Dãy Balmer – Johann Jakob Balmer (1825–1898), Thụy Sĩ

Dãy Balmer là tên gọi của một tập hợp các vạch phổ Balmer là các vạch trong quang phổ hydro tạo ra bởi các chuyển tiếp giữa mức n = 2 và các mức cao hơn 2, hoặc là phát xạ, hoặc là hấp thụ, trong đó n là kí hiệu số lượng tử chính.

alt

Johann Jakob Balmer sinh ra ở Thụy Sĩ, học đại học ở Thụy Sĩ và ở Đức. Ông lấy bằng cử nhân toán học ở trường đại học Basel vào năm 1849 và sinh sống ở đó trong phần còn lại của đời ông. Ông bắt đầu sự nghiệp giảng dạy tại một trường nữ sinh và không có bất kì đóng góp thật sự nào cho lĩnh vực toán học cho đến khi 60 tuổi. Năm 1885, ông nghĩ ra một công thức khá đơn giản mô tả bước sóng cho các vạch phổ hydro. Điều này mang lại một khái niệm khái quát hóa cho các vạch phổ Balmer và dãy Balmer. Công thức trên hạn chế với các vạch phổ của nguyên tử hydro nhưng sau này được mở rộng để bao gồm cả các vạch phổ cho mọi nguyên tố.

Công thức Balmer là

alt

Trong đó λ là bước sóng, h là một hằng số có giá trị 3,6456.10-7 m hay 364,56 nm, n = 2 và m là một số nguyên lớn hơn 2.

Balmer nghĩ ra công thức trên bằng cách thu thập bằng chứng theo lối kinh nghiệm và vì thế không thể nào giải thích tại sao công thức của ông lại đúng. (Đây là do sự thiếu kiến thức của ông và các nhà khoa học khác về cấu trúc của nguyên tử vào thời điểm ấy trong lịch sử) Sau này, vào năm 1888, Johannes Rydberg đã khái quát hóa công thức Balmer để sử dụng nó cho mọi chuyển tiếp đối với nguyên tử hydro. Bốn chuyển tiếp chính của hydro dựa trên các số lượng tử chính của electron trong nguyên tử hydro. Bước sóng và kí tự Hi Lạp đi cùng với các màu sắc khác nhau của quang phổ đó là

λ = α, tại 656 nm, phát ra ánh sáng đỏ

λ = β, tại 486 nm, phát ra ánh sáng lam-lục

λ = γ, tại 434 nm, phát ra ánh sáng tím

λ = δ, tại 410 nm, phát ra ánh sáng tím đậm

Dãy Balmer quan trọng trong lĩnh vực thiên văn học vì nhiều ngôi sao trong vũ trụ tỏ ra dồi dào hydro. Ánh sáng sao có thể biểu hiện dưới dạng các vạch hấp thụ hoặc phát xạ trong quang phổ tùy thuộc vào tuổi của ngôi sao. Như vậy, dãy Balmer hỗ trợ xác định tuổi của các ngôi sao, vì các ngôi sao trẻ chủ yếu gồm hydro, và các ngôi sao già thì đã sử dụng gần hết hydro của chúng cho quá trình nhiệt hạch và đi đến một tỉ lệ cao hơn của các nguyên tố nặng hơn, do đó chúng không còn sáng rỡ nữa.

Theo Encyclopedia of Scientific Principles, Laws and Theories, Volume 1

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com