250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 60)

Định luật Coulomb về Tĩnh điện

1785

Charles-Augustin Coulomb (1736–1806)

“Chúng ta gọi ngọn lửa của đám mây đen ấy là điện,” nhà văn tiểu luận Thomas Carlyle viết hồi những năm 1800, “thế nhưng nó là cái gì? Nó được làm bằng gì?” Những nỗ lực ban đầu nhằm tìm hiểu điện tích được thực hiện bởi nhà vật lí Pháp Charles-Augustin Coulomb, nhà vật lí lỗi lạc có đóng góp cho các lĩnh vực điện học, từ học, và cơ học. Định luật của ông về tĩnh điện nói rằng lực hút hay đẩy giữa hai điện tích tỉ lệ thuận với tích độ lớn của hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách r của chúng. Nếu hai điện tích cùng dấu, thì lực là lực đẩy. Nếu hai điện tích trái dấu, thì lực là lực hút.

Ngày nay, các thí nghiệm đã chứng minh rằng Định luật Coulomb có giá trị trên một phạm vi rộng khoảng cách, từ nhỏ cỡ 10-16 mét (một phần mười đường kính của một hạt nhân nguyên tử) cho đến lớn cỡ 106 mét. Định luật Coulomb chỉ chính xác khi các điện tích đứng yên bởi sự chuyển động tạo ra từ trường làm thay đổi lực tác dụng lên các điện tích.

Mặc dù các nhà nghiên cứu khác trước Coulomb đã đề xuất quy luật 1/r2, nhưng chúng ta quy mối liên hệ này là Định luật Coulomb để tôn vinh các kết quả độc lập của Coulomb thu được thông qua bằng chứng do dụng cụ cân xoắn của ông đem lại. Nói cách khác, Coulomb đã cung cấp các kết quả định lượng thuyết phục cho cái, mãi đến năm 1785, chỉ là một dự đoán tốt.

Một phiên bản cân xoắn của Coulomb gồm một quả cầu kim loại và một quả cầu phi kim gắn với một thanh cách điện. Thanh được treo tại điểm giữa của nó bằng một sợi dây mảnh không dẫn điện. Để đo lực điện, quả cầu kim loại được tích điện. Một quả cầu thứ ba có điện tích giống vậy được đặt gần quả cầu tích điện của cân, làm cho quả cầu trên cân bị đẩy ra. Lực đẩy này làm sợi dây xoắn lại. Nếu chúng ta đo lượng lực cần thiết để làm xoắn sợi dây đến một góc quay nào đó, thì chúng ta có thể ước tính mức độ lực do quả cầu tích điện gây ra. Nói cách khác, sợi dây mảnh tác dụng như một lò xo rất nhạy đem lại lực tỉ lệ với góc xoắn.

XEM THÊM. Các phương trình Maxwell (1861), Chai Leyden (1744), Phép đoo gradient trọng trường của Eötvös (1890), Electron (1897), Thí nghiệm Giọt dầu Millikan (1913).

Cân xoắn của Charles-Augustin de Coulomb

Cân xoắn của Charles-Augustin de Coulomb, trích từ tác phẩm Mémoires sur l’électricité et le magnétisme (1785–1789) của ông.

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí
Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật
Lực nâng từ tách biệt tế bào sống với tế bào chết
27/08/2020
Một kiểu lực nâng từ có thể tách các tế bào sống với tế bào chết mà không làm thay đổi hay làm hỏng chúng. Quá trình có
LHC tạo ra vật chất từ ánh sáng
26/08/2020
Các nhà khoa học làm việc ở một thí nghiệm tại Máy Va chạm Hạt nặng Lớn đã chứng kiến các hạt W khối lượng lớn xuất
PHẢN BIỆN ĐỀ THI MÔN VẬT LÝ TNPTQG NĂM HỌC 2019 – 2020 VÀ NHỮNG TRĂN TRỞ CỦA NGƯỜI CẦM PHẤN
20/08/2020
Khám phá sóng áp suất khí quyển toàn cầu sau 220 năm tìm kiếm
20/08/2020
Một nhà vật lí thế kỉ 18 lần đầu tiên dự đoán sự tồn tại của một dàn hợp xướng sóng khí quyển quét qua Trái đất.

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com