Luis Walter Alvarez (1911 – 1988)

Alvarez, Luis Walter
(1911 – 1988)

Nhà vật lí

Trong những năm đầu làm nhà vật lí nghiên cứu tại trường Đại học California ở Berkeley hồi thập niên 1930, Luis Alvarez đã mang biệt danh “người đàn ông lí tưởng”, cái tên ghi nhận những nghiên cứu sâu rộng của ông và khả năng của ông nhận dạng những câu hỏi quan trọng cần giải quyết. Là một thành viên của Dự án Manhattan, dự án chế tạo bom nguyên tử trong Thế chiến thứ hai, Alvarez đã đi theo Enola Gay, chiếc máy bay thả quả bom nguyên tử xuống Hiroshima, Nhật Bản, trong một chiếc máy bay ném bom B-29 khác, từ đó ông đã chứng kiến sự hủy diệt của thành phố Hiroshima. Alvarez còn cải tiến kĩ thuật buồng bọt do nhà vật lí Đại học Michigan Donald Glaser phát minh ra, để dùng phối hợp với các máy gia tốc hạt nhận dạng những hạt sơ cấp trước đó chưa biết. Công trình này đã mang về cho ông giải Nobel vật lí năm 1968; nhưng ông không hề ngủ quên trên những cành nguyệt quế này, ông vẫn tích cực và sáng tạo trong vật lí học trong 20 năm tiếp sau đó.

Luis Alvarez

Là một thành viên của Dự án Manhattan, Luis Alvarez đã chứng kiến sự hủy diệt của thành phố Hiroshima từ một chiếc B-29 bay sau Enola Gay, chiếc máy bay đã thả quả bom nguyên tử xuống Hiroshima.

Alvarez sinh ngày 13 tháng 6 năm 1911, ở San Francisco, California, là con của tiến sĩ Walter Clement Alvarez, một nhà nghiên cứu sinh lí học tại trường Đại học California (UC), San Francisco, và bà Harriet Skidmore Smythe, một phụ nữ Ireland có gia đình đã lập một trường truyền giáo ở Foochow, Trung Quốc. Alvarez có hai người con, Walter và Jean, với bà vợ thứ nhất của ông, Geraldine Smithwick, một đồng hữu sinh viên Đại học Chicago, nhưng mối quan hệ của họ chấm dứt do sức ép của sự chia cắt thời chiến. Alvarez có hai người con nữa, Donald và Helen, với bà vợ thứ hai của ông, Janet Landis, họ cưới nhau vào năm 1958.

Alvarez vào trường Đại học Chicago vào năm 1928, lấy bằng cử nhân khoa học vào năm 1932, và ra trường vào năm 1936 với học vị tiến sĩ vật lí. Ông cảm kích người cố vấn học tập của ông, nhà khoa học đoạt giải Nobel Arthur Compton, không phải vì đã chỉ dẫn ông mà vì đã không can thiệp trong khi ông tự dìm mình trong nghiên cứu của ông. Tại UC Berkeley, ông tiến hành nghiên cứu bên cạnh hai người đoạt giải Nobel khác, Ernest Orlando Lawrence và Felix Bloch.

Alvarez nhanh chóng giành về danh hiệu người đàn ông lí tưởng tại UC Berkeley với ba khám phá lớn vào thập niên 1930. Trong năm đầu tiên tại đó ông đã khám phá ra cách các hạt nhân nguyên tử phân hủy và các electron quỹ đạo hấp thụ chúng, một quá trình gọi là sự bắt electron-K. Sau đó, ông phát minh ra một đèn hơi thủy ngân cùng với một sinh viên, và cùng với Bloch ông đã phát triển một quá trình xác định moment từ của neutron bằng cách làm chậm chuyển động của chúng trong một chùm hạt. Vào đầu thập niên 1940, ông tiến hành nghiên cứu cho quân đội tại Viện Công nghệ Massachusetts về hệ thống dò tầm vô tuyến, phát triển ba loại radar mới trong ba năm.

Alvarez không hề thấy tội lỗi về vai trò của ông trong sự phát triển của bom nguyên tử và ông tiếp tục ủng hộ công nghệ hạt nhân, vì ông tin rằng các lợi ích vượt xa những tiêu cực. Sau chiến tranh, Alvarez dành nghiên cứu của ông cho vật lí hạt cơ bản, xây dựng những máy gia tốc hạt lớn hơn và nhanh hơn. Alvarez đã cải tiến thiết kế buồng bọt của Glaser để sử dụng hydrogen lỏng thay cho diethyl-ether làm chất lỏng cho các hạt đi qua, để lại những vết bọt của chúng. Bằng phương pháp này, ông đã khám phá ra hàng tá hạt sơ cấp mới.

Trong những năm cuối sự nghiệp của mình, Alvarez triển khai dự án tia muon năng lượng cao (những hạt dưới nguyên tử của bức xạ vũ trụ) tại kim tự tháp Vua Chephren ở Gaza, Ai Cập, để xác định những bí ẩn của nó. Ủy ban Warren đã trưng dụng năng lực vật lí của ông để điều tra vụ án ám sát tổng thống John F. Kennedy. Cuối cùng, ông nhập đội với con trai của mình, nhà địa chất học UC Berkeley, Walter Alvarez, nêu giả thuyết rằng bụi tạo ra bởi sự va chạm của trái đất với một tiểu hành tinh đã gây ra “mùa đông” làm tuyệt chủng loài khủng long, một giả thuyết được chấp nhận rộng rãi dựa trên những lớp lắng iridium trong đá trầm tích Italy.

Alvarez ở lại làm việc cùng trường sở UC Berkeley cho đến khi ông nghỉ hưu vào năm 1978. Giải Nobel năm 1968 và 22 giải thưởng khác mà ông được nhận là minh chứng cho ý nghĩa của sự nghiên cứu của ông. Ông qua đời vì bệnh ung thư vào ngày 1 tháng 9 năm 1988, ở Berkeley, California.

Trần Nghiêm (thuvienvatly.com)
Trích Encyclopedia of World Scientists

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com