250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 20)

Bánh răng

50

Hero (hay Heron) xứ Alexandria (khoảng 10 – khoảng 70 sCN)


 

Các bánh răng quay tròn, cùng với răng cưa xen kẽ của chúng, giữ một vai trò thiết yếu trong lịch sử công nghệ. Cơ cấu bánh răng không những quan trọng cho việc tăng moment lực tác dụng, mà còn hữu ích cho việc thay đổi tốc độ và hướng của lực. Một trong những chiếc máy cổ xưa nhất là một bánh xe thợ gốm, và các bánh răng nguyên thủy đi cùng với những loại bánh xe này có lẽ đã tồn tại trong hàng nghìn năm. Vào thế kỉ thứ tư tCN, Aristotle đã viết về các bánh xe sử dụng lực ma sát giữa các bề mặt trơn nhẵn để truyền chuyển động. Được chế tạo vào khoảng năm 125 tCN, Cơ cấu Antikythera sử dụng các bánh xe răng cưa để tính toán vị trí thiên thể. Một trong những tài liệu được ghi chép xưa nhất về bánh xe răng cưa là của Hero xứ Alexandria, khoảng năm 50 sCN. Theo thời gian, các bánh răng từng giữ vai trò thiết yếu trong các cối xay, đồng hồ, xe đạp, ô tô, máy giặt, và máy khoan. Vì chúng hữu ích như thế trong việc khuếch đại lực, nên các kĩ sư ngày xưa đã dùng chúng để nâng các tải xây dựng nặng. Tính chất làm thay đổi tốc độ của hệ thống bánh răng được đưa vào sử dụng khi các máy dệt cổ xưa được vận hành bởi chuyển động của ngựa hoặc nước. Tốc độ quay của các bộ cấp động lực này thường không hiệu quả, nên người ta dùng một bộ bánh răng bằng gỗ để làm tăng tốc độ sản xuất dệt.

Khi hai bánh răng ăn khớp với nhau, tỉ số tốc độ quay s1/s2 đơn giản là nghịch đảo tỉ số của số răng cưa n trên hai bánh răng: s1/s2 = n2/n1. Như vậy, một bánh răng nhỏ sẽ quay nhanh hơn bánh răng lớn khớp với nó. Tỉ số moment quay có một liên hệ ngược lại. Bánh răng lớn chịu moment quay lớn hơn, và moment quay lớn hơn nghĩa là vận tốc nhỏ hơn. Điều này có ích, chẳng hạn, đối với các chìa vít điện, trong đó động cơ có thể tạo ra một lượng moment quay ở tốc độ cao, nhưng chúng ta muốn có một tốc độ cấp ra ngoài thấp với moment quay tăng lên.

Trong số những bánh răng đơn giản nhất là bánh răng trụ tròn, với răng của chúng được cắt thẳng. Ở bánh răng xoắn ốc thì các răng được bố trí nghiêng góc để có ưu điểm quay mượt hơn và êm hơn và thường có moment quay lớn hơn.

Bánh răng

Bánh răng giữ vai trò quan trọng trong lịch sử. Cơ cấu bánh răng có thể làm tăng lực hay moment lực tác dụng và còn hữu ích trong việc làm thay đổi tốc độ và hướng của lực.

XEM THÊM. Ròng rọc (230 tCN), Cơ cấu Antikythera (125 tCN), Động cơ phản lực của Hero (50).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 51)
14/12/2019
RADAR Radar là một công nghệ khác sử dụng bức xạ điện từ, và, như chúng ta sẽ thấy trong chương 16, nó giữ một vai trò
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 50)
14/12/2019
Chương 14 CÁC TIA VÔ HÌNH Sự phát triển và sử dụng radio và radar trong chiến tranh Bức xạ điện từ đã giữ một vai trò
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 70)
13/12/2019
Các vạch phổ Fraunhofer 1814 Joseph von Fraunhofer (1787–1826) Mỗi quang phổ thường thể hiện sự biến thiên cường độ bức xạ
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 69)
13/12/2019
Định luật Chất khí Avogadro 1811 Amedeo Avogadro (1776-1856)   Định luật Avogadro, mang tên nhà vật lí Italy Amedeo Avogadro,
[ebook] Vật Lí Lượng Tử Cấp Tốc
13/12/2019
Mời các bạn tải về tập sách mới được dịch bởi Thư Viện Vật Lý: Tên sách: Vật Lí Lượng Tử Cấp Tốc Tác giả:
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 22)
13/12/2019
Khám phá tia vũ trụ Với phát minh ống chân không, các nhà khoa học được trang bị một cách đơn giản hóa hệ thống vật chất
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 21)
13/12/2019
Neutron Sau đó, vào năm 1932, James Chadwick (1891–1974) nắm lấy các kết quả thí nghiệm tiến hành ở Đức và Pháp. Walther Bothe và
‘Hạt X17’ có khả năng mang lực thứ năm của tự nhiên
12/12/2019
Vũ trụ của chúng ta bị chi phối bởi bốn lực cơ bản. Ít nhất thì đó là cái các nhà vật lí lâu nay vẫn nghĩ. Tuy nhiên, nay

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com