văn tìm kiếm những thế giới nằm bên ngoài Hệ Mặt trời của chúng ta. “Sự đi qua” là khái niệm ý nói khi một vật thể thiên văn đi qua phía trước một vật thể khác (bạn có thể đã nghe nói tới sự đi qua của Kim tinh trước Mặt trời xảy ra vào tháng 6 năm 2012). Trong trường hợp săn tìm hành tinh, điều này có nghĩa là các nhà thiên văn có thể quan sát sự mờ đi hết sức tinh vi của ánh sáng đến từ ngôi sao khi một hành tinh đi qua phía trước nó. Sứ mệnh Kepler của NASA, theo lịch trình sẽ tiếp tục hoạt động cho đến năm 2016, đã khám phá ra nhiều hành tinh ngoại sử dụng kĩ thuật đi qua này.

Trong khi chúng ta chưa tìm thấy một hành tinh giống hệt như Trái đất, nhưng cuộc săn tìm vẫn đang diễn ra. Nhiều nhà khoa học nghĩ rằng chúng ta có lẽ không phải chờ quá lâu nữa mới tìm thấy một hành tinh như vậy.

Các hành tinh ngoài hệ mặt trời

Hình minh họa này trình bày tập hợp các ứng cử viên hành tinh (các chấm đen) của sứ mệnh Kepler cùng với các ngôi sao bố mẹ của chúng. Các ngôi sao bố nhẹ được sắp xếp theo trình tự kích cỡ của chúng từ lớn nhất (góc trên bên trái) đến nhỏ nhất (góc dưới bên phải). Một số ngôi sao được minh họa với nhiều hơn một hành tinh đi qua phía trước chúng. Để so sánh, Mặt trời của chúng ta có cùng cỡ như phần lớn các ngôi sao bố mẹ; xem ngôi sao đứng riêng lẻ nằm ngay bên dưới hàng đầu tiên ở trên. In bóng trên Mặt trời là Mộc tinh và Trái đất.

CẨM NANG THÁM HIỂM VŨ TRỤ
Kimberly Arcand và Megan Watzke
Trần Nghiêm dịch
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com