250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 4)

Atlatl

30.000 năm tCN


Ở nhiều nơi trên thế giới, các nền văn hóa cổ xưa đã tìm thấy nền vật lí giết chóc qua việc sử dụng một dụng cụ khéo léo gọi là atlatl (cây ném lao). Dụng cụ này na ná như một thanh gỗ hay một bản gỗ với một cái khớp hay một cái móc ở một đầu, nó sử dụng lực đòn bẫy và các nguyên lí vật lí đơn giản khác cho phép người sử dụng phóng một mũi tên lớn vào mục tiêu ở cự li rất xa (hơn 328 feet (100 mét)) và tốc độ vượt quá 92 dặm/giờ (150 km/h). Hiểu theo nghĩa nào đó, atlatl hoạt động như một đoạn cánh tay nối dài.

 

Một cái alatl 27.000 năm tuổi làm bằng gạc tuần lộc đã được tìm thấy ở Pháp. Người Da đỏ bản địa đã sử dụng dụng cụ này cách nay 12.000 năm. Thổ dân Úc châu gọi dụng cụ này là woomera. Người miền Đông Phi và người Alaska bản địa cũng sử dụng các dụng cụ giống atlatl. Người Maya và người Aztec (thật ra, chính họ gọi nó là atlatl) là fan hâm mộ của các dụng cụ, và người Aztec đã gây bất ngờ cho các nhà chinh phạt người Tây Ban Nha khi họ sử dụng atlatl chọc thủng hoàn toàn các tấm áo giáp. Thợ săn thời tiền sử có thể sử dụng atlatl để giết những động vật cỡ lớn như voi ma mút.

Ngày nay, Hiệp hội Atlatl Thế giới bảo trợ cho các cuộc thi cấp quốc gia lẫn quốc tế nhằm thu hút các kĩ sư, thợ săn, và mọi người quan tâm tìm hiểu các bí ẩn của công nghệ thời tiền sử.

Một phiên bản khác của atlatk na ná một cái gậy dài hai chân, mặc dù nó đã trải qua sự phát triển công nghệ trong hàng nghìn năm trời. Một mũi lao (dài bốn đến sáu feet, hay khoảng 1,5 mét) lắp khớp vào cái móc phía sau atlatl và ban đầu canh song song với bản gỗ. Người sử dụng atlatl phóng cái lao đi với động tác quét cánh tay và cổ tay, tương tự như cú giao bóng tennis.

Khi atlatl phát triển, người sử dụng phát hiện thấy những bản atlatl uốn dẻo có thể dự trữ và giải phóng năng lượng hiệu quả (giống như người thợ lặn trên tấm ván lặn), và những vật nặng nhỏ bằng đá được thêm vào dụng cụ. Mục đích của những gia trọng này khiến người ta cãi nhau trong nhiều năm trời. Nhiều người cảm thấy các gia trọng làm tăng thêm mức ổn định và khoảng cách cho cú ném bằng cách điều chỉnh thời gian và tính linh hoạt. Cũng có khả năng các vật nặng ấy làm giảm âm thanh để cú ném ít gây chú ý hơn.

Atlatl

Hình vẽ trích từ Sách chép tay Fejérváry-Mayer Aztec tìm thấy ở miền trung Mexico, miêu tả một vị thần cầm ba mũi tên và một cái atlatl. Sách chép tay này có niên đại trước thời Hernán Cortés phá hủy thủ phủ Tenochtitlan của người Aztec vào năm 1521.

XEM THÊM. Nỏ chữ thập (341 tCN), Máy bắn đá (1200), Vết roi Siêu thanh (1927).

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí | Clifford A. Pickover
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 33)
23/02/2019
Dịch chuyển Lamb Vào thập niên 1930, các nhà vật lí nhận thấy các phép đo về năng lượng liên kết của các electron trong
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 28)
23/02/2019
MỘT KỈ NGUYÊN MỚI CỦA KHÁM PHÁ: ISAAC NEWTON Trong Cuộc chiến Ba Mươi Năm chỉ có vài ba tiến bộ vật lí học diễn ra ở châu
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 27)
23/02/2019
CUỘC CHIẾN BA MƯƠI NĂM Khi đại bác và súng cầm tay được cải tiến, chúng trở nên sát thương hơn, và do đó mọi thứ sớm
Thêm một cột mốc mới về siêu dẫn nhiệt độ cao
17/02/2019
Các nhà vật lí Đức cho biết họ vừa đạt tới một cột mốc siêu dẫn mới. Theo bài báo của họ, họ đã thu được dòng
Bảng tuần hoàn hóa học tròn 150 tuổi (Phần 2)
17/02/2019
Thách thức phía trước Như vậy, bảng tuần hoàn của Mendeleev là lần đầu tiên một sơ đồ phân loại hóa học được sử
Bảng tuần hoàn hóa học tròn 150 tuổi (Phần 1)
17/02/2019
Có hàng nghìn phiên bản khác nhau của bảng tuần hoàn đã được người ta sáng tạo ra kể từ khi Dmitri Mendeleev phác họa nó
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 13)
13/02/2019
Thuật giả kim Các triết gia Hi Lạp ít hứng thú với các vấn đề thực tiễn, thế nhưng một nhánh kĩ thuật hóa học đã ra
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 12)
13/02/2019
Thuyết nguyên tử Triết gia Hi Lạp Leucippus có lẽ là người đầu tiên nêu ra ý tưởng rằng thế giới được làm bằng những

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com