Những con số làm nên vũ trụ

Bài viết

Những con số làm nên vũ trụ - Phần 43

Viết bởi Trần Nghiêm Thứ sáu, 20 Tháng 7 2012 15:37 9.9/10 - 519 lượt đọc

Cơ học thống kê

Boltzmann là người rất ủng hộ thuyết nguyên tử. Từ tầm nhìn của thế kỉ hai mươi mốt, điều này nghe có chút như là có người ủng hộ thuyết nhật tâm do Copernicus tán thành đầu tiên; đó là lí thuyết cấu tạo của vật chất. Tuy nhiên, vào thời đại Boltzmann, thuyết nguyên tử - và bản thân Boltzmann – đang chịu sự tấn công liên tục từ một số nhà vật lí rất có uy tín; chính việc lúc nào cũng phòng thủ có lẽ là một trong những nguyên nhân khiến Boltzmann bị suy sụp tinh thần.

Nếu như bạn tin, như Boltzmann đã tin, vào giá trị của thuyết nguyên tử, và bạn biết, như Boltzmann đã biết, số Avogadro lớn bao nhiêu, bạn sẽ nhận ra rằng sự mô tả một lít khí tưởng dưới dạng một tập hợp gồm chừng 10²³phân tử - 10²³ vật thể riêng lẻ - là hoàn toàn không thể. Ngay cả việc lần theo đường đi của một phân tử trong mớ hỗn loạn này cũng là hoàn toàn không thể. Boltzmann là một trong những người có công đóng góp chính cho cơ học thống kê, một ngành mang cái tên thích đáng áp dụng toán học thống kê cho cơ học của hành trạng của phân tử khí.

Người ta không thể mô tả hoạt động kinh tế của nước Mĩ bằng cách cố sức mô tả hoạt động kinh tế của từng cá nhân. Có quá nhiều số liệu. Tuy nhiên, chúng ta có thể tạo ra một phân bố cho mọi biến kinh tế quan trọng, ví dụ như bao nhiêu phần trăm người có thu nhập hàng năm từ 50.000 đến 75.000 USD, vân vân. Đây là một mô tả không hoàn chỉnh, nhưng nó đáp ứng được nhiều mục đích. Điều tương tự có thể thực hiện với các phân tử trong một chai chất khí, với nhiều mục đích thực tế, việc biết phân bố vị trí và vận tốc của các phân tử, ví dụ như bao nhiêu phần trăm đang chuyển động từ 30 đến 35 cm/s, sẽ đủ để mô tả hệ. Đây là cách tiếp cận của cơ học thống kê, và trong giai đoạn cuối thế kỉ mười chín, cách tiếp cận này đã ghi được nhiều thành tựu. Một trong số chúng là sự khám phá ra hằng số Boltzmann, hằng số liên hệ năng lượng của từng hạt với nhiệt độ của cả vật.

Những con số làm nên vũ trụ
James D. Stein
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Tags:

Bài liên quan

Bài đọc nhiều

Thêm ý kiến của bạn

Các bài khác

	Googol & Google 18/05/2013 Googol là một thuật ngữ toán học mô tả một lượng khổng lồ. Nó không phải là một phát âm không chuẩn của tên gọi của
	10 nhà vật lí đi tiên phong 17/05/2013 Từ vật lí hạ nguyên tử cho đến vũ trụ học, dưới đây là 10 nhà vật lí tiên phong đã khai sinh ra những hướng đi mới trong
	Niels Bohr và thuyết nguyên tử 17/05/2013 Niels Bohr là một trong những nhà khoa học lỗi lạc nhất của vật lí hiện đại, ông nổi tiếng với những đóng góp quan trọng
	8 điều nên biết về xe điện 16/05/2013 Trong vòng vài tuần tới, chiếc xe điện có ổ cắm sạc thứ 100.000 sẽ được bán ở nước Mĩ. Nhưng cho đến nay, xe điện vẫn
	Thêm một hàng mới cho bảng tuần hoàn hóa học 16/05/2013 Hồi năm ngoái, các nhà khoa học ở Đức đã bắt đầu tiến hành tạo ra nguyên tố nặng nhất được biết trong vũ trụ: nguyên
	Terrella và cực quang trong phòng thí nghiệm 15/05/2013 Đây là ảnh chụp cực quang được mô phỏng trên một cái terrella. Terrella không gì hơn là một nam châm được khắc thành một
	Nhân Trái đất quay không đồng bộ với phần còn lại của hành tinh chúng ta 15/05/2013 Mọi người chúng ta đều biết rằng Trái đất đang quay dưới chân chúng ta, nhưng một nghiên cứu mới từ trường Đại học
	Lần đầu tiên tìm thấy hành tinh ngoại nhờ Einstein 15/05/2013 Do sự tương đối mờ nhạt của chúng so với ngôi sao bố mẹ của chúng, đa số những hành tinh ngoại (exoplanet) được biết đã