Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 9)

3

Mặt trăng và Mặt trời của chúng ta

Có ba thứ không thể che giấu lâu được: Mặt trời, Mặt trăng và sự thật.

- GAUTAMA SIDDHARTHA

Tốt, là nhà thám hiểm vũ trụ, chúng ta đã sẵn sàng cất cánh tới đích đến đầu tiên của chúng ta, Mặt trăng.

Mặt trăng của chúng ta có kích cỡ bằng khoảng một phần tư Trái đất và ở rất gần chúng ta, nói theo ngôn ngữ thiên văn học. Nó có những tác động quan trọng đối với Trái đất, trong đó có công góp sức tạo nên thủy triều trên các đại dương của chúng ta thông qua lực hút hấp dẫn. Ở cách hành tinh của chúng ta khoảng 386.000 km (240.000 dặm), nó là láng giềng gần gũi nhất mà chúng ta có. Đó là lí do vì sao Mặt trăng là thiên thể duy nhất mà chúng ta từng có thể gửi nhà du hành lên thăm viếng, như chúng ta đã làm với các sứ mệnh Apollo hồi thập niên 1960 và 1970.

Có lẽ cái thu hút sự chú ý nhất của Mặt trăng từ góc nhìn của con người trên mặt đất là nó dường như thay đổi từ đêm này sang đêm khác trên bầu trời. Trên thực tế, Mặt trăng không thay đổi hình dạng của nó trong hành trình một tháng. Thay vậy, vị trí của Mặt trăng trên bầu trời thay đổi vì nó quay xung quanh Trái đất chừng 27 ngày mỗi vòng. Những vị trí khác nhau trên quỹ đạo của nó cho phép đĩa Mặt trăng, hay bề mặt của nó, được Mặt trời rọi sáng ít hoặc nhiều tại một thời điểm cho trước bất kì nào đó. Đây là cái khiến mọi người chúng ta trên Trái đất nhìn thấy Mặt trăng khác nhau khi những ngày trong tháng trôi qua.

Phía trên mặt tối của Trái đất

Phía trên mặt tối của Trái đất, ánh cam-đỏ và rìa nâu là lớp thấp nhất và dày đặc nhất của khí quyển gọi là tầng đối lưu. Lớp màu trắng-xám mờ mờ trên đó là một lát của cái gọi là tầng bình lưu. Các lớp trên của khí quyển – trung tầng, thượng tầng và ngoại tầng khí quyển – mờ dần từ màu lam sang bóng đen của không gian vũ trụ.

Mỗi pha hằng tháng của Mặt trăng có một tên gọi. Khi Mặt trăng nằm ngay giữa Trái đất và Mặt trời, chúng ta gọi nó là “trăng mới”. Chúng ta không thể nhìn thấy nó khi ấy. Khi nó ở phía bên kia của Trái đất, thì nó là “trăng rằm” quen thuộc, cái đĩa của nó được Mặt trời rọi sáng toàn bộ. Ở giữa hai pha đó, Mặt trăng cho chúng ta nhìn thấy nó hoặc nhiều hơn (tròn dần) hoặc ít hơn (khuyết dần) tùy thuộc vào có bao nhiêu ánh sáng mặt trời có thể đi tới nó.

Để thấy rõ hơn hiện tượng này, bạn hãy bật một bóng đèn và đặt nó trên bàn hoặc một bề mặt rắn nào đó trong phòng tối. Sau đó đặt một quả bóng tennis hoặc bóng bàn lên một cái gậy và giữ nó ở cuối đầu gậy. Đứng yên tại chỗ, hãy di chuyển quả bóng xung quanh cơ thể bạn. Để ý xem có bao nhiêu phần của quả bóng được rọi sáng tùy thuộc vào vị trí tương đối của nó so với bóng đèn. Đây là một gần đúng rất thô sơ của cái xảy ra trong hành trình của Mặt trăng của chúng ta xung quanh Trái đất.

Mặt trăng

Được chụp trong sứ mệnh Apollo 10 vào tháng 5 năm 1969, bức ảnh này cho thấy một số hố va chạm lớn trên mặt trăng.

CẨM NANG THÁM HIỂM VŨ TRỤ
Kimberly Arcand và Megan Watzke
Trần Nghiêm dịch
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật
Lực nâng từ tách biệt tế bào sống với tế bào chết
27/08/2020
Một kiểu lực nâng từ có thể tách các tế bào sống với tế bào chết mà không làm thay đổi hay làm hỏng chúng. Quá trình có
LHC tạo ra vật chất từ ánh sáng
26/08/2020
Các nhà khoa học làm việc ở một thí nghiệm tại Máy Va chạm Hạt nặng Lớn đã chứng kiến các hạt W khối lượng lớn xuất
PHẢN BIỆN ĐỀ THI MÔN VẬT LÝ TNPTQG NĂM HỌC 2019 – 2020 VÀ NHỮNG TRĂN TRỞ CỦA NGƯỜI CẦM PHẤN
20/08/2020
Khám phá sóng áp suất khí quyển toàn cầu sau 220 năm tìm kiếm
20/08/2020
Một nhà vật lí thế kỉ 18 lần đầu tiên dự đoán sự tồn tại của một dàn hợp xướng sóng khí quyển quét qua Trái đất.

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com