Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 11)

SĂN TÌM CÁC HÀNH TINH NGOẠI

Thỉnh thoảng, người ta lại cãi nhau chuyện có tám hay chín hành tinh trong Hệ Mặt trời của chúng ta, tùy thuộc vào chúng ta có đếm Pluto hay không. Tuy nhiên, đây có thể sẽ là một điểm phải bàn lại. Đó là bởi vì số lượng hành tinh mà chúng ta đang tìm thấy bên ngoài Hệ Mặt trời tiếp tục tăng thêm – và tăng nhanh.

Theo số liệu mới nhất, đã có hàng trăm hành tinh được xác nhận nằm bên ngoài Hệ Mặt trời của chúng ta, với hàng nghìn vật thể khác được ghi nhận là “ứng cử viên” (có nghĩa là các nhà khoa học cần thêm dữ liệu để xác định chúng có phải là hành tinh hay không.) Vật thể đầu tiên trong số những “hành tinh ngoài hệ mặt trời” hay “hành tinh ngoại” này được khám phá vào năm 1995, và cuộc đua tìm kiếm thêm nhiều hành tinh và các loại hành tinh đa dạng đã mở màn kể từ đó. Cho đến nay, nhiều hành tinh ngoài hệ mặt trời được tìm thấy là những hành tinh khổng lồ có kích cỡ bằng Mộc tinh hoặc thậm chí lớn hơn nhiều. Điều này không nhất thiết có nghĩa là các hành tinh lớn chiếm số đông trong Vũ trụ - chỉ là công nghệ của chúng ta tại thời điểm này dễ cho phép chúng ta tìm thấy các hành tinh lớn hơn.

Các nhà thiên văn đã sử dụng một kĩ thuật khéo léo không quan trắc trực tiếp những hành tinh này. Thay vậy, họ nhìn vào ngôi sao mà một hành tinh (hay nhiều hành tinh) quay xung quanh và tìm kiếm các co giật nhỏ mà ngôi sao chịu do lực hấp dẫn. Có thể mất hàng năm trời quan trắc đều đặn và phân tích tỉ mỉ mới tìm thấy những hiệu ứng nhỏ bé này, nhưng kĩ thuật đó tỏ ra rất hiệu quả. Tuy nhiên, nó có xu hướng nghiêng về tìm thấy những vật thể lớn nhất trong những hành tinh ngoại này vì nói đại khái thì chúng có tác động hấp dẫn lớn nhất, và mang đến cho các nhà thiên văn một cơ hội tìm thấy các tín hiệu của chúng trong dữ liệu thu được.

Trong vài năm trở lại đây, một kĩ thuật đáng tin cậy khác đã xuất hiện cho phép các nhà thiên văn tìm kiếm những thế giới nằm bên ngoài Hệ Mặt trời của chúng ta. “Sự đi qua” là khái niệm ý nói khi một vật thể thiên văn đi qua phía trước một vật thể khác (bạn có thể đã nghe nói tới sự đi qua của Kim tinh trước Mặt trời xảy ra vào tháng 6 năm 2012). Trong trường hợp săn tìm hành tinh, điều này có nghĩa là các nhà thiên văn có thể quan sát sự mờ đi hết sức tinh vi của ánh sáng đến từ ngôi sao khi một hành tinh đi qua phía trước nó. Sứ mệnh Kepler của NASA, theo lịch trình sẽ tiếp tục hoạt động cho đến năm 2016, đã khám phá ra nhiều hành tinh ngoại sử dụng kĩ thuật đi qua này.

Trong khi chúng ta chưa tìm thấy một hành tinh giống hệt như Trái đất, nhưng cuộc săn tìm vẫn đang diễn ra. Nhiều nhà khoa học nghĩ rằng chúng ta có lẽ không phải chờ quá lâu nữa mới tìm thấy một hành tinh như vậy.

Các hành tinh ngoài hệ mặt trời

Hình minh họa này trình bày tập hợp các ứng cử viên hành tinh (các chấm đen) của sứ mệnh Kepler cùng với các ngôi sao bố mẹ của chúng. Các ngôi sao bố nhẹ được sắp xếp theo trình tự kích cỡ của chúng từ lớn nhất (góc trên bên trái) đến nhỏ nhất (góc dưới bên phải). Một số ngôi sao được minh họa với nhiều hơn một hành tinh đi qua phía trước chúng. Để so sánh, Mặt trời của chúng ta có cùng cỡ như phần lớn các ngôi sao bố mẹ; xem ngôi sao đứng riêng lẻ nằm ngay bên dưới hàng đầu tiên ở trên. In bóng trên Mặt trời là Mộc tinh và Trái đất.

CẨM NANG THÁM HIỂM VŨ TRỤ
Kimberly Arcand và Megan Watzke
Trần Nghiêm dịch
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Thiên hà M106
22/06/2019
Nổi bật trong bức ảnh cảnh quan vũ trụ này là thiên hà xoắn ốc lớn, đẹp rạng ngời, Messier 106. Góc nhìn rộng gần hai
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 40)
21/06/2019
Năng lượng ion hóa Năng lượng ion hóa là năng lượng cần thiết để loại bỏ một electron ra khỏi một nguyên tử cô lập trong
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 39)
21/06/2019
Điểm nóng chảy và điểm sôi Điểm nóng chảy và điểm sôi là nhiệt độ tại đó các chất biến đổi trạng thái – tương
Trung tâm từ trường của Ngân Hà
20/06/2019
Từ trường ở vùng trung tâm thiên hà Ngân Hà (Milky Way) của chúng ta trông như thế nào? Để trả lời câu hỏi này, đài quan
NGC 4676: Đôi Chuột Mờ Sương
20/06/2019
Hai thiên hà mờ sương này đang hút lấy nhau. Gọi là The Mice (Song Tý) vì chúng đều có đuôi dài, mỗi thiên hà xoắn ốc lớn
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 8)
20/06/2019
ĐỊNH NGHĨA CHO Ý THỨC Tôi đã lấy chút ít mảnh nhỏ từ các mô tả trước đây về ý thức trong các lĩnh vực thần kinh và
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 7)
20/06/2019
AI CHỊU TRÁCH NHIỆM? Một người đã dành nhiều thời gian và thực hiện nhiều nghiên cứu để hiểu được vấn đề của tiềm
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 58)
19/06/2019
Sao quark Các sao neutron được chống đỡ kháng lại lực hấp dẫn bởi một lực gọi là áp lực suy thoái neutron. Tính chất

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com