Nhiệt động lực học căn bản - Phần 7

1.8 Nhiệt độ

Nhiệt độ thật ra là một số đo của hoạt tính phân tử. Tuy nhiên, trong nhiệt động lực học cổ điển, các đại lượng chỉ được định nghĩa theo những quan sát vĩ mô, và một định nghĩa của nhiệt độ sử dụng các phép đo phân tử là không có ích. Vì thế, chúng ta phải tiếp tục mà không cần định nghĩa nhiệt độ thật sự. Thay vậy, cái chúng ta sẽ làm là trình bày về sự cân bằng nhiệt độ.

SỰ CÂN BẰNG NHIỆT ĐỘ

Đặt hai vật tiếp xúc với nhau nhưng tách biệt với môi trường của chúng. Nếu một vật nóng hơn vật kia, thì vật nóng sẽ trở nên lạnh hơn, và vật lạnh sẽ trở nên nóng hơn; cả hai vật sẽ chịu sự thay đổi cho đến khi các tính chất (ví dụ áp suất) của hai vật ngừng thay đổi. Khi xảy ra như vậy, người ta nói có một trạng thái cân bằng nhiệt được thiết lập giữa hai vật. Vì thế, chúng ta phát biểu rằng hai hệ có nhiệt độ bằng nhau nếu không có sự biến thiên nào xảy ra ở bất kì tính chất nào của chúng khi hai hệ được mang tiếp xúc với nhau. Nói cách khác, nếu hai hệ ở trạng thái cân bằng nhiệt, thì nhiệt độ của chúng được cho là bằng nhau.

Một quan sát hiển nhiên hơn được xem là định luật thứ không của nhiệt động lực học: nếu hai hệ cân bằng nhiệt độ với một hệ thứ ba, thì chúng có nhiệt độ bằng nhau.

THANG NHIỆT ĐỘ TƯƠNG ĐỐI

Để lập một thang đo nhiệt độ, ta chọn số khoảng chia nhỏ, gọi là độ, giữa điểm băng và điểm hơi. Điểm băng tồn tại khi băng và nước ở trạng thái cân bằng tại áp suất 101 kPa; điểm hơi tồn tại khi nước lỏng và hơi của nó ở trạng thái cân bằng tại áp suất 101 kPa. Trên thang đo Fahrenheit có 180o giữa hai điểm này; trên thang đo Celsius thì có 100o. Trên thang đo Fahrenheit, điểm băng được gán cho giá trị 32 và trên thang đo Celsius nó được gán giá trị 0. Những mốc chọn này cho phép chúng ta viết

Nhiệt động lực học căn bản

THANG NHIỆT ĐỘ TUYỆT ĐỐI

Định luật thứ hai của nhiệt động lực học sẽ cho phép chúng ta định nghĩa một thang đo nhiệt độ tuyệt đối; tuy nhiên, vì ở đây chúng ta chưa biết định luật thứ hai và chúng ta phải dùng ngay nhiệt độ tuyệt đối, nên một thang đo nhiệt độ tuyệt đối theo lối kinh nghiệm sẽ được trình bày. Mối liên hệ giữa nhiệt độ tuyệt đối và nhiệt độ tương đối là

Nhiệt động lực học căn bản

Giá trị 273 được sử dụng khi không cần sự chính xác, đó là trong đa số trường hợp kĩ thuật. Nhiệt độ tuyệt đối được đo theo kelvin (K). Lưu ý: Ta không sử dụng kí hiệu độ khi viết kelvin; ví dụ T1 = 400 K.

Nhiệt động lực học căn bản
Merle C Potter
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Nam châm siêu dẫn lập kỉ lục 45,5 tesla
17/06/2019
Các nhà khoa học vừa chế tạo được nam châm siêu dẫn mạnh nhất thế giới, có khả năng tạo ra cảm ứng từ mạnh kỉ lục
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 26)
17/06/2019
SỰ RA ĐỜI CỦA CÁC SAO Các sao từ đâu mà có? Câu chuyện cơ bản là giống nhau với đa số sao, kể cả câu chuyện mà chúng ta
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 25)
17/06/2019
Chương 5 SỰ RA ĐỜI VÀ CUỘC ĐỜI CỦA CÁC SAO Rất, rất nhiều ngôi sao khác… vô số không thể tin nổi luôn. - Galileo
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 26)
15/06/2019
Đồng hồ cát 1336 Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Tác giả người Pháp Jules Renard (1864-1910) từng viết rằng, “Tình yêu tựa như
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 25)
15/06/2019
Giải thích cầu vồng 1304 Abu Ali al-Hasan ibn al-Haytham (965–1039), Kamal al-Din al-Farisi (1267–khoảng 1320), Theodoric xứ Freiberg
Stephen Hawking đúng: Nghiên cứu mới cho thấy lỗ đen có thể bốc hơi
14/06/2019
Vào năm 1974, Stephen Hawking đã đưa ra một trong những dự đoán nổi tiếng nhất của ông: các lỗ đen cuối cùng sẽ bốc hơi
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 40)
13/06/2019
TÀU NGẦM Những tàu ngầm đầu tiên cũng đi vào hoạt động trong thời Nội Chiến. Thật ra, chiếc tàu ngầm đầu tiên đã
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 39)
13/06/2019
CƠ SỞ VẬT LÍ CỦA CHÂN VỊT Các chân vịt thời ấy có hai hoặc ba cánh quạt gắn với một trục quay. Khi chân vịt quay, nó

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com