250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 16)

Ròng rọc

230 tCN

Archimedes (khoảng 287 tCN – khoảng 212 tCN)


 

Ròng rọc là một cơ chế thường gồm một bánh xe và một trục quay. Một sợi dây vắt qua bánh xe sao cho ròng rọc có thể làm đổi hướng của lực tác dụng, chẳng hạn, khi giúp một người hay một chiếc máy nâng hoặc kéo một vật nặng. Ròng rọc còn giúp di chuyển tải trọng dễ dàng hơn vì nó làm giảm lực tác dụng cần thiết.

Ròng rọc có lẽ đã ra đời từ thời tiền sử khi ai đó vắt một sợi dây qua một cành cây chắn ngang và dùng nó để nâng một vật nặng. Tác giả Kendall Haven viết, “Vào năm 3000 tCN, các ròng rọc với bánh xe xẻ rãnh như thế (để cho dây không trượt ra ngoài) đã có ở Ai Cập và Syria. Nhà toán học và nhà phát minh Hi Lạp Archimedes được ghi nhận đã phát minh ra ròng rọc ghép vào khoảng năm 230 tCN… trong đó một số bánh xe và dây kết hợp nhau nâng một vật lên… gấp nhiều lần sức nâng của một người. Các hệ thống pa-lăng hiện đại là các ví dụ của ròng rọc ghép.”

Các ròng rọc trông vẻ như thần kì ở chỗ chúng có thể làm giảm bề rộng và độ bền của sợi dây cần thiết, và lực cần thiết, để nâng các vật nặng. Thật vậy, theo các truyền thuyết và tác phẩm của nhà sử học Hi Lạp Plutarch, Archimedes có lẽ đã sử dụng một ròng rọc ghép để giúp di chuyển những con thuyền to nặng với nỗ lực tối thiểu. Tất nhiên, chẳng có quy luật thiên nhiên nào bị vi phạm. Công, được định nghĩa bằng lực nhân với quãng đường dịch chuyển, vẫn như cũ – các ròng rọc cho phép người ta kéo bằng lực nhẹ hơn nhưng với quãng kéo dài hơn. Trên thực tế, thêm nhiều ròng rọc làm tăng lực ma sát trượt, và, do đó, một hệ ròng rọc có thể giảm hiệu quả sau một số lần sử dụng nhất định. Khi thực hiện tính toán ước tính nỗ lực cần thiết để sử dụng một hệ ròng rọc, các kĩ sư thường giả định rằng ròng rọc và dây nối rất nhẹ so với trọng lượng được di chuyển. Xuyên suốt lịch sử, các hệ thống pa-lăng đặc biệt thông dụng ở các thuyền buồm, nơi không phải lúc nào cũng có sẵn sức kéo có máy hỗ trợ.

Cận cảnh một hệ ròng rọc

Cận cảnh một hệ ròng rọc trên một du thuyền kiểu cổ. Các sợi dây trong ròng rọc di chuyển trên các bánh xe sao cho ròng rọc có thể làm đổi hướng của lực tác dụng và khiến việc di chuyển tải trọng trở nên nhẹ nhàng hơn.

XEM THÊM. Atlatl (30.000 tCN), Nỏ chữ thập (341 tCN), Con lắc Foucault (1851).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 84)
28/01/2020
Astatine Trên lí thuyết, mọi nguyên tố lên tới số nguyên tử 94 có mặt trong thiên nhiên. Tuy nhiên, những nguyên tố nhất
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 83)
28/01/2020
Bismuth Những người thợ mỏ ngày xưa đặt cho bismuth tên gọi tectum argenti, phản ánh niềm tin của họ rằng khoáng chất bản
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 40)
26/01/2020
VƯỢT RA NGOÀI GIỚI HẠN CỦA LHC LHC đã tạo ra nhiều tiêu đề nóng, bao gồm cả việc khám phá ra boson Higgs vốn rất rất khó
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 39)
26/01/2020
CHUYỂN ĐỔI SANG LOẠI III Cuối cùng, một nền văn minh loại II có thể làm cạn kiệt sức mạnh của không chỉ ngôi sao nhà của
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 78)
23/01/2020
Định luật Ampère về điện từ 1825 André-Marie Ampère (1775-1836), Hans Christian Ørsted (1777-1851) Vào năm 1825, nhà vật lí Pháp
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 77)
23/01/2020
Động cơ Carnot 1824 Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796-1832)   Phần nhiều công trình ban đầu về nhiệt động lực học –
Mở rộng săn tìm neutrino tại Nam Cực
14/01/2020
Đợt nâng cấp sắp tới cho detector IceCube sẽ đem lại những nhận thức sâu sắc hơn về các neutrino. Nằm sâu dưới lòng đất
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 82)
14/01/2020
Thallium Thành viên bền nặng nhất của nhóm 13 là một nguyên tố hóa học nữa được đặt tên theo màu sắc quang phổ nổi bật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com