250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 55)

Hiệu ứng giọt đen

1761

Torbern Olof Bergman (1735-1784), James Cook (1728-1779)

Albert Einstein từng nói rằng điều khó hiểu nhất ở thế giới đó là nó có thể hiểu được. Thật vậy, có vẻ như chúng ta sống trong một vũ trụ có thể được mô tả hoặc lấy gần đúng bằng những biểu thức toán học thu gọn và những định luật vật lí. Dù là những cái lạ lùng nhất của các hiện tượng thiên văn vật lí cũng thường được giải thích bởi các nhà khoa học và các định luật khoa học, mặc dù có thể mất nhiều năm để đưa đến một lời giải thích thấu đáo. Hiệu ứng giọt đen (black drop effect – BDE) bí ẩn ám chỉ hình dạng biểu kiến mà Kim tinh mượn lấy lúc nó đi qua phía trước Mặt Trời khi quan sát từ Trái Đất. Đặc biệt, Kim tinh có vẻ mượn hình dạng giọt nước mắt đen nhìn như “chạm vào” rìa phía trong của Mặt Trời. Phần thuôn, dài của giọt nước mắt trông như dây rốn khiến các nhà vật lí ngày xưa không thể xác định thời điểm chính xác Kim tinh đi qua phía trước Mặt Trời.

Mô tả cụ thể đầu tiên về BDE xuất hiện vào năm 1761, khi nhà khoa học Thụy Điển Torbern Bergman mô tả BDE dưới dạng một “dải buộc” nối với bóng đổ của Kim tinh trên rìa tối của Mặt Trời. Nhiều nhà khoa học cung cấp những báo cáo tương tự trong các năm sau đó. Ví dụ, nhà thám hiểm người Anh James Cook đã tiến hành quan sát BDE trong sự kiện đi qua năm 1769 của Kim tinh.

Hiệu ứng giọt đen

Nhà thám hiểm người Anh James Cook đã quan sát Hiệu ứng Giọt Đen trong lần đi qua năm 1769 của Kim tinh, như được miêu tả trong ảnh phác họa này của nhà thiên văn Australia Henry Chamberlain Russell (1836-1907).

Ngày nay, các nhà vật lí vẫn tiếp tục cật vấn về nguyên nhân chính xác cho BDE. Các nhà thiên văn Jay M. Pasachoff, Glenn Schneider, và Leon Golub đề xuất nó là “một kế hợp gồm các hiệu ứng thiết bị và các hiệu ứng trong chừng mực nào đó trong khí quyển của Trái Đất, Kim tinh, và Mặt Trời.” Trong lần đi qua của Kim tinh năm 2004, một số nhà quan sát đã thấy BDE trong khi một số khác thì không. Nhà báo David Shiga viết, “Vậy nên ‘hiệu ứng giọt đen’ trong thế kỉ 21 vẫn bí ẩn y như hồi thế kỉ 19. Có lẽ người ta sẽ tiếp tục cãi nhau chuyện cái gì tạo nên giọt đen ‘thật sự’… Và vẫn phải chờ xem liệu các điều kiện cho sự xuất hiện giọt đen có được ấn định dứt khoát khi các nhà quan sát so sánh các ghi chép… trong lần đi qua tiếp theo…”

Hiệu ứng giọt đen

Kim tinh đi qua Mặt Trời vào năm 2004, biểu hiện hiệu ứng giọt đen.

XEM THÊM. Khám phá Vành sao Thổ (1610), Đo Hệ Mặt Trời (1672), Khám phá Hải Vương tinh (1846), Lục quang tuyến (1882).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí
Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 60)
11/11/2019
Định luật Coulomb về Tĩnh điện 1785 Charles-Augustin Coulomb (1736–1806) “Chúng ta gọi ngọn lửa của đám mây đen ấy là
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 59)
11/11/2019
Lỗ đen 1783 John Michell (1724-1793), Karl Schwarzschild (1873-1916), John Archibald Wheeler (1911-2008), Stephen William Hawking (1942-2018) Các nhà
Chuyển động của các hành tinh đặt ra giới hạn mới lên khối lượng graviton
11/11/2019
Có thể dùng chuyển động của các hành tinh để đưa ra ước tính tốt nhất cho giới hạn trên của khối lượng graviton – một
Đi tìm nguồn gốc của khái niệm du hành thời gian
10/11/2019
Giấc mơ du hành xuyên thời gian vốn đã xưa cũ và ở đâu cũng có. Thế nhưng niềm hứng khởi của con người đối với sự du
Thorium decahydride siêu dẫn ở 161 K
09/11/2019
Một nhóm nhà khoa học, dưới sự chỉ đạo của Artem Oganov ở Skoltech và Viện Vật lí và Công nghệ Moscow, và Ivan Troyan ở Viện
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 92)
09/11/2019
Các kiểu máy tính lượng tử Các nhà vật lí đang phát triển máy tính lượng tử không kì vọng chế tạo được ngay một mẫu
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 91)
09/11/2019
Điện toán lượng tử Máy tính lượng tử hứa hẹn làm thay đổi thế giới theo những cách mà chúng ta không thể hình dung nổi.
Định luật Coulomb về tĩnh điện (Phần 2)
08/11/2019
Charles-Augustin de Coulomb (1736–1806), nhà vật lí Pháp nổi tiếng với định luật mô tả lực tương tác giữa hai điện tích

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com