250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 89)

Định luật Joule về sự tỏa nhiệt do dòng điện

1840

James Prescott Joule (1818-1889)


 

Các bác sĩ phẫu thuật thường ăn nhờ Định luật Joule về sự tỏa nhiệt do dòng điện (mang tên nhà vật lí Anh James Joule), định luật nói rằng nhiệt lượng H sinh ra bởi một dòng điện không đổi trong một vật dẫn có thể được tính bằng công thức H = K·R·I2·t. Ở đây, R là điện trở của vật dẫn, I là cường độ dòng điện không đổi chạy qua vật dẫn, và t là thời gian dòng điện đi qua.

Khi các electron đi qua một vật dẫn có điện trở R nào đó, năng lượng điện động bị mất của các electron được truyền sang vật dẫn dưới dạng nhiệt. Lời giải thích cổ điển cho sự tỏa nhiệt này viện dẫn mạng lưới nguyên tử bên trong vật dẫn. Va chạm của các electron với mạng làm cho biên độ dao động nhiệt của mạng tăng lên, do đó làm tăng nhiệt độ của vật dẫn. Quá trình này được gọi là sự tỏa nhiệt Joule.

Định luật Joule và sự tỏa nhiệt Joule có vai trò trong các kĩ thuật điện phẫu hiện đại trong đó nhiệt tỏa ra tại đầu dò điện được xác định bằng Định luật Joule. Ở những dụng cụ như vậy, dòng điện chạy từ một “điện cực chủ động” qua mô sinh vật đến một điện cực trung hòa. Điện trở của mô được xác định bởi điện trở của diện tích tiếp xúc với điện cực chủ động (ví dụ như máu, cơ, hay mô chất béo) và điện trở ở đường dẫn toàn phần giữa điện cực chủ động và điện cực trung hòa. Trong điện phẫu, khoảng thời gian (t trong Định luật Joule) thường được kiểm soát bằng một công tắc tay hoặc một bàn đạp chân. Hình dạng chính xác của điện cực chủ động có thể dùng để tập trung nhiệt sao cho có thể dùng nó để cắt (ví dụ, với điện cực điểm nhọn), hoặc làm đông nhờ nhiệt khuếch tán tỏa ra bởi một điện cực có diện tích bề mặt lớn.

Ngày nay, Joule còn được nhớ tới vì đã giúp thiết lập rằng cơ năng, điện năng và nhiệt năng đều liên quan nhau và có thể biến đổi cho nhau. Bởi thế, ông đã cung cấp các xác nhận thực nghiệm cho nhiều thành phần của định luật Bảo toàn Năng lượng, còn gọi là Định luật thứ nhất của Nhiệt động lực học.

James Joule

Ảnh James Joule.

XEM THÊM. Bảo toàn Năng lượng (1834), Định luật Fourier về dẫn nhiệt (1822), Định luật Ohm về dòng điện (1827), Bóng đèn nóng sáng (1878).

Định luật Joule và sự tỏa nhiệt

Định luật Joule và sự tỏa nhiệt Joule có vai trò trong các cuộn đun nước nhận chìm hiện đại, trong đó nhiệt tỏa ra được xác định theo định luật Joule.

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí
Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng


Photon là gì?
25/07/2021

Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com