250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 7)

Vì kèo

2500 tCN


Vì kèo là những cấu trúc thường gồm một vài đơn vị hình tam giác làm bằng những miếng kim loại hoặc gỗ thẳng nối lại bằng khớp, hoặc mấu. Nếu toàn bộ các đơn vị của vì kèo nằm trong một mặt phẳng, thì vì kèo đó được gọi là vì kèo phẳng. Trong hàng thế kỉ, các cấu trúc vì kèo đã cho phép những người thợ dựng lên những cấu trúc cứng cáp bằng một cách tiết kiệm, cả về chi phí và sử dụng vật liệu. Giàn khung rắn chắc của vì kèo cho phép nó vươn ra những khoảng cách lớn.

Hình dạng tam giác đặc biệt hữu ích bởi vì hình tam giác là hình dạng duy nhất không thể chịu sự thay đổi về hình dạng nếu không có sự thay đổi về độ dài một cạnh. Điều này có nghĩa là một giàn khung hình tam giác gồm những thanh rầm rắn chắc xiết chặt tại các khớp nối tĩnh không thể bị biến dạng. (Ví dụ, một hình vuông, trên nguyên tắc, có thể chuyển thành dạng hình thoi, nếu các khớp nối trượt bất ngờ.) Một ưu điểm nữa của vì kèo là sự cân bằng của nó thường dự đoán được bằng cách giả sử rằng các thanh rầm chủ yếu chịu tác dụng của lực kéo và lực nén và những lực này tác dụng tại các khớp nối. Nếu một lực có xu hướng làm giãn một thanh rầm, thì nó là lực kéo. Nếu lực có xu hướng làm thu ngắn thanh rầm, thì nó là lực nén. Vì các khớp nối của vì kèo là đứng yên, nên tổng tất cả các lực tại mỗi khớp bằng không.

Vì kèo gỗ được sử dụng trong các căn nhà trên hồ thời xưa vào Thời kì Đồ đồng Sớm, khoảng năm 2500 tCN. Người La Mã sử dụng vì kèo gỗ để xây cầu. Vào thế kỉ mười chín, vì kèo gỗ được sử dụng rộng rãi trong các cây cầu có mái che ở Mĩ, và vô số bằng sáng chế được cấp cho những cấu hình vì kèo đa dạng. Chiếc cầu vì kèo sắt đầu tiên ở nước Mĩ là Cầu Frankfort bắc qua Kênh đào Erie, được xây dựng vào năm 1840, và chiếc cầu vì kèo thép đầu tiên bắc qua sông Missouri vào năm 1879. Sau Nội Chiến, những chiếc cầu đường sắt vì kèo kim loại là phổ biến, vì chúng đem lại sự cân bằng tốt hơn các cầu treo khi chịu tải trọng của những đoàn tàu nặng nề đang di chuyển.

Vì kèo

Trong hàng thế kỉ, các cấu trúc vì kèo hình tam giác đã cho phép những người thợ dựng lên những công trình rắn chắc, hiệu quả về chi phí.

XEM THÊM. Mái vòm (1850 tCN, Rầm chữ I (1844), Tensegrity (1948), Tháp nghiêng Lire (1955).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Màu nào xuất hiện đầu tiên trong vũ trụ?
24/10/2019
Vũ trụ đắm chìm trong một biển ánh sáng, từ ánh bập bùng màu trắng-xanh của các sao trẻ đến ánh le lói màu đỏ đậm của
Kỉ lục mới về gia tốc electron: Từ zero lên 7,8 GeV trên 8 inch
23/10/2019
Để tìm hiểu bản chất của vũ trụ, các nhà khoa học phải chế tạo các máy va chạm hạt làm gia tốc electron và hạt phản
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 56)
22/10/2019
Định luật Bode về khoảng cách hành tinh 1766 Johann Elert Bode (1747–1826), Johann Daniel Titius (1729–1796) Định luật Bode, còn gọi
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 55)
22/10/2019
Hiệu ứng giọt đen 1761 Torbern Olof Bergman (1735-1784), James Cook (1728-1779) Albert Einstein từng nói rằng điều khó hiểu nhất ở
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 28)
22/10/2019
HAI CÁCH ĐỂ SỐ HOÁ TÂM TRÍ Thực ra có hai phương án tiếp cận riêng biệt để số hóa bộ não con người. Đầu tiên là Dự
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 27)
22/10/2019
MỘT QUAN ĐIỂM KHÁC VỀ SỰ BẤT TỬ Adaline có thể hối hận về món quà bất tử, và có lẽ cô ấy không đơn độc, nhưng
Thời gian là gì? (Phần 2)
21/10/2019
Vậy thì hãy nói đi: Thời gian là gì? Hãy nói một chút về lũ chồn sương. Để nắm rõ hơn cách các nhà vật lí nghĩ về
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 86)
16/10/2019
Chất siêu chảy Khi những chất lỏng nhất định, ví dụ helium lỏng, khi được làm lạnh xuống chỉ bằng vài độ trên không

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com