Nhà vật lí hạt nhân Otto Frisch từng suýt chết vì Lady Godiva

Otto Frisch giành giải Nobel vì nêu ra được cơ chế phân hạch. Có lẽ ông là người cuối cùng đánh giá thấp sự phân hạch. Vì thế mà ông suýt mất mạng vì một thiết bị thử nghiệm phân hạch ông đặt tên là Lady Godiva.

Trên bước đường tị nạn ở châu Âu trước sự bùng nổ của Đảng quốc xã Đức, Otto Frisch đã tính được rằng uranium-235 có thể tham gia vào một phản ứng dây chuyền, dẫn tới sự phát bức xạ dữ dội và một vụ nổ. Ông giành giải Nobel với công trình nghiên cứu chứng minh rằng một neutron do một nguyên tử uranium phát ra có thể làm vỡ một nguyên tử uranium khác, làm nó phân chia và tiếp tục giải phóng thêm neutron, rồi những neutron này lại làm phân chia những nguyên tử khác. Nghiên cứu của ông về sự phân hạch cuối cùng đã đưa ông đến New Mexico tham gia Dự án Manhattan. Tại đó, ông suýt mất mạng vì công trình sáng tạo của mình.

Các khoanh uranium luôn phát ra neutron, và uranium đã làm giàu còn phát nhiều neutron hơn nữa. Quá nhiều khoanh uranium đặt chung với nhau có thể kích hoạt phản ứng theo kiểu riêng của chúng. Dự án Manhattan phải nghiên cứu chính xác thì một phản ứng diễn ra tới hạn như thế nào, và vì thế Frisch đã thiết kế dụng cụ Lady Godiva.

Ông đặt một số khoanh uranium chung thành một chồng, với một cái lỗ xuyên qua một phần nhất định của nó. Một thỏi uranium được thả qua cái lỗ, làm tăng tổng lượng phản ứng, và làm cho toàn bộ dụng cụ bốc lửa. Lúc thỏi uranium chạy tới hết đầu kia của lỗ thì phản ứng dừng lại. Nó được gọi là Lady Godiva vì nó không được che chắn. (Nàng Godiva khỏa thân mà chẳng quan tâm cả thế giới đang nhìn vào.) Che chắn sẽ làm các neutron phản xạ trở lại dụng cụ và làm tăng tốc độ phản ứng.

Frisch cho chạy thí nghiệm thật cẩn thận, luôn dõi mắt nhìn vào ngọn đèn sẽ bùng lên tích tắc mỗi khi lượng neutron phát tăng lên. Tuy nhiên, một ngày nọ, ông không nghe rõ người đứng bên cạnh đang nói gì với ông. Ông nghiêng người để nghe cho rõ hơn. Động tác này làm chắn mất Lady Godiva, và dụng cụ không phản ứng tốt nữa. Liếc mắt nhìn, Frisch thấy ngọn đèn, nó nhấp nháy trong suốt thí nghiệm, đang sáng đều lên. Ông chạy tới, lấy nhanh một số khoanh uranium trong chồng thí nghiệm ra khỏi máy và đặt lên sàn nhà. Thế là ngọn đèn tắt.

Áo sơ mi trắng của Frisch, và nước trong cơ thể ông, làm các neutron phản xạ trở lại dụng cụ, kích hoạt chuỗi phản ứng. Sau này, Frisch phát hiện rằng ông đã bị nhiễm xạ khá nhiều trong lúc nghiêng người và ngó đèn báo. Một số nhà khoa học thuộc Dự án Manhattan tính được rằng nếu Frisch ở lại đó thêm vài giây nữa thôi là lượng nhiễm xạ đủ để khiến ông thiệt mạng. Sau lần đó, không ai bén mảng đến gần Lady Godiva nữa. Đặc biệt không nên là khi bạn đang mặc áo sơ mi trắng.

Theo io9.com

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com