250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 60)

Định luật Coulomb về Tĩnh điện

1785

Charles-Augustin Coulomb (1736–1806)

“Chúng ta gọi ngọn lửa của đám mây đen ấy là điện,” nhà văn tiểu luận Thomas Carlyle viết hồi những năm 1800, “thế nhưng nó là cái gì? Nó được làm bằng gì?” Những nỗ lực ban đầu nhằm tìm hiểu điện tích được thực hiện bởi nhà vật lí Pháp Charles-Augustin Coulomb, nhà vật lí lỗi lạc có đóng góp cho các lĩnh vực điện học, từ học, và cơ học. Định luật của ông về tĩnh điện nói rằng lực hút hay đẩy giữa hai điện tích tỉ lệ thuận với tích độ lớn của hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách r của chúng. Nếu hai điện tích cùng dấu, thì lực là lực đẩy. Nếu hai điện tích trái dấu, thì lực là lực hút.

Ngày nay, các thí nghiệm đã chứng minh rằng Định luật Coulomb có giá trị trên một phạm vi rộng khoảng cách, từ nhỏ cỡ 10-16 mét (một phần mười đường kính của một hạt nhân nguyên tử) cho đến lớn cỡ 106 mét. Định luật Coulomb chỉ chính xác khi các điện tích đứng yên bởi sự chuyển động tạo ra từ trường làm thay đổi lực tác dụng lên các điện tích.

Mặc dù các nhà nghiên cứu khác trước Coulomb đã đề xuất quy luật 1/r2, nhưng chúng ta quy mối liên hệ này là Định luật Coulomb để tôn vinh các kết quả độc lập của Coulomb thu được thông qua bằng chứng do dụng cụ cân xoắn của ông đem lại. Nói cách khác, Coulomb đã cung cấp các kết quả định lượng thuyết phục cho cái, mãi đến năm 1785, chỉ là một dự đoán tốt.

Một phiên bản cân xoắn của Coulomb gồm một quả cầu kim loại và một quả cầu phi kim gắn với một thanh cách điện. Thanh được treo tại điểm giữa của nó bằng một sợi dây mảnh không dẫn điện. Để đo lực điện, quả cầu kim loại được tích điện. Một quả cầu thứ ba có điện tích giống vậy được đặt gần quả cầu tích điện của cân, làm cho quả cầu trên cân bị đẩy ra. Lực đẩy này làm sợi dây xoắn lại. Nếu chúng ta đo lượng lực cần thiết để làm xoắn sợi dây đến một góc quay nào đó, thì chúng ta có thể ước tính mức độ lực do quả cầu tích điện gây ra. Nói cách khác, sợi dây mảnh tác dụng như một lò xo rất nhạy đem lại lực tỉ lệ với góc xoắn.

XEM THÊM. Các phương trình Maxwell (1861), Chai Leyden (1744), Phép đoo gradient trọng trường của Eötvös (1890), Electron (1897), Thí nghiệm Giọt dầu Millikan (1913).

Cân xoắn của Charles-Augustin de Coulomb

Cân xoắn của Charles-Augustin de Coulomb, trích từ tác phẩm Mémoires sur l’électricité et le magnétisme (1785–1789) của ông.

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí
Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


‘Hạt X17’ có khả năng mang lực thứ năm của tự nhiên
12/12/2019
Vũ trụ của chúng ta bị chi phối bởi bốn lực cơ bản. Ít nhất thì đó là cái các nhà vật lí lâu nay vẫn nghĩ. Tuy nhiên, nay
Thí nghiệm đơn giản giải thích sự cộng hưởng từ
12/12/2019
Các nhà vật lí tại Đại học California, Riverside, vừa thiết kế một thí nghiệm giải thích khái niệm cộng hưởng từ. Dự án
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 49)
11/12/2019
NỖI KINH HOÀNG TỘT CÙNG: KHÍ ĐỘC Thế bí ấy là vấn đề nghiêm trọng với cả hai phe; mỗi bên đều muốn tấn công nhưng
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 48)
11/12/2019
NHỮNG MÁY BAY CHIẾN ĐẤU ĐẦU TIÊN Chiếc máy bay có động cơ đầu tiên được anh Wright bay thử chỉ một thập niên trước khi
Có thể tích hợp và kiểm soát các trạng thái lượng tử vào các linh kiện điện tử thông thường
11/12/2019
Sau hàng thập kỉ thu nhỏ, các linh kiện điện tử tạo nên máy vi tính và các công nghệ hiện đại của chúng ta nay bắt đầu
Tìm hiểu màu sắc ở cấp nano
10/12/2019
Một số sinh vật biến màu linh hoạt nhất trong vương quốc động vật không có màu sắc nổi bật của chúng từ sắc tố. Thay
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 68)
09/12/2019
Thuyết nguyên tử 1808 John Dalton (1766-1844) John Dalton có được sự thành công trong sự nghiệp bất chấp một số khó khăn: Ông
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 67)
09/12/2019
Phân tích Fourier 1807 Jean Baptiste Joseph Fourier (1768-1830)   “Có một phép tính vật lí toán gặp đi gặp lại nhiều nhất

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com