250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 22)

Đại bác

1132

Niccolò Fontana Tartaglia (1500–1557), Han Shizhong (1089–1151)


Đại bác, thường dùng thuốc súng bắn ra những quả đạn nặng, đã hướng các trí tuệ lỗi lạc nhất châu Âu tập trung vào những câu hỏi về lực và các định luật chuyển động. “Rốt cuộc chính tác động của thuốc súng lên khoa học, chứ không phải chiến sự, mới có sức ảnh hưởng lớn nhất trong việc mang tới Kỉ nguyên Máy móc,” nhà sử học J. D. Bernal viết. “Thuốc súng và đại bác không những làm nổ tung thế giới trung đại về mặt kinh tế và chính trị; chúng còn là lực lượng chính trong việc phá hủy hệ thống ý thức hệ của nó.” Tác giả Jack Kelley nhận xét, “Các tay súng và các nhà triết học tự nhiên đều muốn biết: Điều gì xảy ra với đạn pháo sau khi nó rời khỏi nòng súng? Cuộc tìm kiếm một lời đáp dứt khoát đã tiêu tốn bốn trăm năm và đòi hỏi sự ra đời của những lĩnh vực khoa học hoàn toàn mới.

Việc sử dụng được ghi chép đầu tiên về pháo thuốc súng trong chiến tranh là trận đánh chiếm một đô thành vào năm 1132 ở Phúc Kiến, Trung Quốc, dưới quyền chỉ huy của tướng Trung Hoa Hàn Thế Trung. Vào thời Trung Cổ, đại bác dần được tiêu chuẩn hóa và hiệu quả hơn trong việc chống lại binh lính và các công sự. Về sau, đại bác đã làm thay đổi cục diện chiến tranh trên biển. Vào thời Nội Chiến Hoa Kì, pháo bắn trái phá đã có tầm tác dụng trên 1,1 dặm (1,8 km), và vào Thế Chiến I, đại bác gây ra phần lớn thương vong trong tham chiến.

Vào thế kỉ mười sáu, người ta nhận thấy thuốc súng tạo ra một khối lớn chất khí nóng tác dụng áp suất lên đạn pháo. Kĩ sư Italia Niccolò Tartaglia đã hỗ trợ các tay súng trong việc xác định rằng góc nghiêng 45 độ cao cho đạn pháo tầm bay xa lớn nhất (ngày nay chúng ta biết đó chỉ là một gần đúng thôi, do các tác dụng của lực cản của không khí nữa). Các nghiên cứu lí thuyết của Galileo chỉ ra rằng trọng lực liên tục làm tăng tốc độ rơi của một quả đạn pháo, tạo ra một quỹ đạo lí tưởng hóa ở dạng một đường cong parabol, mỗi quả đạn pháo sẽ đi theo quỹ đạo như thế bất kể khối lượng hay góc bắn ban đầu của nó. Mặc dù sức cản của không khí và các yếu tố khác giữ một vai trò phức tạp trong việc bắn đạn pháo, song đại bác đã “khiến người ta tập trung nghiên cứu khoa học trên thực tế,” Kelley viết, “nó đã khắc phục được sai sót lâu nay và đặt nền tảng cho một thời đại mới.”

Một khẩu đại bác trung cổ

Một khẩu đại bác trung cổ trên pháo đài Citadel ở Gozo, Malta

XEM THÊM. Atlatl (30.000 tCN), Nỏ chữ thập (341 tCN), Máy bắn đá (1200), Phương trình tên lửa Tsiolkovsky (1903), Lúm bóng golf (1905).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Trung tâm từ trường của Ngân Hà
20/06/2019
Từ trường ở vùng trung tâm thiên hà Ngân Hà (Milky Way) của chúng ta trông như thế nào? Để trả lời câu hỏi này, đài quan
NGC 4676: Đôi Chuột Mờ Sương
20/06/2019
Hai thiên hà mờ sương này đang hút lấy nhau. Gọi là The Mice (Song Tý) vì chúng đều có đuôi dài, mỗi thiên hà xoắn ốc lớn
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 8)
20/06/2019
ĐỊNH NGHĨA CHO Ý THỨC Tôi đã lấy chút ít mảnh nhỏ từ các mô tả trước đây về ý thức trong các lĩnh vực thần kinh và
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 7)
20/06/2019
AI CHỊU TRÁCH NHIỆM? Một người đã dành nhiều thời gian và thực hiện nhiều nghiên cứu để hiểu được vấn đề của tiềm
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 58)
19/06/2019
Sao quark Các sao neutron được chống đỡ kháng lại lực hấp dẫn bởi một lực gọi là áp lực suy thoái neutron. Tính chất
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 57)
18/06/2019
Cái chết của các sao Các nhà thiên văn tìm kiếm các vụ nổ siêu tân tinh để đo tốc độ dãn nở của Vũ trụ, bởi vì những
Nam châm siêu dẫn lập kỉ lục 45,5 tesla
17/06/2019
Các nhà khoa học vừa chế tạo được nam châm siêu dẫn mạnh nhất thế giới, có khả năng tạo ra cảm ứng từ mạnh kỉ lục
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 26)
17/06/2019
SỰ RA ĐỜI CỦA CÁC SAO Các sao từ đâu mà có? Câu chuyện cơ bản là giống nhau với đa số sao, kể cả câu chuyện mà chúng ta

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com