250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 16)

Ròng rọc

230 tCN

Archimedes (khoảng 287 tCN – khoảng 212 tCN)


 

Ròng rọc là một cơ chế thường gồm một bánh xe và một trục quay. Một sợi dây vắt qua bánh xe sao cho ròng rọc có thể làm đổi hướng của lực tác dụng, chẳng hạn, khi giúp một người hay một chiếc máy nâng hoặc kéo một vật nặng. Ròng rọc còn giúp di chuyển tải trọng dễ dàng hơn vì nó làm giảm lực tác dụng cần thiết.

Ròng rọc có lẽ đã ra đời từ thời tiền sử khi ai đó vắt một sợi dây qua một cành cây chắn ngang và dùng nó để nâng một vật nặng. Tác giả Kendall Haven viết, “Vào năm 3000 tCN, các ròng rọc với bánh xe xẻ rãnh như thế (để cho dây không trượt ra ngoài) đã có ở Ai Cập và Syria. Nhà toán học và nhà phát minh Hi Lạp Archimedes được ghi nhận đã phát minh ra ròng rọc ghép vào khoảng năm 230 tCN… trong đó một số bánh xe và dây kết hợp nhau nâng một vật lên… gấp nhiều lần sức nâng của một người. Các hệ thống pa-lăng hiện đại là các ví dụ của ròng rọc ghép.”

Các ròng rọc trông vẻ như thần kì ở chỗ chúng có thể làm giảm bề rộng và độ bền của sợi dây cần thiết, và lực cần thiết, để nâng các vật nặng. Thật vậy, theo các truyền thuyết và tác phẩm của nhà sử học Hi Lạp Plutarch, Archimedes có lẽ đã sử dụng một ròng rọc ghép để giúp di chuyển những con thuyền to nặng với nỗ lực tối thiểu. Tất nhiên, chẳng có quy luật thiên nhiên nào bị vi phạm. Công, được định nghĩa bằng lực nhân với quãng đường dịch chuyển, vẫn như cũ – các ròng rọc cho phép người ta kéo bằng lực nhẹ hơn nhưng với quãng kéo dài hơn. Trên thực tế, thêm nhiều ròng rọc làm tăng lực ma sát trượt, và, do đó, một hệ ròng rọc có thể giảm hiệu quả sau một số lần sử dụng nhất định. Khi thực hiện tính toán ước tính nỗ lực cần thiết để sử dụng một hệ ròng rọc, các kĩ sư thường giả định rằng ròng rọc và dây nối rất nhẹ so với trọng lượng được di chuyển. Xuyên suốt lịch sử, các hệ thống pa-lăng đặc biệt thông dụng ở các thuyền buồm, nơi không phải lúc nào cũng có sẵn sức kéo có máy hỗ trợ.

Cận cảnh một hệ ròng rọc

Cận cảnh một hệ ròng rọc trên một du thuyền kiểu cổ. Các sợi dây trong ròng rọc di chuyển trên các bánh xe sao cho ròng rọc có thể làm đổi hướng của lực tác dụng và khiến việc di chuyển tải trọng trở nên nhẹ nhàng hơn.

XEM THÊM. Atlatl (30.000 tCN), Nỏ chữ thập (341 tCN), Con lắc Foucault (1851).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Thiên hà M106
22/06/2019
Nổi bật trong bức ảnh cảnh quan vũ trụ này là thiên hà xoắn ốc lớn, đẹp rạng ngời, Messier 106. Góc nhìn rộng gần hai
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 40)
21/06/2019
Năng lượng ion hóa Năng lượng ion hóa là năng lượng cần thiết để loại bỏ một electron ra khỏi một nguyên tử cô lập trong
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 39)
21/06/2019
Điểm nóng chảy và điểm sôi Điểm nóng chảy và điểm sôi là nhiệt độ tại đó các chất biến đổi trạng thái – tương
Trung tâm từ trường của Ngân Hà
20/06/2019
Từ trường ở vùng trung tâm thiên hà Ngân Hà (Milky Way) của chúng ta trông như thế nào? Để trả lời câu hỏi này, đài quan
NGC 4676: Đôi Chuột Mờ Sương
20/06/2019
Hai thiên hà mờ sương này đang hút lấy nhau. Gọi là The Mice (Song Tý) vì chúng đều có đuôi dài, mỗi thiên hà xoắn ốc lớn
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 8)
20/06/2019
ĐỊNH NGHĨA CHO Ý THỨC Tôi đã lấy chút ít mảnh nhỏ từ các mô tả trước đây về ý thức trong các lĩnh vực thần kinh và
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 7)
20/06/2019
AI CHỊU TRÁCH NHIỆM? Một người đã dành nhiều thời gian và thực hiện nhiều nghiên cứu để hiểu được vấn đề của tiềm
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 58)
19/06/2019
Sao quark Các sao neutron được chống đỡ kháng lại lực hấp dẫn bởi một lực gọi là áp lực suy thoái neutron. Tính chất

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com