250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 88)

Định luật Poiseuille về dòng chất lưu

1840

Jean Louis Marie Poiseuille (1797-1869)


 

Các thủ thuật y khoa nông rộng mạch máu tắt nghẽn có thể rất hữu ích bởi lẽ một sự tăng nhỏ về bán kính mạch máu có thể đem lại sự cải thiện rất lớn về dòng máu chảy. Sau đây là lí do. Định luật Poiseuille, mang tên bác sĩ người Pháp Jean Poiseuille, cung cấp một liên hệ toán học chính xác giữa tốc độ chảy của một chất lỏng trong ống và bề rộng ống, độ nhớt chất lỏng, và độ biến thiên áp suất trong ống. Đặc biệt, định luật nói rằng Q = [(πr4)/ (8μ)] × (ΔP/L). Ở đây, Q là tốc độ dòng chất lỏng trong ống, r là bán kính trong của ống, ΔP là độ chênh lệch áp suất giữa hai đầu ống, L là độ dài ống, và m là độ nhớt của chất lỏng. Định luật giả định rằng chất lỏng đang nghiên cứu biểu hiện sự chảy ổn định thành dòng (tức là êm ái, không có xoáy).

Nguyên lí này có ứng dụng thực tiễn trong các lĩnh vực y khoa; đặc biệt, nó được áp dụng để nghiên cứu dòng chảy trong các mạch máu. Lưu ý rằng số hạng r4 đảm bảo bán kính của ống giữ một vai trò lớn trong việc xác định tốc độ chảy Q của chất lỏng. Nếu giữ nguyên các tham số khác, thì việc tăng gấp đôi bề rộng ống dẫn tới Q tăng gấp mười sáu lần. Nói theo thực tế, điều này có nghĩa là ta sẽ cần mười sáu ống để cho một lượng nước đi qua tương đương với một ống có đường kính gấp đôi. Từ góc độ y học, Định luật Poiseuille có thể cho thấy sự nguy hiểm của chứng xơ vữa động mạch: Nếu bán kính của một động mạch vành giảm hai lần, thì dòng máu chảy qua nó sẽ giảm mười sáu lần. Nó cũng giải thích vì sao khi bạn hớp một lon nước từ một ống hút rộng thì dễ dàng hơn nhiều so với khi hớp qua một ống hút mảnh hơn. Với một sức hớp như nhau, nếu bạn hớp trên ống hút rộng gấp đôi, thì bạn hớp được nhiều nước gấp 16 lần trong cùng đơn vị thời gian hớp. Khi tuyến tiền liệt phình to làm giảm bán kính của ống tiểu, ta có thể rủa xả Định luật Poiseuille vì một sự co thắt nhỏ lại có ảnh hưởng lớn đến thế lên dòng nước tiểu.

Định luật Poiseuille

Định luật Poiseuille giải thích tại sao khi bạn xài ống hút nhỏ thì khó hớp nước hơn nhiều so với khi xài ống hút to.

XEM THÊM. Siphon (250 tCN), Định luật Bernoulli về Động lực học chất lưu (1738), Định luật Stock về Độ nhớt (1851).

Định luật Poiseuille

Định luật Poiseuille có thể cho thấy các nguy hại của chứng xơ vữa động mạch; chẳng hạn, nếu bán kính của một động mạch giảm hai lần, thì dòng máu chảy quay nó sẽ giảm chừng mười sáu lần.

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí
Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 90)
25/05/2020
Đồng hồ tròn năm 1841 Những đồng hồ đầu tiên không có kim phút. Kim phút chỉ trở nên quan trọng cùng với sự phát triển
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 89)
25/05/2020
Định luật Joule về sự tỏa nhiệt do dòng điện 1840 James Prescott Joule (1818-1889)   Các bác sĩ phẫu thuật thường ăn
Câu chuyện phát minh laser: Và thế là có ánh sáng!
22/05/2020
Kỉ niệm 60 năm laser ra đời. Bài của Pauline Rigby trên tạp chí Physics World, số tháng 5/2020. Cuộc đua chế tạo laser đã khởi
Tìm hiểu nhanh về Vật chất (Phần 9-Hết)
21/05/2020
Chương 9 Vật chất tối và năng lượng tối Khi chúng ta nhìn vào không gian sâu thẳm với kính thiên văn của mình, chúng ta nhìn
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 100-Hết)
19/05/2020
Oganesson Việc tạo ra các nguyên tố siêu nặng mới là một bài tập thực hành trong việc theo đuổi bóng ma nguyên tử. Những
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 99)
19/05/2020
Moscovium Món chén Thánh của nghiên cứu nguyên tố siêu nặng là định vị cái gọi là các hòn đảo ổn định. Đây là những
Galileo và bản chất của khoa học vật lí
13/05/2020
3.1 Giới thiệu Có ba câu chuyện được kể lại. Chuyện thứ nhất kể Galileo là một nhà triết học tự nhiên. Không giống
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 50)
12/05/2020
15. NHỮNG CHỈ TRÍCH ĐANG QUY KẾT Năm 2000, một cuộc tranh cãi dữ dội nổ ra trong cộng đồng khoa học. Một trong những người

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com