Các đại lượng điện và Định luật Ohm (Phần 3)

2-5. Tốc độ của dòng điện

Để xác định tốc độ của dòng điện chạy qua một dây dẫn, trước tiên người ta phải làm rõ chính xác thì cái gì đang được đo. Như đã nói ở phần trước, dòng điện là dòng electron chạy qua một vật dẫn. Giả sử bằng cách nào đó ta có thể nhặt một electron ra khỏi dây dẫn và nhận dạng nó bằng cách sơn nó màu đỏ. Nếu có thể quan sát sự diễn tiến của electron đã nhận dạng khi nó di chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác, thì ta sẽ thấy một electron độc thân di chuyển khá chậm chạp (Hình 5). Ước tính một electron độc thân di chuyển ở tốc độ khoảng 3 inch mỗi giờ với dòng điện 1 ampere.

Các electron di chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác.

Hình 2-5. Các electron di chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác.

Một yếu tố nữa phải được xét đến là mạch điện là một chiều (DC), xoay chiều (AC), hay sóng vô tuyến. Các sóng vô tuyến lan truyền nhanh xấp xỉ tốc độ ánh sáng, tức khoảng 300.000.000 m/s. Vận tốc của điện xoay chiều truyền qua một vật dẫn thì nhỏ hơn tốc độ ánh sáng vì trong vật liệu điện môi từ trường truyền đi chậm hơn khi chúng truyền trong không gian tự do. Công thức bên dưới có thể dùng để tính bước sóng của một tín hiệu đang truyền qua một vật dẫn. Bước sóng là quãng đường dòng điện truyền đi trong một chu kì AC. Bước sóng được trình bày đầy đủ hơn ở Bài 15.

L = 984V/f

trong đó

                L = chiều dài, đo theo foot

                V = hệ số vận tốc

                f = tần số, đo theo megahertz (MHz)

Hệ số vận tốc được xác định bởi loại vật dẫn. Bảng 2-1 cung cấp hệ số vận tốc cho một vài loại cáp đồng trục và vật dẫn song song.

Một tín hiệu 5 MHz sẽ truyền đi được quãng đường bao xa trong một vật dẫn có hệ số vận tốc 0,66 trong một chu kì AC?

L = (984 × 0,66)/5

L = 129,888 foot

Số liệu cho các loại đường dây tải khác nhau.

Bảng 2-1. Số liệu cho các loại đường dây tải khác nhau.

Khi đẩy thêm một quả cầu vào một đầu, thì một quả cầu văng ra ở đầu bên kia

Hình 2-6 Khi đẩy thêm một quả cầu vào một đầu, thì một quả cầu văng ra ở đầu bên kia. Nguyên lí cơ bản này gây ra hiệu ứng tức thời của các xung điện.

Trong một mạch điện DC, xung điện có thể có vẻ nhanh hơn tốc độ ánh sáng. Giả sử có một cái ống chứa đầy những quả bóng bàn (Hình 2-6). Mỗi lần có một quả bóng đi vào đầu bên này của ống, thì một quả bóng khác đi ra ở đầu bên kia. Nguyên lí này cũng đúng đối với các electron trong một dây dẫn. Có hàng tỉ electron trong một dây dẫn. Nếu một electron đi vào đầu dây bên này, thì một electron khác vọt ra ở đầu dây bên kia. Giả sử có một dây dẫn đủ dài để quấn xung quanh Trái đất 10 vòng. Nếu nối một nguồn điện và một công tắc ở đầu dây bên này và một bóng đèn ở đầu dây bên kia (Hình 2-7), thì bóng đèn sẽ sáng ngay khi công tắc được đóng. Ánh sáng cần khoảng 1,3 giây để truyền đi 10 vòng xung quanh Trái đất.

Xung điện có thể có vẻ truyền đi nhanh hơn ánh sáng.

Hình 2-7 Xung điện có thể có vẻ truyền đi nhanh hơn ánh sáng.

Trích Standard Textbook of Electricity – Delmar’s
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật
Lực nâng từ tách biệt tế bào sống với tế bào chết
27/08/2020
Một kiểu lực nâng từ có thể tách các tế bào sống với tế bào chết mà không làm thay đổi hay làm hỏng chúng. Quá trình có

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com