250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 14)

Đai ốc Archimedes

250 tCN

Archimedes (khoảng 287 tCN – khoảng 212 tCN), Marcus Vitruvius Pollio (khoảng 87 tCN – khoảng 15 tCN)


 

Archimedes, nhà hình học Hi Lạp cổ đại, thường được xem là nhà toán học vĩ đại nhất và nhà khoa học của thời cổ đại, và là một trong bốn nhà toán học vĩ đại nhất từng tại thế - cùng với Isaac Newton, Leonhard Euler, và Carl Friedrich Gauss.

Phát minh đai ốc dẫn nước, hay đai ốc Archimedes, dẫn nước lên tưới tiêu hoa màu được cho là của Archimedes, theo nhà lịch sử Hi Lạp Diodorus Siculus vào thế kỉ thứ nhất trước Công nguyên. Kĩ sư La Mã Vitruvius đã phác họa một mô tả chi tiết về sự vận hành của nó để nâng nước lên, đòi hỏi các cánh xoắn ốc đan xen nhau. Để nâng nước lên, đầu dưới của đai ốc dìm trong hồ, sau tác dụng quay đai ốc nâng nước từ hồ lên một cao độ lớn hơn. Có lẽ Archimedes còn thiết kế một cái bơm xoắn ốc, một dụng cụ kiểu vặn nút chai dùng để tháo nước khỏi đáy của một con thuyền lớn. Đai ốc Archimedes vẫn được sử dụng ngày nay ở các xã hội không tiếp cận được với công nghệ tiến bộ và nó hoạt động tốt ngay cả khi nước chứa đầy cặn. Nó cũng có khuynh hướng giảm thiểu tác hại đối với sự sống thủy sinh. Các dụng cụ hiện đại kiểu đai ốc Archimedes được dùng để bơm nước cống ở các nhà máy xử lí nước.

Tác giả Heather Hassan viết, “Một số nông dân Ai Cập vẫn đang sử dụng đai ốc Archimedes để tươi tiêu đồng ruộng của họ. Nó có kích cỡ đa dạng từ một phần tư inch đến 12 feet đường kính (0,6 cm đến 3,7 m). Đai ốc Archimedes còn được sử dụng ở Hà Lan, cũng như các nước khác, nơi người ta muốn tháo rút lượng nước không mong muốn ra khỏi mặt đất.

Bên cạnh đó, còn có các ví dụ hiện đại hấp dẫn. Bảy đai ốc Archimedes được sử dụng để bơm nước bẩn trong một nhà máy xử lí nước ở Memphis, Tennessee. Mỗi đai ốc này có đường kính 96 inch (2,44 m) và có thể nâng 19.900 gallon (khoảng 75.000 lít) mỗi phút. Theo nhà toán học Chris Rorres, một đai ốc Archimedes đường kính bằng cục tẩy bút được dùng trong hệ thống trợ tim Hemopump duy trì lưu thông máu khi suy tim, phẫu thuật bắc cầu mạch vành, và các thủ tục phẫu thuật khác.

Đai ốc Archimedes

Đai ốc Archimedes, trích từ Từ điển bách khoa Chambers, 1875

XEM THÊM. Siphon (250 tCN), Nguyên lí Archimedes về Sự nổi (250 tCN)

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 32)
13/11/2019
12. TÌM KIẾM SỰ SỐNG NGOÀI TRÁI ĐẤT Một ngày nọ, người ngoài hành tinh đến. Họ đến từ những vùng đất xa xôi mà chưa
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 31)
13/11/2019
HẬU NHÂN LOÀI TRONG TƯƠNG LAI? Những ủng hộ chủ nghĩa biến đổi nhân loài tin rằng khi chúng ta gặp gỡ nền văn minh tiên
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 60)
11/11/2019
Định luật Coulomb về Tĩnh điện 1785 Charles-Augustin Coulomb (1736–1806) “Chúng ta gọi ngọn lửa của đám mây đen ấy là
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 59)
11/11/2019
Lỗ đen 1783 John Michell (1724-1793), Karl Schwarzschild (1873-1916), John Archibald Wheeler (1911-2008), Stephen William Hawking (1942-2018) Các nhà
Chuyển động của các hành tinh đặt ra giới hạn mới lên khối lượng graviton
11/11/2019
Có thể dùng chuyển động của các hành tinh để đưa ra ước tính tốt nhất cho giới hạn trên của khối lượng graviton – một
Đi tìm nguồn gốc của khái niệm du hành thời gian
10/11/2019
Giấc mơ du hành xuyên thời gian vốn đã xưa cũ và ở đâu cũng có. Thế nhưng niềm hứng khởi của con người đối với sự du
Thorium decahydride siêu dẫn ở 161 K
09/11/2019
Một nhóm nhà khoa học, dưới sự chỉ đạo của Artem Oganov ở Skoltech và Viện Vật lí và Công nghệ Moscow, và Ivan Troyan ở Viện
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 92)
09/11/2019
Các kiểu máy tính lượng tử Các nhà vật lí đang phát triển máy tính lượng tử không kì vọng chế tạo được ngay một mẫu

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com