Các đại lượng điện và Định luật Ohm (Phần 3)

2-5. Tốc độ của dòng điện

Để xác định tốc độ của dòng điện chạy qua một dây dẫn, trước tiên người ta phải làm rõ chính xác thì cái gì đang được đo. Như đã nói ở phần trước, dòng điện là dòng electron chạy qua một vật dẫn. Giả sử bằng cách nào đó ta có thể nhặt một electron ra khỏi dây dẫn và nhận dạng nó bằng cách sơn nó màu đỏ. Nếu có thể quan sát sự diễn tiến của electron đã nhận dạng khi nó di chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác, thì ta sẽ thấy một electron độc thân di chuyển khá chậm chạp (Hình 5). Ước tính một electron độc thân di chuyển ở tốc độ khoảng 3 inch mỗi giờ với dòng điện 1 ampere.

Các electron di chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác.

Hình 2-5. Các electron di chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác.

Một yếu tố nữa phải được xét đến là mạch điện là một chiều (DC), xoay chiều (AC), hay sóng vô tuyến. Các sóng vô tuyến lan truyền nhanh xấp xỉ tốc độ ánh sáng, tức khoảng 300.000.000 m/s. Vận tốc của điện xoay chiều truyền qua một vật dẫn thì nhỏ hơn tốc độ ánh sáng vì trong vật liệu điện môi từ trường truyền đi chậm hơn khi chúng truyền trong không gian tự do. Công thức bên dưới có thể dùng để tính bước sóng của một tín hiệu đang truyền qua một vật dẫn. Bước sóng là quãng đường dòng điện truyền đi trong một chu kì AC. Bước sóng được trình bày đầy đủ hơn ở Bài 15.

L = 984V/f

trong đó

                L = chiều dài, đo theo foot

                V = hệ số vận tốc

                f = tần số, đo theo megahertz (MHz)

Hệ số vận tốc được xác định bởi loại vật dẫn. Bảng 2-1 cung cấp hệ số vận tốc cho một vài loại cáp đồng trục và vật dẫn song song.

Một tín hiệu 5 MHz sẽ truyền đi được quãng đường bao xa trong một vật dẫn có hệ số vận tốc 0,66 trong một chu kì AC?

L = (984 × 0,66)/5

L = 129,888 foot

Số liệu cho các loại đường dây tải khác nhau.

Bảng 2-1. Số liệu cho các loại đường dây tải khác nhau.

Khi đẩy thêm một quả cầu vào một đầu, thì một quả cầu văng ra ở đầu bên kia

Hình 2-6 Khi đẩy thêm một quả cầu vào một đầu, thì một quả cầu văng ra ở đầu bên kia. Nguyên lí cơ bản này gây ra hiệu ứng tức thời của các xung điện.

Trong một mạch điện DC, xung điện có thể có vẻ nhanh hơn tốc độ ánh sáng. Giả sử có một cái ống chứa đầy những quả bóng bàn (Hình 2-6). Mỗi lần có một quả bóng đi vào đầu bên này của ống, thì một quả bóng khác đi ra ở đầu bên kia. Nguyên lí này cũng đúng đối với các electron trong một dây dẫn. Có hàng tỉ electron trong một dây dẫn. Nếu một electron đi vào đầu dây bên này, thì một electron khác vọt ra ở đầu dây bên kia. Giả sử có một dây dẫn đủ dài để quấn xung quanh Trái đất 10 vòng. Nếu nối một nguồn điện và một công tắc ở đầu dây bên này và một bóng đèn ở đầu dây bên kia (Hình 2-7), thì bóng đèn sẽ sáng ngay khi công tắc được đóng. Ánh sáng cần khoảng 1,3 giây để truyền đi 10 vòng xung quanh Trái đất.

Xung điện có thể có vẻ truyền đi nhanh hơn ánh sáng.

Hình 2-7 Xung điện có thể có vẻ truyền đi nhanh hơn ánh sáng.

Trích Standard Textbook of Electricity – Delmar’s
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 6)
17/10/2017
hadron (hadros + on) Người đặt tên: Lev Okun, 1962 Thuật ngữ “hadron” được đặt ra tại Hội nghị Quốc tế về Vật lí Năng
Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 5)
17/10/2017
boson W (weak + boson) Người đặt tên: Lý Chính Đạo và Dương Chấn Ninh, 1960 Là hạt mang lực yếu có mặt trong các tương tác
Chúng ta đã tìm thấy một nửa vũ trụ
15/10/2017
Một nửa lượng vật chất bình thường trong vũ trụ trước đây vắng mặt trong các quan sát mà không ai lí giải được, nay
Giải Nobel Vật Lý 2017 được trao cho việc dò tìm sóng hấp dẫn
09/10/2017
Rainner Weiss, Barry Barish và Kip Thorne chia nhau giải thưởng cho đóng góp của họ ở LIGO. DIVIDE CASTELVECCHI - Nature Ba nhà vật
Làm thế nào tạo ra á kim không chứa kim loại?
22/09/2017
Một loại vật liệu mới gọi là “á kim thung lũng spin” vừa được các nhà vật lí ở Nga, Nhật Bản và Mĩ dự đoán dựa
Thiên văn học là gì?
20/09/2017
Loài người từ lâu đã hướng mắt lên bầu trời, tìm cách thiết đặt ý nghĩa và trật tự cho vũ trụ xung quanh mình. Mặc dù
Một số thông tin thú vị về Mặt trăng
16/09/2017
Mặt trăng là vật thể dễ tìm thấy nhất trên bầu trời đêm – khi nó hiện diện ở đó. Vệ tinh thiên nhiên duy nhất của
Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 4)
27/08/2017
boson (Bose + on) Người đặt tên: Paul Dirac, 1945 Boson được đặt theo tên nhà vật lí Satyendra Nath Bose. Cùng với Albert Einstein,
Vui Lòng Đợi

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com