250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 14)

Đai ốc Archimedes

250 tCN

Archimedes (khoảng 287 tCN – khoảng 212 tCN), Marcus Vitruvius Pollio (khoảng 87 tCN – khoảng 15 tCN)


 

Archimedes, nhà hình học Hi Lạp cổ đại, thường được xem là nhà toán học vĩ đại nhất và nhà khoa học của thời cổ đại, và là một trong bốn nhà toán học vĩ đại nhất từng tại thế - cùng với Isaac Newton, Leonhard Euler, và Carl Friedrich Gauss.

Phát minh đai ốc dẫn nước, hay đai ốc Archimedes, dẫn nước lên tưới tiêu hoa màu được cho là của Archimedes, theo nhà lịch sử Hi Lạp Diodorus Siculus vào thế kỉ thứ nhất trước Công nguyên. Kĩ sư La Mã Vitruvius đã phác họa một mô tả chi tiết về sự vận hành của nó để nâng nước lên, đòi hỏi các cánh xoắn ốc đan xen nhau. Để nâng nước lên, đầu dưới của đai ốc dìm trong hồ, sau tác dụng quay đai ốc nâng nước từ hồ lên một cao độ lớn hơn. Có lẽ Archimedes còn thiết kế một cái bơm xoắn ốc, một dụng cụ kiểu vặn nút chai dùng để tháo nước khỏi đáy của một con thuyền lớn. Đai ốc Archimedes vẫn được sử dụng ngày nay ở các xã hội không tiếp cận được với công nghệ tiến bộ và nó hoạt động tốt ngay cả khi nước chứa đầy cặn. Nó cũng có khuynh hướng giảm thiểu tác hại đối với sự sống thủy sinh. Các dụng cụ hiện đại kiểu đai ốc Archimedes được dùng để bơm nước cống ở các nhà máy xử lí nước.

Tác giả Heather Hassan viết, “Một số nông dân Ai Cập vẫn đang sử dụng đai ốc Archimedes để tươi tiêu đồng ruộng của họ. Nó có kích cỡ đa dạng từ một phần tư inch đến 12 feet đường kính (0,6 cm đến 3,7 m). Đai ốc Archimedes còn được sử dụng ở Hà Lan, cũng như các nước khác, nơi người ta muốn tháo rút lượng nước không mong muốn ra khỏi mặt đất.

Bên cạnh đó, còn có các ví dụ hiện đại hấp dẫn. Bảy đai ốc Archimedes được sử dụng để bơm nước bẩn trong một nhà máy xử lí nước ở Memphis, Tennessee. Mỗi đai ốc này có đường kính 96 inch (2,44 m) và có thể nâng 19.900 gallon (khoảng 75.000 lít) mỗi phút. Theo nhà toán học Chris Rorres, một đai ốc Archimedes đường kính bằng cục tẩy bút được dùng trong hệ thống trợ tim Hemopump duy trì lưu thông máu khi suy tim, phẫu thuật bắc cầu mạch vành, và các thủ tục phẫu thuật khác.

Đai ốc Archimedes

Đai ốc Archimedes, trích từ Từ điển bách khoa Chambers, 1875

XEM THÊM. Siphon (250 tCN), Nguyên lí Archimedes về Sự nổi (250 tCN)

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 26)
16/04/2019
Chưng cất không khí lỏng Phương pháp điều chế các phần khác nhau của không khí được gọi là chưng cất phân đoạn. Mỗi
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 25)
16/04/2019
Sự điện phân Thập niên gặt hái được nhiều thành tựu hơn hết thảy đối với các khám phá nguyên tố là 1800-10, khi các
3 câu hỏi lớn mà hình ảnh lỗ đen không trả lời được
13/04/2019
Một mạng lưới gồm các kính thiên văn vô tuyến trên khắp thế giới đã tạo ra được hình ảnh cận cảnh đầu tiên của cái
9 sự thật về lỗ đen có thể bạn chưa biết
12/04/2019
Thử hỏi trong vũ trụ còn thứ gì kì lạ hơn các lỗ đen? Những con quái vật hấp dẫn, lạ lùng này không những làm bẻ cong
Loại vật chất mới tồn tại đồng thời ở thể rắn và thể lỏng
12/04/2019
Một loại vật chất mới có thể vừa ở thể rắn vừa ở thể lỏng. Trong trạng thái chuỗi-nóng chảy này, các lớp tan chảy
Hình ảnh trực tiếp đầu tiên của một lỗ đen
11/04/2019
Bằng chứng tận mắt đầu tiên của một lỗ đen và “cái bóng” của nó đã được công bố vào hôm 10 tháng Tư vừa qua bởi
Thiên văn vật lí cho người bận rộn – Neil DeGrasse Tyson (Phần 3)
10/04/2019
Chương 3 HÃY SÁNG LÊN NÀO Sau vụ nổ lớn, chương trình nghị sự chính của vũ trụ là dãn nở, làm loãng dần mật độ năng
Ảnh chụp đầu tiên của lỗ đen sẽ được công bố trong tuần này
10/04/2019
Bạn sẽ thấy gì nếu nhìn thẳng vào trái tim tăm tối của thiên hà của chúng ta? Chúng ta sắp trả lời được câu hỏi này.

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com