250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)

Khám phá Hải Vương tinh

1846

John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910)


“Bài toán lần theo các hành tinh với độ chính xác cao nhất là một bài toán vô cùng phức tạp,” nhà thiên văn James Kaler viết. “Với hai vật thể, chúng ta có một bộ quy tắc đơn giản đến đẹp mắt. Nhưng chỉ cần với ba vật thể hút lẫn nhau thôi, thì toán học đã chứng tỏ rành rành rằng không tồn tại các quy tắc như thế nữa… Thành tựu của nền khoa học tính toán này [gọi là lí thuyết nhiễu loạn] và thật ra là của chính nền cơ học Newton, nằm ở khám phá Hải Vương tinh.”

Hải Vương tinh là hành tinh duy nhất trong Hệ Mặt Trời có sự tồn tại và vị trí được dự đoán bằng toán học trước khi hành tinh thật sự được quan trắc. Các nhà thiên văn để ý thấy Thiên Vương tinh, được khám phá vào năm 1781, biểu hiện những dị thường nhất định trong quỹ đạo của nó xung quanh Mặt Trời. Các nhà thiên văn tự hỏi phải chăng điều này có nghĩa là Các định luật Newton không áp dụng được cho phía ngoài Hệ Mặt Trời, hoặc có lẽ có một vật thể lớn chưa nhìn thấy đang gây nhiễu quỹ đạo của Thiên Vương tinh.

Nhà thiên văn Pháp Urbain Le Verrier và nhà thiên văn Anh John Couch Adams đều thực hiện các phép tính nhằm định vị một hành tinh khả dĩ mới. Vào năm 1846, Le Verrier chỉ cho nhà thiên văn Đức Johann Galle nơi hướng ống kính thiên văn của Galle dựa trên tính toán của Le Verrier, và trong khoảng nửa giờ đồng hồ Galle đã tìm thấy Hải Vương tinh trong vùng lệch một độ so với vị trí đã dự đoán – một sự xác thực ngoạn mục của Định luật Vạn vật Hấp dẫn của Newton. Galle viết cho Le Verrier vào ngày 25 tháng Chín, “Monsieur, hành tinh mà ông chỉ chỗ thật sự tồn tại.” Le Verrier hồi âm, “Cám ơn ông đã sốt sắng thực hiện chỉ dẫn của tôi. Thế là, nhờ ông, chắc chắn chúng ta có quyền sở hữu một thế giới mới.”

Các nhà khoa học Anh cãi rằng Adams cũng đã tìm thấy Hải Vương tinh đồng thời gian trên, và một cuộc tranh cãi nổ ra xem ai là người khám phá thật sự của hành tinh mới. Điều thú vị là trong hàng thế kỉ một số nhà thiên văn trước Adams và Le Verrier đã quan sát Hải Vương tinh nhưng họ nghĩ nó chỉ là một ngôi sao chứ không phải một hành tinh.

Bạn không nhìn thấy Hải Vương tinh bằng mắt trần. Nó quay xung quanh Mặt trời mỗi vòng 164,7 năm và có gió thổi nhanh nhất so với bất kì hành tinh nào khác trong hệ mặt trời của chúng ta.

XEM THÊM. Kính thiên văn (1608), Đo Hệ Mặt trời (1672), Các định luật Newton về Chuyển động và Lực hấp dẫn (1687), Định luật Bode về Khoảng cách Hành tinh (1766), Kính thiên văn Hubble (1990).

Hải Vương tinh

Hải Vương tinh, hành tinh thứ tám tính từ Mặt trời, và vệ tinh Proteus của nó. Hải Vương tinh có 13 vệ tinh đã biết, và bán kính xích đạo của nó chừng gấp bốn lần của Trái đất.

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí
Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật
Lực nâng từ tách biệt tế bào sống với tế bào chết
27/08/2020
Một kiểu lực nâng từ có thể tách các tế bào sống với tế bào chết mà không làm thay đổi hay làm hỏng chúng. Quá trình có
LHC tạo ra vật chất từ ánh sáng
26/08/2020
Các nhà khoa học làm việc ở một thí nghiệm tại Máy Va chạm Hạt nặng Lớn đã chứng kiến các hạt W khối lượng lớn xuất
PHẢN BIỆN ĐỀ THI MÔN VẬT LÝ TNPTQG NĂM HỌC 2019 – 2020 VÀ NHỮNG TRĂN TRỞ CỦA NGƯỜI CẦM PHẤN
20/08/2020
Khám phá sóng áp suất khí quyển toàn cầu sau 220 năm tìm kiếm
20/08/2020
Một nhà vật lí thế kỉ 18 lần đầu tiên dự đoán sự tồn tại của một dàn hợp xướng sóng khí quyển quét qua Trái đất.

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com