George Biddell Airy (1801-1892)

George Airy là nhà thiên văn học Hoàng gia Anh lỗi lạc thế kỉ thứ 19, người đã tiến hành nghiên cứu quang học và lần đầu tiên chú ý đến tật loạn thị. Sau khi tốt nghiệp trường Trinity College, Cambridge, vào năm 1823, Airy đi làm với vai trò gia sư môn toán, nhưng sau đó trở nên nổi tiếng với tài năng của ông về tiếng Latin, Hi Lạp cổ đại, thơ văn, lịch sử, thần học, kiến trúc, kĩ thuật, địa chất học và niềm tin thời ấy gây tranh cãi của ông về sự giáo dục tách rời với tôn giáo. Năm 1826, hứng thú của Airy đối với thiên văn học tăng lên bất ngờ khi ông làm giáo sư toán học tại trường Đại học Cambridge. Ông cho xuất bản một chuyên luận mang tựa đề Chuyên luận Toán học về Thiên văn học vật lí và vào năm 1828, ông trở thành giáo sư thiên văn học và là giám đốc Đài thiên văn Cambridge.

Dưới sự quản lí của Airy, Đài thiên văn Cambridge đã phát triển rực rỡ từ công việc đơn giản là cung cấp dữ liệu cho Hải quân Hoàng gia trở thành một viện nghiên cứu chủ chốt với sự hỗ trợ của kính thiên văn Altazimuth vào năm 1847 và Vòng tròn Đi qua Airy. Các ban nghiên cứu từ học và khí tượng học sau đó đã được bổ sung và những quan sát đều đặn của vết đen mặt trời và quang phổ học đã được thực hiện theo lộ trình cụ thể, liên tục. Từ nghiên cứu nhật nguyệt thực cho đến việc đo lực hấp dẫn, các hoạt động nghiên cứu của Airy thật đa dạng, và trong đó có sự nhìn xa trông rộng của ông về việc lắp đặt tuyến điện báo xuyên đại dương đầu tiên và việc xây dựng tháp chuông Big Ben. Sau bốn lời mời của Nữ hoàng Anh, ông mới đồng ý trở thành Ngài George vào tháng 7 năm 1872. Nổi tiếng với tài châm biếm và tính cách cay độc, Airy đã tham gia một trận chiến khốc liệt với Charles Babbage trong đó ông đã thắng thế về mặt tài chính và danh vọng nhưng lại gây tổn hại cho khoa học. Sự xấu tính của Airy đã khiến ông bỏ lỡ nhiều cơ hội tốt, như ông đã bỏ qua khám phá của John Adams về Hải Vương tinh và bác bỏ lí thuyết trường của Michael Faraday.

Trong lĩnh vực quang học, kính thiên văn nước của Airy đã giúp tẩy bỏ lí thuyết cổ xưa về ê te, chất liệu trong không khí mà qua đó ánh sáng truyền đi, đặt nền tảng cho Lí thuyết Tương đối của Einstein. Do bị loạn thị, ông đã chế tạo ra kính đeo mắt sửa tật thị giác đầu tiên (1825), với một mẫu thấu kính trụ vẫn được sử dụng cho đến ngày nay. Các đĩa nhiễu xạ mang tên ông (Đĩa Airy) được phát hiện ra trong vùng tâm cầu của một đầu sóng truyền qua một lỗ tròn nhỏ. Những vân nhiễu xạ này hình thành nên đơn vị nhỏ nhất tạo nên hình ảnh, do đó chúng xác định giới hạn của độ phân giải quang học.

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Tesla vs Edison: những bài học từ cuộc chiến AC/DC
20/08/2018
James McKenzie (Physics World, tháng 8/2018) Trong bài, James McKenzie làm sáng tỏ những điều chúng ta có thể học được từ “cuộc
Phi thuyền Parker của NASA sẽ ‘chạm’ đến Mặt Trời
15/08/2018
NASA vừa phóng một phi thuyền lên nghiên cứu khí quyển Mặt Trời và gió mặt trời. Tàu vũ trụ Parker Solar Probe đã cất cánh
Ngưng tụ Bose-Einstein
07/08/2018
Trong số năm trạng thái mà vật chất có thể tồn tại, có lẽ ngưng tụ Bose-Einstein là trạng thái bí ẩn nhất. Trong khi thể
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 16)
31/07/2018
Các lớp vỏ con electron Theo phương trình đã nêu ở phần trước thì các electron thuộc cùng một lớp vỏ có năng lượng y hệt
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 15)
30/07/2018
Tính các mức năng lượng Khi phân tích quang phổ, các nhà vật lí thường phải tính các mức năng lượng gần đúng của electron
Lỗ đen thật ra có thể là lỗ sâu đục đang va chạm
14/07/2018
Khi hai lỗ sâu đục va chạm nhau, chúng tạo ra những gợn lăn tăn trong không-thời gian lan tỏa ra mọi phía. Theo một nghiên cứu
Phải chăng các nhà thiên văn đã tìm thấy khối lượng mất tích của vũ trụ?
10/07/2018
Vào thập niên 1960, các nhà thiên văn bắt đầu để ý thấy Vũ trụ dường như thiếu mất một phần khối lượng. Giữa các quan
Vì sao một số vết nứt đẩy nhau ra?
22/06/2018
Một nghiên cứu lí thuyết về sự lan truyền vết nứt đem lại một lời giải thích cho sự đẩy nhau mà người ta quan sát thấy

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com