250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 57)

Cây điện Lichtenberg

1777

Georg Christoph Lichtenberg (1742–1799)

Trong số những màn trình diễn đẹp nhất của các hiện tượng thiên nhiên là cây điện Lichtenberg ba chiều, làm liên tưởng đến tia sét hóa thạch mắc kẹt bên trong khối acrylic trong suốt. Các vệt phóng điện phân nhánh này mang tên nhà vật lí Đức Georg Lichtenberg, người đã nghiên cứu các vết điện tương tự như vậy trên các bề mặt vật liệu. Vào thế kỉ mười tám, Lichtenberg cho phóng điện lên bề mặt của một chất cách điện. Sau đó, bằng cách rắc các hạt bột tích điện nhất định lên bề mặt đó, ông có thể làm bộc lộ những hoa văn gân sọc đầy hiếu kì.

Ngày nay, người ta có thể tạo ra các hoa văn ba chiều trong acrylic, đó là một chất cách điện, hay điện môi, nghĩa là nó có thể giữ điện tích mà dòng điện bình thường không chạy qua được. Trước tiên, đặt acrylic trước một chùm electron tốc độ cao phát ra từ một máy gia tốc electron. Electron đâm xuyên vào acrylic và được trữ lại bên trong. Vì acrylic là chất cách điện, nên các electron lúc này bị bẫy lại (hãy nghĩ tới một tổ ong bắp cày dại đang cố phá vỡ một nhà tù acrylic). Tuy nhiên, có một điểm tại đó suất căng điện lớn hơn sức bền điện môi của acrylic, và một số đoạn thật sự bất ngờ trở nên dẫn điện [bị đánh thủng]. Người ta có thể kích cho electron thoát ra bằng cách xuyên một đầu nhọn kim loại vào acrylic. Khi đó, một số liên kết hóa học giữ các phân tử acrylic với nhau bị phá vỡ. Trong một phần nhỏ của một giây, các kênh dẫn điện hình thành bên trong acrylic khi điện tích thoát ra khỏi acrylic, làm tan chảy vật liệu dọc theo đường truyền. Kĩ sư điện Bert Hickman ngờ rằng các vết nứt li ti này lan truyền nhanh hơn tốc độ âm thanh bên trong acrylic.

Cây điện Lichtenberg là các fractal, biểu hiện các cấu trúc phân nhánh giống y hệt nó khi phóng to lên nhiều lần. Thật vậy, hình ảnh phóng điện kiểu cây dương xỉ này thật sự có thể lan tỏa đến cấp độ phân tử. Các nhà nghiên cứu đã phát triển các mô hình toán học và vật lí cho quá trình tạo ra các hoa văn hình cây, đó là niềm yêu thích của các nhà vật lí bởi vì các mô hình như vậy có thể tóm bắt những đặc điểm thiết yếu của sự hình thành hoa văn ở nhiều hiện tượng vật lí đa dạng. Các hoa văn như thế cũng có thể có các ứng dụng trong y khoa. Ví dụ, các nhà nghiên cứu tại Đại học Texas A&M tin rằng các hoa văn hình lông chim này có thể dùng làm khuôn mẫu để nuôi cấy mô mạch máu trong các cơ quan nhân tạo.

Cây điện Lichtenberg

Cây điện Lichtenberg của Bert Hickman ở acrylic, được tạo ra bằng cách chiếu xạ chùm electron, sau đó là sự phóng điện thủ công. Điện thế nội của mẫu trước khi phóng điện ước tính vào khoảng 2 triệu volt.

XEM THÊM. Con diều của Ben Franklin (1752), Cuộn Tesla (1891), Thang Jacob (1931), Tiếng nổ Siêu thanh (1947).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí
Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com