250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 45)

Đo Hệ Mặt Trời

1672

Giovanni Domenico Cassini (1625–1712)

Trước khi nhà thiên văn Giovanni Cassini tiến hành thí nghiệm xác định kích cỡ của Hệ Mặt Trời vào năm 1672, đã có một số lí thuyết khá lạ lùng được lan truyền rộng rãi. Aristarchus xứ Samos vào năm 280 tCN nói rằng Mặt Trời chỉ ở cách Trái Đất xa gấp 20 lần Mặt Trăng. Một số nhà khoa học vào thời Cassini đề xuất rằng các vì sao chỉ ở xa vài ba triệu dặm. Trong khi đó ở Paris, Cassini gửi nhà thiên văn Jean Richer đến thành phố Cayenne ở bờ biển đông bắc Nam Mĩ. Cassini và Richer cùng tiến hành các phép đo đồng thời về vị trí góc của sao Hỏa trên nền sao ở xa. Sử dụng các phương pháp hình học đơn giản (xem mục từ “Thị sai sao”), và biết khoảng cách giữa Paris và Caynne, Cassini tính được khoảng cách giữa Trái Đất và sao Hỏa. Một khi thu được khoảng cách này, ông áp dụng Định luật 3 Kepler để tính khoảng cách giữa sao Hỏa và Mặt Trời (xem “Các định luật Kepler về chuyển động hành tinh”). Kết hợp hai mẩu thông tin này, Cassini tính được khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trời vào khoảng 87 triệu dặm (140 triệu km), chỉ nhỏ hơn bảy phần trăm so với khoảng cách trung bình thực tế. Tác giả Kendall Haven viết, “Các khám phá về khoảng cách của Cassini có nghĩa là vũ trụ đã rộng lớn hơn hàng triệu lần so với bất kì ai từng mơ tưởng.” Lưu ý rằng việc tiến hành các phép đo trực tiếp về Mặt Trời sẽ rất khó khăn nếu không liều lĩnh nhìn thẳng vào nó.

Cassini trở nên nổi tiếng vì nhiều khám phá khác. Ví dụ, ông phát hiện bốn vệ tinh của sao Thổ và tìm thấy khe trống lớn trong các vành sao Thổ, ngày nay chúng ta gọi đó là Khe Cassini để tôn vinh ông. Thú vị làm sao, ông là trong những nhà khoa học đầu tiên nghi ngờ đúng đắn rằng ánh sáng lan truyền ở một tốc độ hữu hạn, song không không hề công bố bằng chứng của ông cho lí thuyết này bởi vì, theo Kendall Haven, “Ông là một người rất mộ đạo và tin rằng ánh sáng là thuộc về Chúa. Do đó ánh sáng phải là hoàn hảo và vô hạn, và không bị hạn chế bởi một tốc độ lan truyền hữu hạn nào hết.”

Kể từ thời Cassini, quan niệm của chúng ta về Hệ Mặt Trời đã trưởng thành dần, với việc khám phá, chẳng hạn, Thiên Vương tinh (1781), Hải Vương tinh (1846), Pluto (1930), và Eris (2005).

Cassini đã tính được khoảng cách từ Trái Đất đến sao Hỏa, rồi tính ra khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời. Ở đây là một so sánh kích cỡ giữa sao Hỏa và Trái Đất; đường kính sao Hỏa xấp xỉ một nửa của Trái Đất.

XEM THÊM. Eratosthenes đo Trái Đất (240 tCN), Vũ trụ Nhật tâm (1543), Mysterium Cosmographicum (1596), Các Định luật Kepler về Chuyển động Hành tinh (1609), Khám phá Vành sao Thổ (1610), Định luật Bode về Khoảng cách Hành tinh (1766), Thị sai Sao (1838), Thí nghiệm Michelson-Morley (1887), Quả cầu Dyson (1960).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Mở rộng săn tìm neutrino tại Nam Cực
14/01/2020
Đợt nâng cấp sắp tới cho detector IceCube sẽ đem lại những nhận thức sâu sắc hơn về các neutrino. Nằm sâu dưới lòng đất
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 82)
14/01/2020
Thallium Thành viên bền nặng nhất của nhóm 13 là một nguyên tố hóa học nữa được đặt tên theo màu sắc quang phổ nổi bật
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 81)
14/01/2020
Vàng Mặc dù vàng không phải nguyên tố hiếm nhất hay đắt nhất, nhưng giá trị của nó ít ba chìm bảy nổi hơn các kim loại
Toán học cấp tốc (Phần 6)
11/01/2020
Số hữu tỉ Số hữu tỉ là các số có thể biểu diễn bằng cách chia một số nguyên cho một số nguyên khác khác không. Như
Toán học cấp tốc (Phần 5)
11/01/2020
Các kiểu số Các con số có thể được chia loại thành các kiểu số có chung những tính chất nhất định. Có nhiều cách đưa
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 56)
09/01/2020
NHỮNG TÊN LỬA ĐẦU TIÊN TRONG CHIẾN TRANH Thế chiến II không những chứng kiến động cơ phản lực đầu tiên, mà tên lửa
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 55)
09/01/2020
KHÔNG CHIẾN TẠI ANH QUỐC Không bao lâu sau khi Pháp bị bao vây, Đức chuyển sự chú ý sang Anh, và xảy ra hai tháng sau đó là một
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 76)
06/01/2020
Hiệu ứng Nhà kính 1824 Joseph Fourier (1768–1830), Svante August Arrhenius (1859–1927), John Tyndall (1820–1893) “Bất chấp mọi tin tức

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com