Những con số làm nên vũ trụ - Phần 72

Vương quốc tinh vân

Tuy nhiên, vấn đề vẫn chưa được làm sáng tỏ là vị trí của các tinh vân. Đã có một nỗ lực nghiêm túc nhằm giải quyết vấn đề đó vào năm 1920 khi mà trong một cuộc tranh luận kinh điển tại cuộc họp của Viện hàn lâm Khoa học Quốc gia, Shapley đã cự cãi với nhà thiên văn Heber Curtis về quy mô của vũ trụ. Hai người tranh cãi không những chống đối nhau, mà phong cách cũng trái ngược, Shapley thì thẳng thắn, vụng về, còn Curtis thì lịch thiệp theo kiểu quý tộc. Shapley giữ quan điểm cho rằng Dải Ngân hà cấu tạo nên toàn bộ vũ trụ, còn Curtis giữ quan điểm cho rằng một số tinh vân nằm bên ngoài Dải Ngân hà. Tôi ước gì cuộc tranh cãi này diễn ra trong thời đại của mình để có thể ghi video lại, vì chắc chắn là rất hào hứng. Nhưng trận cãi vã thê thảm đó khiến Albert Einstein chán ngấy. Quá nản nên ông quay sang nhận xét với một thính giả khác, “Tôi vừa có một lí thuyết mới của sự bất diệt.” Cuộc tranh cãi Lớn, như sau này nó được gọi, đã kết thúc hòa nhau, và cả Shapley lẫn Curtis không ai chứng minh được quan điểm của mình. Shapley phải đương đầu với nhiệm vụ khó khăn là chứng minh phản chứng, rằng không có tinh vân nào nằm ngoài Dải Ngân hà, còn Curtis, người có quan điểm dễ chứng minh hơn, thì lại thiếu số liệu.

Lời kết luận cho vấn đề trên sẽ thuộc về người anh hùng của chương này, Edwin Hubble, một nhân vật bất diệt và là một trong những nhà thiên văn học lớn của thế kỉ hai mươi. Cao ráo, điển trai, một vận động viên có thành tích, một học giả Rhodes, một người lính trong quân đội Mĩ hồi Thế chiến thứ nhất, Hubble vào làm ở Đài thiên văn Núi Wilson ở California vào năm 1919. Sau đó, Hubble cưới cô Grace Burke, một phụ nữ xinh đẹp là con gái của một ông chủ nhà băng giàu có. Nhân loại đã có vài tỉ người và xác suất phải có một vài người may mắn như thế. Và Edwin Hubble chắc chắn là một nhân vật may mắn trong số đó.

Hubble nổi tiếng với hai thành tựu chính, thứ nhất là dàn xếp được Cuộc tranh cãi Lớn. Trong năm 1922 và 1923, Hubble đã phát hiện ra vài sao biến quang Cepheid trong cái khi ấy gọi là tinh vân Andromeda. Sử dụng phương pháp của Hertzsprung và định luật chu kì-độ trưng, rõ ràng khoảng cách đến những ngôi sao này lớn hơn rất nhiều kích cỡ của Dải Ngân hà, và vì thế Andromeda phải là một tập hợp sao nằm bên ngoài Dải Ngân hà. Như vậy, tinh vân Andromeda bây giờ được gọi là thiên hà Andromeda, và nghiên cứu của Hubble và những người sau đó cho thấy rằng vũ trụ bao gồm hàng tỉ thiên hà giống như vậy. Hubble còn thực hiện khám phá với lòng khoan dung hơn Shapley nữa; Hubble có nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của mối liên hệ chu kì-độ trưng và vai trò của Leavitt trong việc khám phá ra nó, và cảm thấy rằng Leavitt đáng ra nên được trao giải Nobel vì khám phá ấy.

Tuy nhiên, chuẩn đo sao biến quang Cepheid, giống như chuẩn đo thị sai, có những hạn chế, và Hubble và các đồng sự của ông sẽ phải chờ một khám phá quan trọng khác nữa của thế kỉ hai mươi mới chỉ ra được vũ trụ thật ra to lớn như thế nào.

 

 

Những con số làm nên vũ trụ
James D. Stein
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

 

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com