250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 4)

Atlatl

30.000 năm tCN


Ở nhiều nơi trên thế giới, các nền văn hóa cổ xưa đã tìm thấy nền vật lí giết chóc qua việc sử dụng một dụng cụ khéo léo gọi là atlatl (cây ném lao). Dụng cụ này na ná như một thanh gỗ hay một bản gỗ với một cái khớp hay một cái móc ở một đầu, nó sử dụng lực đòn bẫy và các nguyên lí vật lí đơn giản khác cho phép người sử dụng phóng một mũi tên lớn vào mục tiêu ở cự li rất xa (hơn 328 feet (100 mét)) và tốc độ vượt quá 92 dặm/giờ (150 km/h). Hiểu theo nghĩa nào đó, atlatl hoạt động như một đoạn cánh tay nối dài.

 

Một cái alatl 27.000 năm tuổi làm bằng gạc tuần lộc đã được tìm thấy ở Pháp. Người Da đỏ bản địa đã sử dụng dụng cụ này cách nay 12.000 năm. Thổ dân Úc châu gọi dụng cụ này là woomera. Người miền Đông Phi và người Alaska bản địa cũng sử dụng các dụng cụ giống atlatl. Người Maya và người Aztec (thật ra, chính họ gọi nó là atlatl) là fan hâm mộ của các dụng cụ, và người Aztec đã gây bất ngờ cho các nhà chinh phạt người Tây Ban Nha khi họ sử dụng atlatl chọc thủng hoàn toàn các tấm áo giáp. Thợ săn thời tiền sử có thể sử dụng atlatl để giết những động vật cỡ lớn như voi ma mút.

Ngày nay, Hiệp hội Atlatl Thế giới bảo trợ cho các cuộc thi cấp quốc gia lẫn quốc tế nhằm thu hút các kĩ sư, thợ săn, và mọi người quan tâm tìm hiểu các bí ẩn của công nghệ thời tiền sử.

Một phiên bản khác của atlatk na ná một cái gậy dài hai chân, mặc dù nó đã trải qua sự phát triển công nghệ trong hàng nghìn năm trời. Một mũi lao (dài bốn đến sáu feet, hay khoảng 1,5 mét) lắp khớp vào cái móc phía sau atlatl và ban đầu canh song song với bản gỗ. Người sử dụng atlatl phóng cái lao đi với động tác quét cánh tay và cổ tay, tương tự như cú giao bóng tennis.

Khi atlatl phát triển, người sử dụng phát hiện thấy những bản atlatl uốn dẻo có thể dự trữ và giải phóng năng lượng hiệu quả (giống như người thợ lặn trên tấm ván lặn), và những vật nặng nhỏ bằng đá được thêm vào dụng cụ. Mục đích của những gia trọng này khiến người ta cãi nhau trong nhiều năm trời. Nhiều người cảm thấy các gia trọng làm tăng thêm mức ổn định và khoảng cách cho cú ném bằng cách điều chỉnh thời gian và tính linh hoạt. Cũng có khả năng các vật nặng ấy làm giảm âm thanh để cú ném ít gây chú ý hơn.

Atlatl

Hình vẽ trích từ Sách chép tay Fejérváry-Mayer Aztec tìm thấy ở miền trung Mexico, miêu tả một vị thần cầm ba mũi tên và một cái atlatl. Sách chép tay này có niên đại trước thời Hernán Cortés phá hủy thủ phủ Tenochtitlan của người Aztec vào năm 1521.

XEM THÊM. Nỏ chữ thập (341 tCN), Máy bắn đá (1200), Vết roi Siêu thanh (1927).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Nam châm siêu dẫn lập kỉ lục 45,5 tesla
17/06/2019
Các nhà khoa học vừa chế tạo được nam châm siêu dẫn mạnh nhất thế giới, có khả năng tạo ra cảm ứng từ mạnh kỉ lục
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 26)
17/06/2019
SỰ RA ĐỜI CỦA CÁC SAO Các sao từ đâu mà có? Câu chuyện cơ bản là giống nhau với đa số sao, kể cả câu chuyện mà chúng ta
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 25)
17/06/2019
Chương 5 SỰ RA ĐỜI VÀ CUỘC ĐỜI CỦA CÁC SAO Rất, rất nhiều ngôi sao khác… vô số không thể tin nổi luôn. - Galileo
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 26)
15/06/2019
Đồng hồ cát 1336 Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Tác giả người Pháp Jules Renard (1864-1910) từng viết rằng, “Tình yêu tựa như
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 25)
15/06/2019
Giải thích cầu vồng 1304 Abu Ali al-Hasan ibn al-Haytham (965–1039), Kamal al-Din al-Farisi (1267–khoảng 1320), Theodoric xứ Freiberg
Stephen Hawking đúng: Nghiên cứu mới cho thấy lỗ đen có thể bốc hơi
14/06/2019
Vào năm 1974, Stephen Hawking đã đưa ra một trong những dự đoán nổi tiếng nhất của ông: các lỗ đen cuối cùng sẽ bốc hơi
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 40)
13/06/2019
TÀU NGẦM Những tàu ngầm đầu tiên cũng đi vào hoạt động trong thời Nội Chiến. Thật ra, chiếc tàu ngầm đầu tiên đã
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 39)
13/06/2019
CƠ SỞ VẬT LÍ CỦA CHÂN VỊT Các chân vịt thời ấy có hai hoặc ba cánh quạt gắn với một trục quay. Khi chân vịt quay, nó

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com