250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 42)

Định luật chất khí Boyle

1662

Robert Boyle (1627-1691)

“Marge, sao thế em?” Homer Simpson hỏi khi để ý thấy cơn đau của bà vợ trên máy bay. “Em đói không? Khó thở à? Đó là bọc khí hả? Nó là bọc khí phải không em?” Có lẽ Định luật Boyle sẽ khiến Homer cảm thấy hiểu biết thêm một chút. Vào năm 1662, nhà hóa học và nhà vật lí người Ireland Robert Boyle đã nghiên cứu mối liên hệ giữa áp suất P và thể tích V của một chất khí trong một bình chứa giữ một nhiệt độ không đổi. Boyle quan sát thấy tích của áp suất và thể tích gần như không đổi: P × V= C.

Một ống bơm xe đạp bơm tay đem lại một ví dụ thô về Định luật Boyle. Khi bạn đè piston xuống, bạn làm giảm thể tích bên trong ống bơm, làm tăng áp suất và ép không khí đi vào ruột xe. Một quả bong bong thổi căng ở mực nước biển sẽ dãn ra khi nó bay lên cao trong khí quyển và chịu áp suất giảm. Tương tự, khi chúng ta hít vào, xương sườn nâng lên và cơ hoành co lại, làm tăng thể tích phổi và làm giảm áp suất để không khí tràn vào trong phổi. Hiểu theo nghĩa nào đó, Định luật Boyle giúp chúng ta sống với mỗi nhịp thở của mình.

Định luật Boyle chính xác nhất đối với khí lí tưởng, chất khí gồm những hạt y hệt nhau có thể tích không đáng kể, không có lực tương tác phân tử, và với các nguyên tử hoặc phân tử va chạm đàn hồi với thành bình chứa. Các khí thực tuân theo Định luật Boyle ở áp suất đủ thấp, và với các mục đích thực tế, sự gần đúng trên thường là chính xác.

Thợ lặn bình khí nén học về Định luật Boyle vì nó giúp giải thích cái xảy ra lúc trồi lên và hụp xuống tương ứng với phổi, mặt nạ, và dụng cụ điều khiển nổi (BCD). Ví dụ, khi người ta lặn xuống, áp suất tăng lên, làm cho mọi thể tích không khí co lại. Thợ lặn để ý thấy BCD của họ có vẻ xẹp xuống, và khoang phía sau tai bị ép. Để cân bằng khoang tai, không khí phải tràn qua ống Eustachian của thợ lặn để bù cho sự giảm thể tích không khí.

Nhận thấy các kết quả của ông có thể giải thích được nếu như toàn bộ các chất khí đều được làm bằng những hạt nhỏ tí hon, Boyle đã cố gắng thiết lập một lí thuyết tiểu thể vạn vật của hóa học. Trong tác phẩm Nhà hóa học Đa nghi của ông vào năm 1661, Boyle đã vạch trần lí thuyết Aristotle về bốn nguyên tố (đất, không khí, lửa, và nước) và phát triển khái niệm các hạt sơ cấp liên kết thành các tiểu thể.

Thợ lặn khí nén

Thợ lặn khí nén phải biết về Định luật Boyle. Nếu thợ lặn duy trì nhịp thở của họ trong lúc đi lên sau khi thở không khí nén, thì không khí trong phổi của họ sẽ dãn ra vì áp suất nước xung quanh giảm, điều này có khả năng làm tổn thương phổi.

XEM THÊM. Định luật Chất khí Charles (1787), Định luật Chất khí Henry (1803), Định luật Chất khí Avogadro (1811), Thuyết Động học Phân tử (1859).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Kỉ lục mới về gia tốc electron: Từ zero lên 7,8 GeV trên 8 inch
23/10/2019
Để tìm hiểu bản chất của vũ trụ, các nhà khoa học phải chế tạo các máy va chạm hạt làm gia tốc electron và hạt phản
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 56)
22/10/2019
Định luật Bode về khoảng cách hành tinh 1766 Johann Elert Bode (1747–1826), Johann Daniel Titius (1729–1796) Định luật Bode, còn gọi
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 55)
22/10/2019
Hiệu ứng giọt đen 1761 Torbern Olof Bergman (1735-1784), James Cook (1728-1779) Albert Einstein từng nói rằng điều khó hiểu nhất ở
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 28)
22/10/2019
HAI CÁCH ĐỂ SỐ HOÁ TÂM TRÍ Thực ra có hai phương án tiếp cận riêng biệt để số hóa bộ não con người. Đầu tiên là Dự
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 27)
22/10/2019
MỘT QUAN ĐIỂM KHÁC VỀ SỰ BẤT TỬ Adaline có thể hối hận về món quà bất tử, và có lẽ cô ấy không đơn độc, nhưng
Thời gian là gì? (Phần 2)
21/10/2019
Vậy thì hãy nói đi: Thời gian là gì? Hãy nói một chút về lũ chồn sương. Để nắm rõ hơn cách các nhà vật lí nghĩ về
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 86)
16/10/2019
Chất siêu chảy Khi những chất lỏng nhất định, ví dụ helium lỏng, khi được làm lạnh xuống chỉ bằng vài độ trên không
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 85)
16/10/2019
Định tuổi bằng phóng xạ Là một ứng dụng tài tình của hiện tượng lượng tử phóng xạ, phép định tuổi bằng phóng xạ

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com